Σπουδαίοι άγνωστοι… Ελίζα Κονοφάγου

Γράφουν οι μαθήτριες Μαρία Καρακατσάνη και Σοφία Κορρέ (Γ2)

Η Ελίζα Κονοφάγου είναι μια πολυβραβευμένη Ελληνίδα επιστήμονας στον τομέα της Ιατρικής. Το κύριο έργο της βασίζεται πάνω στην πατέντα της για τη μέθοδο θεραπείας του Αλτσχάιμερ και του Πάρκινσον μέσω υπερήχων. Η έρευνά της πρόκειται να φέρει επανάσταση στον χώρο της Ιατρικής και να ωφελήσει εκατομμύρια ανθρώπους, που πάσχουν από ανίατες ασθένειες του νευρικού συστήματος.

Με καταγωγή από την Πρέβεζα, η Ελίζα είναι κόρη του Χημικού Μηχανικού και μέλους της Επιτροπής Ενέργειας της Ακαδημίας Αθηνών, Ηλία Κονοφάγου. Γεννήθηκε στη Γαλλία, όμως τα σχολικά της χρόνια τα πέρασε στην Ελλάδα. Είναι αριστούχος απόφοιτη της Βαρβακείου Σχολής. Πήρε δίπλωμα στη Χημική Φυσική από το Πανεπιστήμιο του Παρισιού το 1992, Μάστερ στη Βιοϊατρική Τεχνολογία από το Πανεπιστήμιο Imperial στο Λονδίνο και Διδακτορικό στον ίδιο τομέα από το Πανεπιστήμιο του Χιούστον στο Τέξας το 1999. Από το 1999 μέχρι το 2003 ακολούθησε μεταδιδακτορικές σπουδές στην Ιατρική Σχολή του Harvard, όπου και πήρε τη θέση του λέκτορα. Ξεκίνησε την καριέρα της το 1991, ως βοηθός έρευνας στο Ινστιτούτο Pierre et Marie Curie στο Παρίσι. Tην επόμενη χρονιά, βρέθηκε στο τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Charles στην Πράγα και το 1993 ήρθε για λίγο στην Ελλάδα, όπου εργάστηκε ως Βιοϊατρικός Μηχανικός στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο στην Αθήνα, αλλά και ως βοηθός έρευνας στον Δημόκριτο. Από το 2003 έως και σήμερα είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Columbia της Νέας Υόρκης. Στόχος του εργαστηρίου Υπερήχων και Ελαστικής Απεικόνισης, στο οποίο είναι διευθύντρια, είναι η ανάπτυξη νέων τεχνικών υπερήχων τόσο για την απεικόνιση όγκων ή άλλων παθήσεων, όσο και για θεραπευτικές εφαρμογές σε ασθένειες, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον. Το 2018 η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών την τίμησε για το έργο της και στην Ελλάδα βραβεύτηκε με το βραβείο Μποδοσάκη το 2017.

Η πρώτη αναίμακτη επέμβαση εγκεφάλου με εστιασμένους υπερήχους, που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία σε μια ηλικιωμένη γυναίκα με Αλτσχάιμερ στη Νέα Υόρκη τον Νοέμβριο του 2022, ανοίγει τον δρόμο σε αυτή τη νέα μέθοδο, που θα αρχίσει να εφαρμόζεται και σε ασθενείς με ανίατες νευρολογικές παθήσεις, όπως το Πάρκινσον, οι καρδιακές αρρυθμίες, αλλά και για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού. Με επικεφαλής την πανεπιστημιακή καθηγήτρια Ελίζα Κονοφάγου, η ομάδα κατάφερε μετά από 15 χρόνια εντατικών ερευνών και εφαρμογής σε πειραματόζωα, να αποδείξει την ασφάλεια της μεθόδου, καθώς και τις θεραπευτικές δυνατότητες που προσφέρει σε διάφορους τομείς. Ιδιαίτερα ελπιδοφόρα αποτελέσματα έχει παρατηρήσει η ειδικός και στο Πάρκινσον: «….έχουμε δει ότι το φάρμακο μπορεί να διεισδύσει με το άνοιγμα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού τουλάχιστον 2 με 7 φορές περισσότερο στην περιοχή του εγκεφάλου και να έχει ανάλογη αποτελεσματικότητα με την αναπλήρωση της μορφολογίας και της λειτουργικότητας των νευρώνων που παράγουν τη ντοπαμίνη, τη βασική ουσία που ελαττώνεται στον εγκέφαλο των ασθενών με Πάρκινσον. Μ’ αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνουμε την είσοδο στον εγκέφαλο των φαρμάκων, τα οποία ήδη υπάρχουν και μπορούν να θεραπεύσουν το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον, λόγω όμως του φραγμού δεν μπορούν να περάσουν σε ικανοποιητική δόση». Και προσθέτει: «Με χαρακτηρίζει η επιμονή. Η επιστήμονας πρέπει να επιμένει πάνω σε μια έρευνα, να επιμένει μέχρι να αποδείξει στους συναδέλφους της πως, όταν ανακαλύπτει κάτι, αυτό δουλεύει, λειτουργεί. Στην αρχή, δεν σε πιστεύει κανένας. Μετά αποδεικνύεις βήμα-βήμα τα αποτελέσματα της έρευνάς σου. Κατόπιν, έρχονται άλλες ερευνητικές ομάδες, που τα επιβεβαιώνουν. Μετά, εάν είσαι τυχερή, προσαρμόζεται η τεχνολογία και βγαίνει προς παραγωγή. Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος ιδιοφυΐα, για να κάνει έρευνα. Χρειάζεται μεράκι και επιμονή

Είμαστε περήφανοι, γιατί πρόκειται για ένα ελληνικό «χτύπημα» στις ανίατες ασθένειες, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον!