Γράφει ο μαθητής Μιχαήλ-Άγγελος Παντελίδης (Β2)

Για εκατομμύρια μαθητές, το πρωινό ξύπνημα είναι μια καθημερινή μάχη. Το ξυπνητήρι χτυπά, ο ύπνος μοιάζει να μην έχει τελειώσει και, λίγη ώρα αργότερα, οι μαθητές πρέπει να βρίσκονται στην τάξη, έτοιμοι να παρακολουθήσουν το μάθημα. Τι θα γινόταν, όμως, αν το σχολείο ξεκινούσε λίγο αργότερα;

Μια τέτοια αλλαγή δοκιμάστηκε στο σχολείο Monkseaton, στο North Tyneside της Αγγλίας. Από τον Οκτώβριο του 2009, περίπου 800 μαθητές, ηλικίας 13 έως 19 ετών, άρχισαν να παρακολουθούν τα μαθήματά τους στις 10 το πρωί, αντί για νωρίτερα. Τα πρώτα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά: οι συνολικές απουσίες μειώθηκαν κατά 8%, ενώ οι συστηματικές απουσίες κατά 27%. Ο διευθυντής του σχολείου, Paul Kelley, υποστήριξε ότι η αλλαγή θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία «πιο χαρούμενων και καλύτερα μορφωμένων εφήβων».
Γιατί, όμως, είναι τόσο δύσκολο για πολλούς εφήβους να ξυπνούν νωρίς; Η απάντηση δε βρίσκεται απαραίτητα στην τεμπελιά τους, αλλά στη λειτουργία του βιολογικού τους ρολογιού. Κατά την εφηβεία, ο φυσικός κύκλος ύπνου και αφύπνισης μετατοπίζεται, με αποτέλεσμα πολλοί έφηβοι να νυστάζουν αργότερα το βράδυ και να δυσκολεύονται να ξυπνήσουν πολύ νωρίς το πρωί. Όταν, λοιπόν, το σχολείο ξεκινά από νωρίς, είναι πιθανό να μην κοιμούνται όσο χρειάζεται. Έτσι, η έλλειψη ύπνου συσσωρεύεται μέσα στην εβδομάδα και μπορεί να επηρεάσει τη συγκέντρωση, τη διάθεσή τους και τη μάθηση.
Η ιδέα της μεταγενέστερης έναρξης των μαθημάτων δεν αποτελεί απλώς μια διευκόλυνση για όσους δυσκολεύονται να σηκωθούν από το κρεβάτι. Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η καθυστέρηση της έναρξης του σχολικού ωραρίου μπορεί να βοηθήσει τους εφήβους να κοιμούνται περισσότερο και να αισθάνονται λιγότερη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ορισμένες έρευνες καταγράφουν, επίσης, θετικές ενδείξεις για την υγεία και τη σχολική τους επίδοση.
Μήπως, λοιπόν, ήρθε η ώρα να ξανασκεφτούμε το πρωινό σχολικό ωράριο; Ίσως, το ζητούμενο δεν είναι να ξεκινά η σχολική ημέρα όσο το δυνατόν νωρίτερα, αλλά να ξεκινά την κατάλληλη ώρα, ώστε οι μαθητές να μπορούν να αξιοποιούν ουσιαστικά τον χρόνο τους στην τάξη. Γιατί, τελικά, το σχολείο δεν χρειάζεται απλώς μαθητές που βρίσκονται στις θέσεις τους από το πρώτο κουδούνι, αλλά μαθητές ξεκούραστους, συγκεντρωμένους και έτοιμους να μάθουν!

Τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε στο Θέατρο των Αρσακείων – Τοσιτσείων Σχολείων Εκάλης η πρώτη γενική ενημερωτική συνάντηση με τους γονείς και των τριών τάξεων για τη νέα σχολική χρονιά. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, οι δύο Διευθύνσεις είχαν την ευκαιρία να εκθέσουν αναλυτικά τον προγραμματισμό και τους βασικούς άξονες γύρω από τους οποίους θα κινηθεί η σχολική μας κοινότητα. Παρουσιάστηκαν οι βασικοί κανόνες της σχολικής ζωής, το ωρολόγιο πρόγραμμα, τα πρωτόκολλα επικοινωνίας μεταξύ σχολείου και οικογένειας, καθώς και οι τρόποι παρακολούθησης της ακαδημαϊκής προόδου των παιδιών. Για τις ξένες γλώσσες και τα ευρωπαϊκά προγράμματα που υλοποιούνται στα Αρσάκεια Σχολεία μίλησαν οι Συντονίστριες Αγγλικών, κ. Παπά Μαρία, και Γερμανικών, κ. Φωτιάδη Μαρία. Η ψυχολόγος του Σχολείου μας, κ. Κούκνη Μαρία, μίλησε για τις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες των Αρσακείων Σχολείων και πρότεινε τρόπους για την ενίσχυση της συναισθηματικής νοημοσύνης των μαθητών/τριών, καθώς και για τη διαμόρφωση ενός υποστηρικτικού και συμπεριληπτικού σχολικού περιβάλλοντος. Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με μια ιδιαίτερα εποικοδομητική συζήτηση. Οι γονείς υπέβαλαν ερωτήματα σχετικά με την καθημερινότητα των παιδιών στο σχολείο, τις εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες και τις οργανωτικές λεπτομέρειες της χρονιάς και μοιράστηκαν τους προβληματισμούς τους.

Τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε διαδικτυακή επιμορφωτική συνάντηση για το Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» και τις Δράσεις Τοπικής Ιστορίας και Γεωγραφίας, την οποία παρακολούθησε η καθηγήτρια Τεχνολογίας του Α΄ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης κ. Σόφη Μαρία. 

Μέσα από εισηγήσεις και παραδείγματα από διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα αναδείχθηκε ο νέος προσανατολισμός της εκπαίδευσης, που δίνει έμφαση στη βιωματική μάθηση, τη συνεργασία και τη σύνδεση της γνώσης με πραγματικά ζητήματα της κοινωνίας. Στόχος των δράσεων είναι οι μαθητές να μην αποτελούν απλούς αποδέκτες πληροφοριών, αλλά ενεργούς πολίτες που ερευνούν, προβληματίζονται και αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι εισηγήσεις για την Τοπική Ιστορία και την Τοπική Γεωγραφία. Τονίστηκε ότι η μελέτη του τόπου δεν περιορίζεται στην καταγραφή γεγονότων ή πληροφοριών, αλλά αποτελεί μια διαδικασία έρευνας, κριτικής σκέψης και σύνδεσης με την τοπική κοινωνία. Οι μαθητές καλούνται να αξιοποιούν ιστορικές πηγές, χάρτες, δορυφορικές εικόνες και μαρτυρίες, να θέτουν ερευνητικά ερωτήματα και να αναπτύσσουν δεξιότητες διερεύνησης και τεκμηρίωσης. 

Ξεχωριστή θέση είχαν οι παρουσιάσεις που αφορούσαν τη βιώσιμη ανάπτυξη, τις «Έξυπνες και Βιώσιμες Πόλεις», τα βιοκλιματικά κτίρια, την εξοικονόμηση ενέργειας και τη σωστή διαχείριση των φυσικών πόρων. Παρουσιάστηκαν επίσης δράσεις που συνδέουν την Τεχνολογία και το STEM με την επίλυση προβλημάτων της κοινότητας, δίνοντας στους μαθητές τη δυνατότητα να σχεδιάζουν καινοτόμες λύσεις για ένα καλύτερο και πιο βιώσιμο μέλλον. 

Εξίσου ενδιαφέρουσες ήταν οι προτάσεις από τα Εικαστικά, την Πληροφορική και τη Φυσική Αγωγή. Η τέχνη παρουσιάστηκε ως μέσο συμμετοχής και κοινωνικής παρέμβασης, η τεχνολογία ως εργαλείο δημιουργίας και συνεργασίας, ενώ ο Παραολυμπιακός αθλητισμός αναδείχθηκε ως μια σημαντική ευκαιρία καλλιέργειας της ενσυναίσθησης, του σεβασμού στη διαφορετικότητα και της κοινωνικής συνοχής. 

Η επιμορφωτική συνάντηση ολοκληρώθηκε με το κοινό μήνυμα ότι το σχολείο του σήμερα δεν περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων. Αποστολή του είναι να εμπνέει τους μαθητές να παρατηρούν τον κόσμο γύρω τους, να συμμετέχουν ενεργά στη ζωή της κοινότητας και να γίνονται υπεύθυνοι και ενεργοί πολίτες. 

Εισηγητές/τριες:  

➢ Τσόνιας Σταύρος, Επόπτης Ποιότητας Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Αν. Αττικής, Σ.Ε. ΠΕ11, με θέμα: «Εισαγωγικά: Πλαίσιο Δράσεων, ιδέες, υλοποίηση. Μαραθώνιος δρόμος: Από το χθες στο σήμερα»  

➢ Γιώτης Γεώργιος, Αναπληρωτής Επόπτης Ποιότητας Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Αν. Αττικής, Σ.Ε. ΠΕ06, με θέμα: «Δράσεις Ενεργού Πολίτη. Εφαρμογή σε Γυμνάσια και Λύκεια: Θεσμικό πλαίσιο – Οργάνωση – Παραδείγματα εφαρμογής»  

➢ Δούκα Δέσποινα, Σ.Ε. ΠΕ02, με θέμα: «Το Πρόγραμμα Σπουδών της ‘Τοπικής Ιστορίας’ στο πλαίσιο των Δράσεων Ενεργού Πολίτη»  

➢ Χριστόδουλος Αντώνιος, Σ.Ε. ΠΕ11, με θέμα: «Ο Παραολυμπιακός Αθλητισμός ως εργαλείο ενσυναίσθησης, κοινωνικής συνοχής και ειρηνικής συνύπαρξης, μέσα από τις Δράσεις Ενεργού Πολίτη»  

➢ Παντελοπούλου Σταυρούλα, Σ.Ε. ΠΕ86, με θέμα: «Πληροφορική και Δράσεις Ενεργού Πολίτη»  

➢ Χάσουλα Χαραλαμπία, Σ.Ε. ΠΕ08, με θέμα: «Εικαστικά και Ενεργός Πολίτης: από τη δημιουργία στη συμμετοχή και τη δράση»  

➢ Βρυσούλη Νικόλ, Σ.Ε. ΠΕ81, με θέμα: «‘Έξυπνες και Βιώσιμες Πόλεις» στο πλαίσιο των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων και του Ενεργού Πολίτη Α’, Β’ και Γ’ Γυμνασίου»  

➢ Κατέρης Αλέξανδρος, Σ.Ε. ΠΕ04, με θέμα: «Γεωγραφία, Τοπική Γεωγραφία και Ενεργός Πολίτης : επιστημονικές και διδακτικές συνδέσεις με παράδειγμα εφαρμογής στη λίμνη Μαραθώνα».  

Οργανωτική Επιτροπή: Δέσποινα Δούκα (Σ.Ε. ΠΕ02), Σταύρος Τσόνιας (Σ.Ε. ΠΕ11), Αντώνιος Χριστόδουλος (Σ.Ε. ΠΕ11). 

Γράφει η μαθήτρια η Ίριδα Μάρα (Β2)

Όταν σκέφτομαι τις πυραμίδες της Γκίζας, φαντάζομαι την αρχαία Αίγυπτο, τους Φαραώ, τον καυτό ήλιο και την έρημο που απλώνεται γύρω τους. Αναρωτιέμαι, όμως, πόσα πράγματα γνωρίζουμε πραγματικά γι’ αυτά τα εντυπωσιακά μνημεία. Μια είδηση που κυκλοφόρησε το 2025 μού κίνησε ιδιαίτερα την περιέργεια, καθώς έκανε λόγο για τεράστιες υπόγειες κατασκευές κάτω από την πυραμίδα του Χεφρήνου!

Σύμφωνα με ισχυρισμούς μιας ομάδας Ιταλών ερευνητών, οι οποίοι χρησιμοποίησαν μια μέθοδο ανάλυσης δορυφορικών ραντάρ, κάτω από την πυραμίδα ενδέχεται να υπάρχουν μεγάλες υπόγειες δομές. Οι ερευνητές μίλησαν, μεταξύ άλλων, για οκτώ κάθετες κυλινδρικές κατασκευές και για ένα εκτεταμένο σύστημα υπόγειων χώρων. Οι ισχυρισμοί αυτοί προκάλεσαν μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς, αν επιβεβαιώνονταν, θα μπορούσαν να αλλάξουν όσα γνωρίζουμε για την περιοχή της Γκίζας.

Ωστόσο, εδώ χρειάζεται προσοχή! Οι εντυπωσιακές αυτές αναφορές δεν αποτελούν επιβεβαιωμένη αρχαιολογική ανακάλυψη. Αρκετοί ειδικοί αμφισβήτησαν τα συμπεράσματα των ερευνητών επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία, που να αποδεικνύουν την ύπαρξη ενός τέτοιου υπόγειου συμπλέγματος. Επομένως, όσο συναρπαστική κι αν είναι αυτή η πιθανότητα, δεν μπορούμε ακόμη να την θεωρούμε αληθινή.

Υπάρχει, πάντως, μια πραγματική ανακάλυψη, που αποδεικνύει ότι οι πυραμίδες εξακολουθούν να μας εκπλήσσουν. Το 2017, μια διεθνής ομάδα επιστημόνων εντόπισε έναν μεγάλο, άγνωστο μέχρι τότε κενό χώρο στο εσωτερικό της Μεγάλης Πυραμίδας του Χέοπα. Για να το πετύχουν, χρησιμοποίησαν ειδική τεχνολογία, που βασίζεται σε κοσμικές ακτίνες, που μπορούν να περάσουν μέσα από την πέτρα. Με αυτόν τον τρόπο, κατάφεραν να εντοπίσουν τον χώρο χωρίς να προκαλέσουν φθορές στο μνημείο.

Προσωπικά, βρίσκω εντυπωσιακό το γεγονός ότι, ακόμη και σήμερα, η σύγχρονη τεχνολογία μπορεί να μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε κάτι καινούργιο σε ένα μνημείο που υπάρχει εδώ και χιλιάδες χρόνια. Αναρωτιέμαι τι θα μπορούσε να κρύβεται εκεί; Θα υπήρχαν ίχνη από τη ζωή των αρχαίων Αιγυπτίων ή οι χώροι θα εξυπηρετούσαν κάποιον άλλο σκοπό; Ίσως, τελικά, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο να μην είναι μόνο τα μυστικά που μπορεί να κρύβουν οι πυραμίδες, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο προσπαθούμε να τα αποκαλύψουμε. Γιατί, μερικές φορές, τα μεγαλύτερα ερωτήματα της ιστορίας δε βρίσκονται μακριά μας, αλλά κάτω από τα πόδια μας!

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 26 Σεπτεμβρίου, οι μαθητές και οι μαθήτριες του Α’ Αρσακείου- Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε ποικίλες ενδιαφέρουσες και δημιουργικές δραστηριότητες στο πλαίσιο των μαθημάτων Αγγλικής, Γαλλικής και Γερμανικής Γλώσσας. 
Έτσι, την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε μια κοινή παρουσίαση από τα τρία τμήματα ξένων γλωσσών του Σχολείου στο θέατρο μετά την προσευχή. Μαθητές από τα τμήματα των Αγγλικών και Γαλλικών έκαναν παρουσιάσεις με ενδιαφέροντα στοιχεία και πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών, συνοδευόμενες από σχετικά βίντεο, ενώ η παρουσίαση του γερμανικού τμήματος είχε ως κεντρικό θέμα τη γλώσσα ως γέφυρα μεταξύ των γλωσσών. Στη συνέχεια παρουσιάστηκε η δράση ανταλλαγής καρτ-ποστάλ με σχολείο της Πολωνίας, που έδωσε στους μαθητές τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν με συνομηλίκους τους από μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα και να γνωρίσουν στοιχεία από τον πολιτισμό και την καθημερινότητά τους με μέσο επικοινωνίας την αγγλική γλώσσα. 
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μια ιδιαίτερα όμορφη και συμβολική στιγμή: την απονομή των πιστοποιητικών γλωσσομάθειας στους μαθητές και τις μαθήτριές μας που πέτυχαν στις αντίστοιχες εξετάσεις. Τους συγχαίρουμε θερμά για την επιτυχία τους και τους ευχόμαστε να συνεχίσουν με την ίδια διάθεση και επιμονή την προσπάθειά τους στην εκμάθηση και την καλλιέργεια των ξένων γλωσσών. 
Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών αποτέλεσε μια ξεχωριστή ευκαιρία για όλους μας να αναγνωρίσουμε τη δύναμη της γλώσσας ως γέφυρας επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων και να αναδείξουμε τον πλούτο της γλωσσικής και πολιτισμικής πολυμορφίας της Ευρώπης. 

Ευχαριστίες στις Συντονίστριες και συγχαρητήρια στις καθηγήτριες και στους καθηγητές των Ξένων Γλωσσών των Σχολείων μας που σχεδίασαν την εκδήλωση και καθοδήγησαν τους μαθητές μας.

Γράφει η μαθήτρια Αγγελική Κωνσταντάκη (Β2)

Έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε αυτονόητο ότι μπορούμε να ανοίξουμε ένα βιβλίο και να διαβάσουμε τις σελίδες του. Τι γίνεται, όμως, με τους ανθρώπους που δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα;
Μια ξεχωριστή πρωτοβουλία, με τίτλο «Δώσε Φωνή στα Βιβλία», έρχεται να δώσει απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός «Διαβάζω για τους Άλλους» συνεργάζεται με εταιρείες και εργαζομένους, που προσφέρουν εθελοντικά τη φωνή τους, ώστε λογοτεχνικά κείμενα να γίνουν προσβάσιμα σε ανθρώπους με οπτική αναπηρία ή άλλες δυσκολίες ανάγνωσης.
Ανάμεσα στις εταιρείες που συμμετέχουν (Praktiker, Avis, Qualco) βρίσκεται και η Pfizer Hellas. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Όρασης, περισσότεροι από 70 εργαζόμενοί της εκπαιδεύτηκαν στην ορθοφωνία και στην εκφορά του λόγου και στη συνέχεια, ηχογράφησαν αποσπάσματα γνωστών λογοτεχνικών έργων. Για μία ολόκληρη ημέρα, οι αίθουσες συσκέψεων της εταιρείας μετατράπηκαν σε χώρους ηχογράφησης, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και ένας χώρος εργασίας μπορεί να γίνει αφετηρία μιας πράξης κοινωνικής προσφοράς. Οι ηχογραφήσεις αναρτήθηκαν στο κανάλι YouTube του οργανισμού «Διαβάζω για τους Άλλους» δίνοντας τη δυνατότητα σε άτομα που δεν μπορούν να διαβάσουν αποτελεσματικά οποιοδήποτε έντυπο, λόγω κάποιας οπτικής, σωματικής, αντιληπτικής, αναγνωστικής, αναπτυξιακής, γνωστικής ή μαθησιακής αναπηρίας, να ακούσουν λογοτεχνικά αποσπάσματα βιβλίων και να αιτηθούν ποια από αυτά θα ήθελαν να ηχογραφηθούν ολόκληρα.
Η Pfizer, ωστόσο, δεν είναι η μόνη που στηρίζει αυτή την προσπάθεια. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύτηκαν τον Οκτώβριο του 2026, συνολικά 13 εταιρείες και 551 εργαζόμενοι έχουν συμμετάσχει στις δράσεις προσφέροντας 548 ηχογραφημένα λογοτεχνικά αποσπάσματα συνολικής έκτασης 4.110 σελίδων.

Αυτό που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι μια τόσο απλή για πολλούς από εμάς πράξη, όπως το να διαβάζουμε ένα βιβλίο, μπορεί για κάποιους ανθρώπους να μην είναι καθόλου εύκολη. Κι όμως, με τη βοήθεια της τεχνολογίας και, κυρίως, με τη διάθεση των ανθρώπων να προσφέρουν, οι ιστορίες μπορούν να φτάσουν παντού. Γιατί ένα βιβλίο δεν είναι μόνο οι σελίδες του. Είναι οι εικόνες που δημιουργεί στο μυαλό μας, τα συναισθήματα που μας γεννά και οι σκέψεις που μας αφήνει. Τελικά, το να δίνεις φωνή σε ένα βιβλίο σημαίνει κάτι περισσότερο από το να διαβάζεις δυνατά. Σημαίνει να δίνεις σε κάποιον τη δυνατότητα να συμμετέχει ισότιμα στον κόσμο της γνώσης και της λογοτεχνίας.

Με μεγάλη χαρά πραγματοποιήθηκε στο Σχολείο μας η βράβευση των μαθητών που έλυσαν σωστά το 1ο σκακιστικό πρόβλημα, στο πλαίσιο της νέας σκακιστικής δραστηριότητας που ξεκίνησε φέτος.  Η δράση έχει ως στόχο την καλλιέργεια της προσοχής και της συγκέντρωσης, της συνέπειας και της πειθαρχίας, της μεθοδικότητας και της ευελιξίας στη σκέψη, ενώ παράλληλα ενισχύει τη φαντασία, τη μαχητικότητα και την κοινωνικοποίηση των μαθητών. 

Οι μαθητές που κατάφεραν να βρουν τη λύση του πρώτου προβλήματος και βραβεύτηκαν με ένα μικρό συμβολικό δώρο είναι: 

• Μαυρογιάννης Σωτήρης, Α2 

• Περιβολιώτης Αχιλλέας, Γ3 

• Τσομπανίδης Φίλιππος, Α3 

• Τσουλίδης Παναγιώτης, Α3 

• Ψαρόπουλος Νικόλαος, Β3 

Ευχαριστούμε θερμά όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες που συμμετείχαν στη δράση και ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό στο πρώτο σκακιστικό πρόβλημα.  Η προσπάθεια συνεχίζεται! Κάθε πρώτη Παρασκευή του μήνα ένα νέο σκακιστικό πρόβλημα θα περιμένει τους μικρούς και μεγάλους λάτρεις του σκακιού να ανακαλύψουν τη λύση του. 

Καλή επιτυχία στο επόμενο πρόβλημα!