Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος, το  Α’ Αρσάκειο-Τοσίτσειο Γυμνάσιο Εκάλης  πραγματοποίησε την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026 στον χώρο του θεάτρου των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων εκδήλωση μνήμης και προβληματισμού, με στόχο τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, την καλλιέργεια ανθρωπιστικών αξιών και την ευαισθητοποίηση των μαθητών απέναντι στα φαινόμενα ρατσισμού, μισαλλοδοξίας και βίας. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης η κ. Αμαλία Μαυροειδή, φιλόλογος, εκφώνησε ομιλία αφιερωμένη στο Ολοκαύτωμα των Εβραίων, παρουσιάζοντας με ιστορική ακρίβεια τα γεγονότα που οδήγησαν στη συστηματική εξόντωση έξι εκατομμυρίων ανθρώπων από το ναζιστικό καθεστώς. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη μοίρα των Ελλήνων Εβραίων και στον σχεδόν ολοκληρωτικό αφανισμό της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης, καθώς και στις πράξεις γενναιότητας Ελλήνων πολιτών και εκκλησιαστικών ηγετών, που έθεσαν τη ζωή τους σε κίνδυνο για να σώσουν συνανθρώπους τους. Η ομιλία ανέδειξε τη μοναδικότητα του Ολοκαυτώματος ως ιστορικού γεγονότος, τη σημασία της ιστορικής μνήμης και την ανάγκη διαρκούς επαγρύπνησης απέναντι σε ακραίες ιδεολογίες, τον λόγο του μίσους και κάθε μορφή διακρίσεων. Τονίστηκε ότι η μνήμη αποτελεί πράξη ευθύνης και ότι η υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και της ειρηνικής συνύπαρξης συνιστούν καθημερινό χρέος όλων μας. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με το διαχρονικό μήνυμα ότι η γνώση της ιστορίας δεν στοχεύει στην αναμόχλευση μίσους αλλά στην οικοδόμηση ενός κόσμου βασισμένου στον σεβασμό, την αλληλεγγύη και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. 

Στο πλαίσιο της Ζώνης Πολιτισμού της Β’ Γυμνασίου με τίτλο Καλλιτεχνικό Εργαστήρι: Το Σχολείο αλλιώς! οι μαθητές συμμετείχαν σε ένα ιδιαίτερα δημιουργικό και βιωματικό εργαστήριο με τίτλο «Χρηστικά αντικείμενα από ανακυκλωμένο χαρτοπολτό», υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριας Καλλιτεχνικών κ. Κυριακής Πρεβενιού. Στόχος του εργαστηρίου ήταν η καλλιέργεια της καλλιτεχνικής έκφρασης, η ενίσχυση της φαντασίας, αλλά και η ευαισθητοποίηση σε θέματα ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης υλικών. Οι μαθητές ξεκίνησαν την εργασία τους αξιοποιώντας χαρτί από τον καταστροφέα εγγράφων του Σχολείου, το οποίο πολτοποίησαν και το ανέμειξαν με κόλλα, δημιουργώντας έναν ιδιόχειρο χαρτοπολτό – έναν είδος «χαρτοπηλού». Με αυτό το υλικό, έδωσαν μορφή σε πρωτότυπα και χρηστικά αντικείμενα, όπως μικρά βάζα, μπολ και διακοσμητικά σκεύη. Αφού ολοκληρώθηκε η διαδικασία της κατασκευής και το στέγνωμα των έργων, οι μαθητές προχώρησαν στη διακόσμησή τους, χρησιμοποιώντας χρώματα της επιλογής τους. Κάθε δημιουργία απέκτησε μοναδικό χαρακτήρα, φέρνοντας την προσωπική σφραγίδα των δημιουργών της και αποπνέοντας χαρά, φαντασία και ζωντάνια. 

Γράφουν οι μαθητές Αστέρης Παπαδόπουλος και Δημήτρης Παπαδάκης (Β2)

Στην Ολλανδία λειτουργεί ένα πρωτοποριακό πρότυπο φροντίδας για άτομα με άνοια, γνωστό ως Hogeweyk, «το χωριό της άνοιας». Πρόκειται για μια ειδικά σχεδιασμένη κοινότητα, η οποία βρίσκεται κοντά στο Άμστερνταμ και φιλοξενεί ανθρώπους που πάσχουν από άνοια ή νόσο Αλτσχάιμερ. Χρηματοδοτείται από την ολλανδική κυβέρνηση και εξυπηρετεί σήμερα 188 κατοίκους σε 27 σπίτια σηματοδοτώντας την εξέλιξη των παραδοσιακών γηροκομείων. Το Hogeweyk ξεκίνησε να λειτουργεί το 2009 και διαφέρει από έναν παραδοσιακό οίκο ευγηρίας, καθώς έχει τη μορφή ενός κανονικού χωριού. Περιλαμβάνει σπίτια, δρόμους, πλατείες, καταστήματα, εστιατόρια, ένα θέατρο, κινηματογράφο, κομμωτήριο, ακόμα και μία παμπ!
Οι κάτοικοι ζουν σε ομάδες με κοινά ενδιαφέροντα ή παρόμοιο παρελθόν: πρώην δάσκαλοι με δασκάλους, εργάτες με εργάτες, καλλιτέχνες με καλλιτέχνες. Τα σπίτια, τα οποία φιλοξενούν έξι ή επτά κατοίκους, διαθέτουν σαλόνι, κουζίνα, ιδιωτικά υπνοδωμάτια, μοιάζουν δηλαδή με κανονικά οικογενειακά σπίτια, ώστε να αισθάνονται οικεία και ασφαλείς. Στόχος του χωριού είναι να προσφέρει στους κατοίκους μια όσο το δυνατόν πιο φυσιολογική καθημερινή ζωή. Οι άνθρωποι με άνοια μπορούν να κινούνται ελεύθερα μέσα στον χώρο, να ψωνίζουν, να πίνουν καφέ ή να συμμετέχουν σε δραστηριότητες, χωρίς να αισθάνονται ότι βρίσκονται σε νοσοκομειακό περιβάλλον. Στο σούπερ μάρκετ, για παράδειγμα, οι κάτοικοι μπορούν να αγοράσουν τρόφιμα, σαμπουάν ή μια καρτ ποστάλ, αλλά δεν υπάρχουν πραγματικά χρήματα.
Το προσωπικό φροντίδας (νοσηλευτές, γιατροί, ψυχολόγοι και φυσικοθεραπευτές) βρίσκεται διακριτικά παντού και παρεμβαίνει μόνο όταν χρειάζεται. Συχνά, δεν φορούν ιατρικές στολές, αλλά κανονικά ρούχα (ντύνονται ως υπάλληλοι ή γείτονες), για να μη δημιουργείται η αίσθηση του νοσοκομείου και να μειώνεται το άγχος των κατοίκων. Η φροντίδα, δηλαδή, είναι 24ωρη, αλλά διακριτική. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που ζουν σε τέτοιο περιβάλλον, εμφανίζουν λιγότερο άγχος και επιθετικότητα και χρειάζονται λιγότερα φάρμακα σε σχέση με όσους ζουν σε κλασικά ιδρύματα.
Το μοντέλο του Hogeweyk έχει τραβήξει το ενδιαφέρον πολλών χωρών και έχει εμπνεύσει τη δημιουργία παρόμοιων «χωριών άνοιας» και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Στο Μπάρουμ της Νορβηγίας, σε ένα δήμο στα προάστια του Όσλο, το χωριό άνοιας Carpe Diem άνοιξε το 2020. Στη μικρόπολη Μπελμέρ της Αυστραλίας ζουν ασθενείς με άνοια μαζί με ηλικιωμένους κατοίκους, που δεν έχουν διαγνωστεί με κάποια νευροεκφυλιστική ασθένεια.
Το Hogeweyk δεν είναι απλώς μια δομή φροντίδας. Είναι μια υπενθύμιση, ότι η αξιοπρέπεια δεν τελειώνει με τη μνήμη. Εκεί όπου άλλοι βλέπουν το τέλος, οι Ολλανδοί είδαν μια νέα αρχή: έναν τρόπο να ζεις στο παρόν, ακόμη κι όταν το παρελθόν ξεθωριάζει. Η φράση που συνοψίζει τη φιλοσοφία του χωριού είναι: «Όχι φροντίδα για την άνοια, αλλά ζωή παρά την άνοια!»

Γράφει η μαθήτρια Ναταλία Βούρβαχη (Β1)

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Ελληνική δραματική ταινία
ΣΕΝΑΡΙΟ- ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γιάννης Σμαραγδής
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 129’
ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ: Αντώνης Μυριαγκός, Φίνμπαρ Λιντς, Τάσος Χαλκιάς, Μάξιμος Μουμούρης, Μαίρη Βιδάλη, Παύλος Κοντογιαννίδης, Μιχάλης Ιατρόπουλος, Νίκος Κορδώνης, Δημήτρης Δανίκας, Δημήτρης Γεωργιάδης, Καίτη Ιμπροχώρη

Στις 25 Δεκεμβρίου 2025 είδαμε για πρώτη φορά στους κινηματογράφους την πολυσυζητημένη ταινία «Καποδίστριας», σε σκηνοθεσία του Γιάννη Σμαραγδή. Αφορμή για την έναρξη των γυρισμάτων το 2021 υπήρξε η επέτειος των 190 χρόνων από τη δολοφονία του Καποδίστρια (1831).
Η υπόθεση επικεντρώνεται στην πορεία του Καποδίστρια από τη διεθνή του καριέρα ως διπλωμάτη στη Ρωσία έως την άφιξή του στην Ελλάδα, μετά την Επανάσταση του 1821. Η ταινία δείχνει τις προσπάθειές του να οργανώσει ένα κράτος, που μόλις είχε βγει από τον πόλεμο, αλλά και τις έντονες αντιδράσεις που συνάντησε από πολιτικούς αντιπάλους και τοπικά συμφέροντα. Ο σκηνοθέτης προσπαθεί να παρουσιάσει τον Καποδίστρια ως έναν ιδεαλιστή ηγέτη, που έβαλε το συμφέρον της πατρίδας πάνω από το δικό του όφελος και την προσωπική του ευτυχία. Έτσι, αφενός φωτίζεται η προσωπικότητα του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας και αφετέρου εξυμνούνται τα σημαντικότερα ιδανικά εκείνης της εποχής, που παραμένουν διαχρονικά και αναλλοίωτα στο πέρασμα των χρόνων, όπως η τιμή, η πατρίδα, η υστεροφημία, η οικογένεια.
Από τα δυνατά στοιχεία της ταινίας είναι, αναμφίβολα, τα σκηνικά και τα κοστούμια, που μεταφέρουν τον θεατή στον 19ο αιώνα. Προσωπικά, όμως, εντυπωσιάστηκα και από μία σκηνή: όταν ο Καποδίστριας πέφτει από το άλογό του και εμφανίζεται η Παναγία δηλώνοντας έτσι τη θεϊκή προστασία, λόγω της βαθιάς πίστης του…

Ωστόσο, υπάρχουν πάντα και οι αρνητικές κριτικές. Ίσως, επειδή ο Καποδίστριας εμφανίζεται σχεδόν χωρίς αδυναμίες, κάτι που μπορεί να μειώνει τον ρεαλισμό της ταινίας. Παρολαυτά, αυτό φαίνεται να είναι συνειδητή επιλογή του σκηνοθέτη, ο οποίος θέλει να τιμήσει τον ήρωα και όχι να τον αποδομήσει. Στο ελληνικό κοινό, πάντως, η ταινία βρήκε μεγάλη απήχηση, όπως αποδεικνύεται από την εξαιρετική εμπορική επιτυχία που σημειώνει, ξεπερνώντας τα 145.000 εισιτήρια μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες.
Θεωρώ ότι την ταινία «Καποδίστριας» αξίζει να τη δείτε. Μάλιστα, ο Γιάννης Σμαραγδής βραβεύτηκε με το 1ο Διεθνές Βραβείο «Ιωάννης Καποδίστριας» από την Ακαδημία Ελληνικών Βραβείων Τέχνης. Δεν είναι απλώς μια ιστορική ταινία, αλλά ένα μάθημα ιστορίας και αξιών. Μας βοηθά να γνωρίσουμε καλύτερα μία σημαντική προσωπικότητα του ελληνικού παρελθόντος, να κατανοήσουμε τις δυσκολίες της δημιουργίας του ελληνικού κράτους και να προβληματιστούμε για έννοιες, όπως η ανιδιοτέλεια, η ευθύνη και η προσφορά στο κοινό καλό.

Γράφει ο μαθητής Δημήτρης Παπαδάκης (Β2)

Στην πιο αφιλόξενη ήπειρο της Γης, την Ανταρκτική, υπάρχει ένα φαινόμενο που εδώ και πάνω από έναν αιώνα προβληματίζει και συναρπάζει τους επιστήμονες. Οι λεγόμενοι «Καταρράκτες του Αίματος» ή αλλιώς οι «ματωμένοι» καταρράκτες (Blood Falls) βρίσκονται στον παγετώνα Taylor, στην περιοχή των McMurdo Dry Valleys, και ξεχωρίζουν λόγω του έντονου κόκκινου χρώματος του νερού που ρέει από τον πάγο δημιουργώντας την εντύπωση ότι ο παγετώνας… αιμορραγεί.

Το φαινόμενο παρατηρήθηκε για πρώτη φορά το 1911 από τον Αυστραλό γεωλόγο Thomas Griffith Taylor, ο οποίος εξερεύνησε πρώτος την κοιλάδα, που φέρει το όνομά του. Αρχικά, υπήρξαν υποθέσεις ότι το κόκκινο χρώμα οφείλεται σε φύκια ή μικροοργανισμούς. Ωστόσο, η σύγχρονη επιστημονική έρευνα έδωσε μια διαφορετική, αλλά εξίσου εντυπωσιακή εξήγηση. Το νερό αυτών των καταρρακτών προέρχεται από μία αρχαία υπόγεια λίμνη, εγκλωβισμένη κάτω από τον παγετώνα εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Το νερό της είναι εξαιρετικά πλούσιο σε σίδηρο και ταυτόχρονα πολύ αλμυρό. Όταν, λοιπόν, βγαίνει στην επιφάνεια και έρχεται σε επαφή με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας, ο σίδηρος οξειδώνεται προκαλώντας το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα, παρόμοιο με αυτό της σκουριάς.
Η υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι (τρεις φορές μεγαλύτερη σε σχέση με το θαλασσινό νερό) εξηγεί και ένα ακόμη παράδοξο: το νερό δεν παγώνει, παρότι οι θερμοκρασίες στην περιοχή συχνά πέφτουν πολύ κάτω από το μηδέν. Αυτό επιτρέπει τη συνεχή ροή του, ακόμη και μέσα στο ακραίο ψύχος της Ανταρκτικής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός, ότι μέσα σε αυτό το απομονωμένο περιβάλλον έχουν εντοπιστεί μικροοργανισμοί, που επιβιώνουν χωρίς οξυγόνο και χωρίς ηλιακό φως. Η ανακάλυψη αυτή έχει τεράστια σημασία για την επιστήμη, καθώς προσφέρει στοιχεία για το πώς θα μπορούσε να υπάρξει ζωή σε παρόμοια ακραία περιβάλλοντα, όπως παγωμένους πλανήτες ή δορυφόρους του ηλιακού μας συστήματος.