Στο πλαίσιο της διδασκαλίας της Αρχαίας Ιστορίας, οι μαθητές του τμήματος Α1 του Α΄Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης με την καθοδήγηση της φιλολόγου τους κ. Σ. Κοντονίκα ανέλαβαν μια δημιουργική και βιωματική εργασία που τους έφερε σε άμεση επαφή με την καθημερινή ζωή της αρχαιότητας. Με αφετηρία το σχολικό εγχειρίδιο και συναφές εκπαιδευτικό υλικό από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, οι μαθητές μελέτησαν την αθηναϊκή κοινωνία των κλασικών χρόνων και στη συνέχεια κλήθηκαν να «δώσουν φωνή» σε αντιπροσωπευτικά πρόσωπα της αρχαίας αθηναϊκής κοινωνίας, όπως σε άνδρες, γυναίκες, παιδιά, δούλους και μετοίκους. 

Αρχικά, συνέθεσαν ένα σύντομο αφηγηματικό κείμενο σε πρώτο ενικό πρόσωπο και βιωματικό ύφος, εστιάζοντας σε πτυχές της καθημερινότητας, όπως η εκπαίδευση, η διατροφή, η ενδυμασία, τα παιχνίδια και οι κοινωνικοί θεσμοί. Στη συνέχεια, αξιοποιώντας σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, μετέτρεψαν το κείμενό τους σε βίντεο, δημιουργώντας ψηφιακούς «αφηγητές» που ζωντανεύουν το παρελθόν. 

Η δραστηριότητα αυτή ενίσχυσε τη δημιουργικότητα, την ιστορική ενσυναίσθηση και τις ψηφιακές δεξιότητες των μαθητών, μετατρέποντας τη γνώση σε προσωπική εμπειρία και αναδεικνύοντας τη διαχρονική αξία της ιστορικής κατανόησης. 

Οι μαθητές και οι μαθήτριες των τμημάτων Β3 και Β4 του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης βρέθηκαν στον χώρο του Αρχαιολογικού και Περιβαλλοντικού Πάρκου των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων, όπου χωρισμένοι σε ομάδες, εργάστηκαν συστηματικά με σκοπό τη διεξαγωγή μιας ανασκαφής. Χρησιμοποίησαν ανασκαφικά εργαλεία, μελέτησαν τα ευρήματά τους, συνεργάστηκαν για τη συμπλήρωση του ημερολογίου ανασκαφής και εξήγαγαν πολύτιμα συμπεράσματα.

Σκοπός του προγράμματος της Δειγματικής Ανασκαφής είναι η βιωματική προσέγγιση του μαθήματος της ιστορίας, η άσκηση στην πραγματοποίηση έρευνας, αλλά και η ευαισθητοποίηση των μαθητών σε θέματα ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Υπεύθυνη του προγράμματος είναι κ. Ερασμία Παπαγεωργίου, αρχαιολόγος, με την οποία συνεργάστηκαν όλοι οι φιλόλογοι-διδάσκοντες του μαθήματος της Ιστορίας του Σχολείου μας.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μητρικής Γλώσσας, η οποία εορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Φεβρουαρίου και καθιερώθηκε από την UNESCO με στόχο την προώθηση της γλωσσικής πολυμορφίας και τη διάσωση των λιγότερο ομιλούμενων γλωσσών,  πραγματοποιήθηκε με την καθοδήγηση της φιλολόγου κ. Σ. Κοντονίκα στο τμήμα Α3  του Α΄ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης μια βιωματική δράση. Η δράση είχε ως  «πρωταγωνιστή» έναν δίγλωσσο μαθητή της τάξης μας, τον Σκυλακάκη Νικόλα, ο οποίος ανέλαβε να παρουσιάσει στους συμμαθητές του στοιχεία από τη μητρική του γλώσσα, τα κινεζικά. Η πρωτοβουλία αυτή είχε ως στόχο να αναδείξει τη σημασία της γλωσσικής διαφορετικότητας και να καλλιεργήσει στους υπόλοιπους μαθητές στάσεις σεβασμού και αποδοχής. Ο μαθητής παρουσίασε απλές καθημερινές λέξεις, έγραψε το όνομά του με κινεζικούς χαρακτήρες και εξήγησε τη δομή και το νόημά τους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η ανάλυση των ιδεογραμμάτων (όπως το 木 → 林 → 森), μέσα από την οποία οι μαθητές αντιλήφθηκαν πώς η εικόνα συνδέεται με τη σημασία στη συγκεκριμένη γλώσσα. Στη συνέχεια, η διαδραστική δραστηριότητα «Μαντέψτε τι σημαίνει» ενίσχυσε τη συμμετοχή της τάξης, ενώ η αναφορά στη λέξη «μαμά» — που σε πολλές γλώσσες ξεκινά από τον ήχο «μα» — αποτέλεσε γέφυρα σύνδεσης ανάμεσα στις γλωσσικές κοινότητες. Η δράση εξελίχθηκε σε μια ουσιαστική εμπειρία διαπολιτισμικού διαλόγου. Ο μαθητής ένιωσε υπερηφάνεια που μοιράστηκε τη γλωσσική και πολιτισμική του ταυτότητα, ενώ οι συμμαθητές του προσέγγισαν έμπρακτα την έννοια της πολυγλωσσίας. Η τάξη μετατράπηκε σε έναν  χώρο ανταλλαγής, όπου η γλώσσα δεν λειτούργησε ως διαχωριστικό στοιχείο αλλά ως γέφυρα επικοινωνίας, επιβεβαιώνοντας ότι η μητρική γλώσσα αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο ταυτότητας και πολιτισμού. 

Το Αρσάκεια-Τοσίτσεια Σχολεία συνεργάζονται επίσημα με τον διεθνώς αναγνωρισμένο φορέα ÖSD (Österreichisches Sprachdiplom Deutsch) για την απόκτηση πιστοποιήσεων γερμανικής γλώσσας. Τα διπλώματά ÖSD  αναγνωρίζονται διεθνώς, καθώς και από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς στην Ελλάδα. Οι εξετάσεις καλύπτουν όλα τα επίπεδα γλωσσομάθειας, από A1 έως C2. Μέσα από τη συνεργασία αυτή, οι μαθητές μας έχουν τη δυνατότητα να προετοιμαστούν υπεύθυνα και οργανωμένα για την απόκτηση ενός έγκυρου και αξιόπιστου διπλώματος γερμανικής γλώσσας, που μπορεί να αξιοποιηθεί για σπουδές, εργασία ή συμμετοχή σε διαδικασίες του δημόσιου τομέα. 

Τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026 οι μαθητές του τμήματος Γ1 του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης επισκέφθηκαν τη Βιβλιοθήκη των Αρσακείων–Τοσιτσείων Σχολείων, όπου υπό την καθοδήγηση της φιλολόγου τους κ. Παπαβασιλοπούλου Ιουλίας, συμμετείχαν σε μια βιωματική δράση αφιερωμένη στο έργο του Κωνσταντίνου Καβάφη. Αφετηρία της δράσης αποτέλεσε το ποίημα «Όσο μπορείς», το οποίο διδάχθηκε στην τάξη.  

Οι μαθητές διάβασαν επιλεγμένα ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη και δουλεύοντας σε ομάδες αναζήτησαν σε αυτά κοινά θεματικά μοτίβα, αξίες και προβληματισμούς, προκειμένου να κατανοήσουν τη διαχρονικότητα της καβαφικής ποίησης. Η δράση συνέβαλε στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, την ενίσχυση της συνεργατικής μάθησης, την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών αλλά και την ανάδειξη της σχολικής βιβλιοθήκης ως χώρου μάθησης και δημιουργικότητας. 

Η διδακτική ενότητα των θρησκευτικών της Α’ Γυμνασίου με θέμα την Αγία Γραφή ολοκληρώθηκε με έναν ευχάριστο και πρωτότυπο τρόπο, ο οποίος έφερε τους μαθητές και τις μαθήτριες σε άμεση επαφή με πρωτογενείς πηγές πληροφόρησης. Με υπεύθυνη καθηγήτρια την Θεολόγο κ. Μαρία Χαλκιά.

Περιγραφή Δράσης: Η δραστηριότητα ξεκίνησε με μία εισαγωγική ενότητα, όπου οι μαθητές ενημερώθηκαν εκτενώς για τον τρόπο κατασκευής των αρχαίων χειρόγραφων (υλικά, γραφή, δυσκολίες διατήρησης), τονίζοντας τη σπουδαιότητα αυτών των κειμένων. Στη συνέχεια, οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες και κλήθηκαν να «αποκρυπτογραφήσουν» ένα πρωτότυπο κείμενο από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, Κεφ. 2 παράγραφος 19. Το κείμενο δόθηκε στην τάξη σε μορφή που προσομοίαζε σε αρχαίο χειρόγραφο (π.χ., με γραφή χωρίς διαχωρισμό λέξεων, χρήση αρχαίων συντομογραφιών και με στοιχεία φθοράς), καθιστώντας την ανάγνωση μία πρόκληση. Οι μαθητές έπρεπε, μέσω της συνεργασίας και της εφαρμογής των γνώσεων που απέκτησαν για την κατασκευή και τη μορφή των κειμένων, να αποκωδικοποιήσουν το απόσπασμα και να το μεταφέρουν στη σύγχρονη, ευανάγνωστη μορφή του. Η διαδικασία ήταν διασκεδαστική, ενθαρρύνοντας την ομαδική σκέψη και την κριτική ανάλυση.

Μαθησιακοί Στόχοι: Η συγκεκριμένη δράση είχε τους εξής στόχους: Ιστορική ενσυναίσθηση: Να κατανοήσουν οι μαθητές τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δημιουργήθηκε και διατηρήθηκε το ιερό κείμενο και να εκτιμήσουν την ιστορική του αξία. Κριτική ανάλυση πηγών: Να εξοικειωθούν με την έννοια του πρωτογενούς κειμένου και να ασκήσουν την κριτική τους ικανότητα στην αποκωδικοποίηση μορφών γραφής. Συνεργασία και επικοινωνία: Να ενισχυθεί η ομαδικότητα τους και η ικανότητα να επικοινωνούν και να επιλύουν προβλήματα από κοινού. Συνολικά, η δραστηριότητα κρίθηκε ως ένα ευχάριστο και επιτυχημένο παράδειγμα εφαρμογής διαδραστικών μεθόδων διδασκαλίας στο μάθημα των Θρησκευτικών, αυξάνοντας το ενδιαφέρον των μαθητών και μετατρέποντας μια θεωρητική ενότητα σε μια συναρπαστική περιπέτεια. Βοηθώντας ουσιαστικά τους μαθητές να κατανοήσουν την Αγία Γραφή όχι απλώς ως μια θεωρητική έννοια αλλά ως κείμενο, ως ένα ζωντανό, ιστορικό και πολιτισμικό τεκμήριο και αποκτώντας ταυτόχρονα ουσιαστική εκτίμηση για την αξία και τη διαχρονικότητα των χειρογράφων.