Γράφουν οι μαθήτριες Φιλαρέτη Ανδρομιδά (Β1), Ελένη Κατωπόδη και Μελίνα Λαζάρου (Β2)

Τα περισσότερα παιδιά σήμερα γνωρίζουν τον Άγιο Βασίλη ως τον χαρούμενο, παχουλό άνδρα με την άσπρη γενειάδα και τα κόκκινα ρούχα, που παραδίδει τα δώρα στα παιδιά τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, μπαίνοντας στα σπίτια από τις καμινάδες. Όμως, ο θρύλος του Άγιου Βασίλη χρονολογείται εκατοντάδες χρόνια πριν. Για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς ο Άγιος Βασίλης ήταν ο Μέγας Βασίλειος, ο οποίος έζησε στην Καισαρεία της Καππαδοκίας και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του βοηθώντας τον συνάνθρωπο και οργανώνοντας φιλανθρωπίες.
Στη Δύση το πρόσωπο του Santa Claus (μια παράφραση του ολλανδικού ονόματος Sinterklaas, που μετέφεραν και εδραίωσαν στο Nέο Άμστερνταμ -σήμερα Νέα Υόρκη- οι Oλλανδοί μετανάστες) έχει ταυτιστεί με την ιστορία του Αγίου Νικολάου, που φημιζόταν για τη γενναιοδωρία του. Έγινε γνωστός ως ο προστάτης των παιδιών και διακρινόταν για την καλοσύνη του. Στην ιστορία του Αγίου Νικολάου οι βόρειοι λαοί πρόσθεσαν δικά τους πολιτιστικά στοιχεία, όπως είναι οι τάρανδοι, το έλκηθρο, το άστρο του Βορρά, που χαρακτηρίζουν και τα δικά μας Χριστούγεννα μέχρι σήμερα.
Αυτή η προσωπικότητα του Άγιου Βασίλη πέρασε στα ελληνικά δεδομένα τη δεκαετία 1950 – 1960, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μετατρέποντας πλέον τα Χριστούγεννα σε μία διεθνή γιορτή με πανομοιότυπα έθιμα. Το 1931 η Coca Cola και ο Aμερικανός σχεδιαστής Xέιντον Σάντμπλομ, για τις ανάγκες ενός διαφημιστικού, έβαψαν τη μέχρι τότε πράσινη στολή του Άγιου Βασίλη στο κόκκινο χρώμα τού αναψυκτικού και έτσι, του έμεινε για πάντα.

Στο πρόσωπο του Άγιου Βασίλη τα παιδιά βρίσκουν την πραγματική μαγεία των Χριστουγέννων. Αποτελεί έναν κομβικό συμβολισμό! Ως παιδιά, κάθε Χριστούγεννα περιμέναμε πώς και πώς να ξυπνήσουμε και να δούμε τα δώρα μας κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Αφήναμε κουλουράκια και γάλα, κάναμε λίστες με δώρα κι έτσι, αναβίωνε το πνεύμα της προσφοράς, της αγάπης και φυσικά, ακονιζόταν η φαντασία…
Ο Άγιος Βασίλης μπορεί να μην είναι υπαρκτός, είναι όμως υπαρκτή η διάθεση για αγάπη και προσφορά, μια διάθεση που αναβλύζει ακόμα μεγαλύτερη για τους περισσότερους ανθρώπους αυτές τις άγιες μέρες. Αυτή, λοιπόν, είναι η μαγεία των Χριστουγέννων… Ανεξάρτητα από το αν ο Άγιος Βασίλης είναι αληθινός ή όχι, οι καρδιές των ανθρώπων έχουν αγγιχτεί για πάντα!

Γράφει η μαθήτρια Μελίνα Λαζάρου (Β2)

Πολλές φορές, οι άνθρωποι προσεγγίζουν τη ζωή με μία μονοδιάστατη λογική. Η ζωή ως άσπρο και η ζωή ως μαύρο. Καμία απόχρωση του γκρι ανάμεσα στις δύο αυτές -εκ διαμέτρου αντίθετες- έννοιες. Επιδιώκουμε πάντα μια διαδρομή για την ικανοποίηση των στόχων μας χωρίς δυσχέρειες, χωρίς εμπόδια. Ίσως, βέβαια, αυτό να αποτελεί και το κίνητρο για τη ζωή: ο άνθρωπος σε μία ψευδαίσθηση, σε μια πλαστή πνευματική πραγματικότητα, που όμως τον παρακινεί να προχωρήσει… Καθώς προχωρά, ωστόσο, καταρρίπτονται όλα όσα πίστευε. Παρατηρεί πλέον και την αρνητική, την άδικη, την αισχρή πλευρά της ζωής και… αποθαρρύνεται. Ξαφνικά, υψώνεται μπροστά του ένα μαύρο, αδιαπέραστο τείχος. «Δεν υπάρχει διέξοδος!», σκέφτεται. Και επιστρέφει εκεί απ’ όπου ξεκίνησε, απαξιώνοντας αυτή τη ζωή. Αδικία, μίσος, κακία. Έτσι θα την χαρακτήριζε με τρεις λέξεις. Γιατί; Γιατί δεν αποδέχθηκε ποτέ την αλληλεξάρτηση των δύο στερεοτυπικά διαμορφούμενων εννοιών: του καλού και του κακού, του δίκαιου και του άδικου, της ευτυχίας και της δυστυχίας. Πάντα έτεινε να τραβά μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσά τους. Και αυτό, συμβάλλει στη διαμόρφωση αβάσιμων αντιλήψεων, που ωστόσο δύσκολα καταρρίπτονται απέναντι στην πεποίθηση για την ύπαρξη ενός κόσμου «ιδανικού», ο οποίος βρέθηκε αντιμέτωπος με έναν κόσμο, που φαντάζει ως το άκρο μιας αρνητικής διάστασης!
Αλλά σε μία κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει μόνο καλοσύνη. Οτιδήποτε και αν παρατηρήσουμε γύρω μας, αναλύοντάς το σε βάθος, θα μας οδηγήσει στην ίδια θεμελιώδη διαπίστωση: απαρτίζεται αναπόφευκτα από στοιχεία του καλού ΚΑΙ του κακού. Σκεφτείτε τι συμβαίνει με έναν πόλεμο, τον οποίο καταδικάζουμε για τη βαρβαρότητα, την αδικία, τον όλεθρο που επιφέρει. Σκεφτείτε πως η πενικιλίνη, τα ραντάρ, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, το εμβόλιο γρίπης αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα καινοτομιών, στις οποίες οδηγήθηκε η ανθρωπότητα εξαιτίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η πλήρης αντίφαση! Από κάθε «κακό», λοιπόν, πηγάζει κάτι «καλό», το οποίο με τη σειρά του, μπορεί να κρύβει και κάτι το αρνητικό. «Ουδέν κακόν αμιγές καλού», αλλά και «Ουδέν καλόν αμιγές κακού», θα έλεγα.
Συνεπώς, ο κόσμος μας δεν είναι γέννημα μιας μονοδιάστατης οπτικής. Γι’ αυτό και η συνύπαρξη του καλού και του κακού παρουσιάζεται αναπόφευκτη για το ανθρώπινο μέλλον και αποτελεί μία ζωτικής σημασίας αρχή για την ισορροπία της ανθρωπότητας, μία αρχή δηλαδή που στις μέρες μας φαντάζει πιο απαραίτητη από ποτέ…

Γράφουν οι μαθήτριες Φιλαρέτη Ανδρομιδά (Β1) και Ελένη Κατωπόδη (Β2)

Πολλή συζήτηση έχει υπάρξει τα τελευταία χρόνια για την έννοια της διαφορετικότητας. Τα μέσα ενημέρωσης, διάφορα αναγνώσματα, τα παιδικά βιβλία θίγουν το θέμα της διαφορετικότητας μέσα από την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ατόμων και ομάδων του πληθυσμού μας. Διαφορετικές αξίες, στάσεις, θρησκείες, φύλο, ηλικία, χρώμα, μόρφωση, ικανότητες, σεξουαλικός προσανατολισμός, πολιτισμός. Πώς θα μπορούσε μέσα σε μία κοινωνία να είμαστε όλοι ίδιοι, αφού ο καθένας από εμάς είναι μοναδικός; Πόσο βαρετός θα ήταν ο κόσμος, αν όλα γύρω μας ήταν ίδια; Η διαφορετικότητα υπάρχει παντού, αλλά η καλλιέργεια της αξίας της διαφορετικότητας συνεπάγεται την έννοια της ΑΠΟΔΟΧΗΣ!

Κι εδώ είναι που μιλάμε για το πρόβλημα του ρατσισμού… Ο όρος «ρατσισμός», στην κυριολεκτική του χρήση, σημαίνει το μίσος ή τον φόβο για άτομα που ανήκουν σε φυλές διαφορετικές από τη δική μας, καθώς και την εχθρική ή και υποτιμητική στάση απέναντί τους, τους συστηματικούς περιορισμούς και τις διακρίσεις εις βάρος τους. Τα παραπάνω συνδέονται με την πεποίθηση ότι οι φυλές από τις οποίες προέρχονται είναι κατώτερες από τη δική μας. Σε εκείνον, στον οποίο ασκείται ο ρατσισμός, καλλιεργείται μέσα του η ανασφάλεια και ο φόβος. Με τη συστηματική ρατσιστική συμπεριφορά προς ορισμένους ανθρώπους, δημιουργείται μεγάλο πλήγμα στην ψυχική τους ισορροπία, με αποτέλεσμα «το θύμα» με την πάροδο του χρόνου να οδηγηθεί στην αποξένωση.

Θεωρητικά μιλώντας, ο κάθε πολιτισμός πρεσβεύει έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής, περιλαμβάνει τα δικά του ήθη και έθιμα, διακριτές παραδόσεις. Παρ’ όλα αυτά, στη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη κοινωνία, με τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και τις αλλεπάλληλες αλλαγές που αυτή έχει επιφέρει στη ζωή των ανθρώπων, σε μια εποχή κατά την οποία ολόκληρος ο πλανήτης λογίζεται ως ένα «παγκόσμιο χωριό» και η προώθηση των προτύπων ζωής, με τη βοήθεια και της εύκολα μεταδιδόμενης πληροφορίας από τη μια άκρη του πλανήτη στην άλλη, γίνεται καθημερινά με εντυπωσιακά ταχείς ρυθμούς, καθίσταται σαφής και η επιρροή που ασκείται στο περιεχόμενο των κάθε λογής πολιτισμών ανά την υφήλιο. Επομένως, μέσα σε αυτό το νέο διαμορφούμενο πλαίσιο, εγείρονται νέα ερωτήματα σχετικά με την ετερότητα. «Ποιος, πότε, πού ή τι ορίζει κάποιον ως διαφορετικό;», «Πώς εισπράττει ο οριζόμενος ως διαφορετικός αυτή του την ταξινόμηση;», «Πώς αντιμετωπίζει, ο οριζόμενος ως διαφορετικός, τη μεταχείριση που υφίσταται –ως διαφορετικός– από τους εκπροσώπους των θεσμών ή από τους απλούς πολίτες;».

Πόσοι γύρω μας έχουν την αυτοματοποιημένη αντίληψη να μπαίνουν στη θέση του άλλου; Η ετερότητα, ως έννοια και ως βίωμα, προϋποθέτει σύγκριση, είτε η σύγκριση αυτή είναι συνειδητή είτε όχι. Είναι ευθύνη όλων μας να μετακινήσουμε τις στάσεις μας απέναντι «στο διαφορετικό» και να αντιληφθούμε τον πραγματικό πλούτο που μας χαρίζει. Αποδέχομαι και καλλιεργώ τη διαφορετικότητα στη ζωή μου σημαίνει «ανοίγομαι». Και όταν κάποιος ανοίγεται, μπορεί να βλέπει και να βιώνει την ομορφιά γύρω του στα πάντα και σε όλους. Μέσω της αποδοχής της διαφορετικότητας, συνδέομαι βαθύτερα και πιο αυθεντικά με τους γύρω μου. Μαθαίνω να αποδέχομαι χωρίς φίλτρα και όρους και να συγχωρώ. Μαθαίνω να κατανοώ και να συναισθάνομαι περισσότερο!

Γράφει ο μαθητής Κωνσταντίνος Χειρίδης (Β4)

Πρόσφυγας ονομάζεται κάθε άνθρωπος, που έχει εγκαταλείψει τα πατρογονικά του εδάφη λόγω πολέμου, βίας ή διώξεων. Το προσφυγικό ζήτημα είναι ένα από τα πλέον ακανθώδη της εποχής μας. Καθώς ο πληθυσμός των ανθρώπων παγκοσμίως, που αναγκάζεται να αφήσει το σπίτι του εξαιτίας της βίας και των συρράξεων ολοένα και αυξάνεται, ο δημόσιος διάλογος γύρω από αυτό το θέμα εντείνεται. Ζητήματα σχετικά με τους πρόσφυγες και τους μετανάστες πρωτοστατούν σε κανάλια, εφημερίδες και το διαδίκτυο.
Οι πρόσφυγες έχοντας εγκαταλείψει τον τόπο τους αναζητούν μία χώρα για να διαμείνουν. Εάν αποτελούσαν μέλη εθνικής μειονότητας στη χώρα που ζούσαν, προτού γίνει η πολεμική εμπλοκή, τότε θα αναζητήσουν βοήθεια από τους συμπατριώτες τους, οι οποίοι είτε θα ζουν ως μειονότητες σε άλλες χώρες είτε θα έχουν δικό τους κράτος. Άλλοι θα αναζητήσουν βοήθεια από χώρες γειτονικές της πατρίδας τους. Θα περπατήσουν πολλά χιλιόμετρα φορτωμένοι με τα απολύτως απαραίτητα ή θα βρεθούν σε βάρκες στη θάλασσα και θα πάνε, όπου τους βγάλει το πέλαγος. Και φυσικά, υπάρχουν πιθανότητες να μην τα καταφέρουν…
Ένας πρόσφυγας πηγαίνει σε νέους τόπους, άγνωστους και διαφορετικούς από τον δικό του. Γνωρίζει άλλους πολιτισμούς και αναγκάζεται να ασπαστεί ξένες για εκείνον νοοτροπίες και συνήθειες. Αναμφίβολα, η ανάγκη εκμάθησης μίας νέας γλώσσας είναι επιβεβλημένη. Πρέπει να επιβιώσει σε ένα πρωτόγνωρο περιβάλλον, ψάχνει να δουλέψει για να βγάλει λίγα χρήματα. Εάν έχει και οικογένεια μαζί του, παλεύει να την συντηρήσει. Συγχρόνως, προσπαθεί να γίνει αποδεκτός από τους ντόπιους, οι οποίοι δεν τον υποδέχονται με ανοικτές αγκάλες… Επικρατούσε κι επικρατεί ακόμα, βλέπετε, σε πολλούς η λογική ότι ναι μεν είμαι φιλάνθρωπος και συμπαραστέκομαι σε κάθε ανέστιο και κατατρεγμένο, όχι όμως να έχουμε ίσα κι όμοια δικαιώματα!

Στις μέρες μας, υπάρχουν ακόμα προσφυγικά κύματα, όπως εξαιτίας του πολέμου στη Συρία ή την Ουκρανία. Ένα παλαιότερο συμβάν είναι η πολεμική εμπλοκή στο Νογκόρνο Καραμπάχ, όπου γύρω στους 100.000 Αρμένιους έφυγαν από τις πόλεις και τα χωριά τους μετά από πολεμική επέμβαση των Αζέρων. Με τον πόλεμο στο Ισραήλ μεταξύ των Εβραίων και των Παλαιστίνιων Αράβων, 6 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι πρόσφυγες βρίσκονται τώρα στην Ιορδανία, τον Λίβανο, τη Συρία και τη Λωρίδα της Γάζας. Αλλά και οι Έλληνες αναγκάστηκαν να γίνουν πρόσφυγες, όπως κατά την Μικρασιάτικη Καταστροφή. Η Αττική δέχτηκε τον μεγαλύτερο όγκο από τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Αυτοσχέδιοι καταυλισμοί, δημόσια κτήρια και σχολεία, που μετατράπηκαν σε νοσοκομεία, άνθρωποι και ευκατάστατες οικογένειες που βρέθηκαν, από τη μια μέρα στην άλλη, να φορούν παπούτσια από λάστιχα αυτοκινήτων. Ο πληθυσμός της Αθήνας διπλασιάστηκε και στην αρχή, οι ξεριζωμένοι αναζήτησαν πρόχειρη στέγη σε αποθήκες, εκκλησίες, σχολεία και θέατρα.
Πολλοί πρόσφυγες, όταν ο πόλεμος και οι δυσκολίες της χώρας τους σταματήσουν, επιθυμούν να γυρίσουν πίσω στις πατρίδες τους και να ζήσουν τη ζωή τους, όπως συνήθιζαν προπολεμικά. Ας μην ξεχνάμε ότι η προσφυγιά δεν έχει χρώμα ούτε θρησκεία. Απλώς η διαδρομή αλλάζει! Κάποτε οι Έλληνες κατευθύνονταν ως πρόσφυγες στη Συρία, ενώ τώρα οι Σύριοι έρχονται στην Ελλάδα. Η αλληλεγγύη προς τον πλησίον είναι κάτι επιβεβλημένο! Και είναι εντυπωσιακό το ότι σήμερα πολλοί, που αντιτίθενται στους πρόσφυγες της Συρίας, είναι άνθρωποι που οι γονείς τους ήταν και οι ίδιοι πρόσφυγες! Σχετικά, λοιπόν, με την έξαρση των ρατσιστικών συμπεριφορών απέναντι στους πρόσφυγες, που ως Έλληνας έφηβος βλέπω καθημερινά γύρω μου, να σας θυμίσω τι γινόταν στις αρχές του 20ού αιώνα στη νήσο Έλις της Νέας Υόρκης, εκεί όπου συνωστίζονταν χιλιάδες Έλληνες, πάμφτωχοι, ρακένδυτοι, πεινασμένοι, αλλά και πολλοί με εγκληματικό χαρακτήρα… Ή ότι στην Αυστραλία πήγαν Έλληνες, για να βρουν μια καλύτερη ζωή και κατέληξαν άστεγοι ζητιάνοι στους δρόμους του Σίδνεϋ και της Μελβούρνης. Οφείλουμε να βοηθήσουμε τους πρόσφυγες, να ενσωματωθούν πιο εύκολα στις γηγενείς κοινότητες και να έχουν ευκαιρίες να ζήσουν με ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ!

Γράφουν οι μαθήτριες Φιλαρέτη Ανδρομιδά (Β1) και Ελένη Κατωπόδη (Β2)

Αγάπη. Τι είναι αγάπη; Λίγοι είναι αυτοί που θα έδιναν μια σαφή και αντικειμενική απάντηση, γιατί για τον καθένα η αγάπη είναι κάτι το διαφορετικό, με πολλά όμως κοινά στοιχεία. Για κάποιον αγάπη μπορεί να σημαίνει απόκτηση της ευκαιρίας για έρωτα, για άλλον μπορεί να είναι το συναίσθημα έντονης στοργής και συμπόνιας, για κάποιον τρίτο μπορεί να είναι το έντονο αίσθημα ευφορίας που νιώθει για κάτι. Και ας σημειωθεί εδώ, πως τα πλαίσια της αγάπης είναι μεγάλα, δηλαδή αυτός που μας ελκύει και που μας εγείρει στοργή, μπορεί να είναι φίλος, γονέας, αδέρφια ή ακόμα και το κατοικίδιό μας!

Η αγάπη μονοπωλούσε το ενδιαφέρον και του αρχαίου φιλοσόφου Αριστοτέλη, ο οποίος μεταξύ άλλων έγραψε: «Η αγάπη είναι μία ψυχή, που κατοικεί σε δύο σώματα». Αγάπη είναι το μικρό παιδί που κρύβουμε μέσα μας. Αυτό που μας οδηγεί στην ενσυναίσθηση και στην προσφορά, μας μαθαίνει να χαιρόμαστε το καθετί, να μη φοβόμαστε να δείξουμε τα συναισθήματά μας, να αναζητάμε την αλήθεια και το δίκιο, να μη ζηλεύουμε, να έχουμε υπομονή. Αν όμως δεν μας έχουν αγαπήσει ποτέ; Τότε η ζωή μας είναι μίζερη, πλημμυρισμένη με το απόλυτο συναισθηματικό κενό. Αδιαφορία, μίσος, τάσεις εκδίκησης, άκρατη βία.

Η οικογένεια είναι ένα από τα πιο σημαντικά και πολύτιμα δώρα στη ζωής μας. Η ίδια η λέξη σε κάνει να νιώθεις ζεστασιά και ασφάλεια. Η ζωή αρχίζει από εκεί και η αγάπη εκεί δεν τελειώνει ποτέ! Οι δικοί σου άνθρωποι βρίσκονται εκεί, για να σε στηρίξουν και να σε σηκώσουν, όταν πέφτεις. Όταν όλοι σου γυρνάνε την πλάτη, οι αγαπημένοι σου σε κοιτάζουν και σου ανοίγουν την αγκαλιά τους. Οι φίλοι, επίσης, είναι η οικογένεια που επιλέγουμε και η φιλία είναι ένα από τα καλύτερα δώρα που προσφέρει η ζωή. Οι φίλοι μάς αποδέχονται όπως είμαστε και βρίσκονται εκεί, για να μας ακούσουν και να μας σταθούν στις καλές και στις δύσκολες στιγμές. Μετράμε αυτούς, που πραγματικά στέκονται δίπλα μας. Όλους τους υπόλοιπους, που εξαφανίζονται στις φουρτούνες, να τους διευκολύνετε!

Σε δύσκολους καιρούς, η αγάπη μπορεί να πάρει τη μορφή της αλληλεγγύης: εκείνοι που ενώνουν τις δυνάμεις τους, για να αντιταχθούν σε μια αδικία, εκφράζουν επίσης ένα είδος αγάπης.

Εν κατακλείδι, η ουσία είναι ότι ορισμένα συναισθήματα, όπως η φροντίδα, η υπομονή και ο σεβασμός είναι αυτό που το λέμε «αγάπη». Κι αν ακόμη αισθάνεστε μπερδεμένοι σχετικά με την αγάπη, μην ανησυχείτε! Εμπιστευθείτε, «ανοιχτείτε» και θα καταλάβετε με τον καιρό…

Γράφει η μαθήτρια Λήδα Σκαπινάκη (Β4)

Λέγοντας «κλιματική αλλαγή» εννοούμε τις αισθητές μεταβολές του παγκόσμιου κλίματος, οι οποίες δυστυχώς δεν οφείλονται μόνο σε φυσικά αίτια, αλλά κυρίως σε ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η αποψίλωση των τροπικών δασών, η γεωργία, η κτηνοτροφία και η παραγωγή χημικών ουσιών. Εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, η στάθμη της θάλασσας αυξάνεται, οι παγετώνες λιώνουν. Παρατηρούνται, ακόμη, ακραία καιρικά φαινόμενα -εντονότερα και πιο εντατικά-, μείωση του ατμοσφαιρικού όζοντος, αλλαγές στο οικοσύστημα, λόγω της απώλειας της βιοποικιλότητας, αλλαγές στις προμήθειες του γλυκού πόσιμου νερού, υποβάθμιση του εδάφους και αστικοποίηση. Διάφοροι οικολογικοί σύλλογοι από όλον τον κόσμο, αλλά και ηγεσίες κρατών προσπαθούν να συνεργαστούν, ώστε να βρουν μια λύση. Είναι όμως εφικτό αυτό, αν δεν βοηθήσουμε ΚΑΙ ατομικά;
Πού βρισκόμαστε σήμερα; Έχουμε ήδη αυξήσει τη θερμοκρασία του πλανήτη κατά περισσότερο από 1 °C σε σύγκριση με το επίπεδο των θερμοκρασιών που επικρατούσαν πριν από τη βιομηχανική εποχή. Οι επιστήμονες που συμμετέχουν στη διακυβερνητική επιτροπή για την κλιματική αλλαγή (IPCC) προειδοποιούν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 1,5 °C θα έχει σοβαρές- ακόμη και μη αναστρέψιμες- συνέπειες για το περιβάλλον και τις κοινωνίες μας. Ας μιλήσουμε για το «φαινόμενο του θερμοκηπίου». Στην ατμόσφαιρα της Γης βρίσκονται κάποια αέρια, τα οποία συγκρατούν τη θερμότητα του ήλιου και εμποδίζουν τη διάχυσή της στο διάστημα, υπερθερμαίνοντας έτσι τον πλανήτη. Το φαινόμενο αυτό είναι φυσικό, ωστόσο η ανθρώπινη δραστηριότητα συμβάλλει αρκετά στην αύξηση συγκέντρωσης αερίων. Με την καύση του πετρελαίου και του άνθρακα παράγονται μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και υποξειδίου του αζώτου, ενώ με την υλοτομία χάνονται πολλά δέντρα, τα οποία απορροφούσαν διοξείδιο του άνθρακα, με αποτέλεσμα πλέον να απελευθερώνεται και αυτό στην ατμόσφαιρα. Αυτά τα επιπλέον αέρια ενισχύουν το «φαινόμενο του θερμοκηπίου» στην ατμόσφαιρα του πλανήτη μας, με αποτέλεσμα η θερμοκρασία της γης να αυξάνεται με πρωτοφανείς ρυθμούς και να επέρχονται σημαντικές αλλαγές στο κλίμα.

Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει όλες τις περιοχές του κόσμου. Για να αποφύγουμε την ολική καταστροφή του πλανήτη, μπορούμε να εφαρμόσουμε στην καθημερινότητά μας κάποια μέτρα, που μπορούν να θεωρηθούν «μικρά» ή «ασήμαντα», αλλά που μπορούν να κάνουν τη μεγάλη διαφορά. Για παράδειγμα, αν προσπαθήσουμε να μειώσουμε την κατανάλωση της ενέργειας στα σπίτια μας, τότε θα μειωθούν και οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Επίσης, μπορούμε να περιορίσουμε τη χρήση αυτοκινήτων και να μετακινούμαστε με Μέσα Μαζικής Μεταφοράς ή ακόμα καλύτερα με ποδήλατα, όπου αυτό είναι δυνατόν. Θα μπορούσαμε να έχουμε καθαρότερο αέρα με αποδοτικότερα συστήματα δημόσιων συγκοινωνιών στις πόλεις! Και, φυσικά, η ανακύκλωση είναι ένα από τα πιο εύκολα, αλλά και δραστικά μέτρα.
Ας μην έχουμε την ψευδαίσθηση ότι η κλιματική αλλαγή, μια μέρα, απλώς θα εξαφανιστεί! Η κλιματική αλλαγή αποτελεί επείγουσα απειλή για τον πλανήτη μας, αλλά όλοι μας μπορούμε να κάνουμε κάτι για να την καταπολεμήσουμε και να οικοδομήσουμε ένα καλύτερο μέλλον. Ας μην είμαστε εγωιστές, ας σκεφτούμε λίγο και τις επόμενες γενιές! Κάθε δράση, έστω και μικρή, έχει μεγάλη σημασία!

Γράφει η μαθήτρια Μελίνα Λαζάρου (Β2)

Η επανάληψη είναι η μητέρα της μαθήσεως. Ισχύει όμως αυτό και για την εξελικτική μας πορεία; Λένε πως «Όποιος λαός δε μαθαίνει από την ιστορία του, είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει.» Η προφητική αυτή φράση αποτελεί πλέον μία συμπερασματική διαπίστωση και επιβεβαιώνει τον χαρακτηρισμό της ζωής ως φαύλου κύκλου. Το ερώτημα όμως που προκύπτει είναι: Γιατί βλέπουμε την ιστορία να επαναλαμβάνεται; Θα έπρεπε να αφήνουμε πίσω μας τα λάθη του παρελθόντος. Να επανορθώνουμε στο μέλλον! Αυτό, ωστόσο, δε βρήκε πρακτική εφαρμογή σε καμία ιστορική πραγματικότητα.
Με αφορμή τα δύο χρόνια από την τραγική και θλιβερή έναρξη του πολέμου μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, αλλά και την πρόσφατη έναρξη ενός ακόμη πολέμου στη Μέση Ανατολή, συγκεκριμένα στο Ισραήλ, στον οποίο έχει αρχίσει να εμπλέκεται και η Δύση, ας σταθούμε για λίγο και ας αναρωτηθούμε για την πορεία μας στα μονοπάτια της ιστορικής εξέλιξης και για τον ρόλο που είχε αυτή η πορεία στη διαμόρφωση της σημερινής πραγματικότητας. Ήταν όντως ομαλά ευθύγραμμη ή επιλέξαμε μια παράκαμψη, που τελικά οδηγεί ξανά και ξανά στο σημείο της αφετηρίας μέσω φαινομενικά διαφορετικών, αλλά τελικά ίδιων δρόμων;
Πριν από ένα έτος και εννιά μήνες, στις 24 Φεβρουαρίου του 2022, με εντολή του προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, τα ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στα ουκρανικά εδάφη με πυραύλους και χτυπούσαν ανελέητα την πρωτεύουσα του ουκρανικού κράτους, το Κίεβο. Οι επιθέσεις αυτές σηματοδότησαν και την έναρξη των εχθροπραξιών μεταξύ των δύο χωρών, ενώ μέχρι και σήμερα κανένα γεγονός δεν έχει, δυστυχώς, σηματοδοτήσει τη λήξη της οδυνηρής αυτής κατάστασης. Παράλληλα, πριν από μόλις λίγες ημέρες έγιναν επιθέσεις κατά του Ισραήλ από τους Παλαιστινίους. Οικισμοί καταστρέφονται, άνθρωποι από άλλες χώρες κρατούνται αιχμάλωτοι, ενώ ο αριθμός των νεκρών και των τραυματιών αυξάνεται διαρκώς. Δύο ακόμη πλήγματα για τον ανθρώπινο πολιτισμό…

Ο πόλεμος στην Ουκρανία θεωρείται πλέον «ξεπερασμένος» για την επικαιρότητα. Παρόλο που πρόκειται για έναν πόλεμο! Έναν ΑΚΟΜΗ πόλεμο, που δε θα αποτελέσει και τον τελευταίο. Αντίθετα, τα γεγονότα του πολέμου του Ισραήλ αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη δημοσιότητα… Ήρθε λοιπόν η ώρα, να γίνουμε παρατηρητές των εαυτών μας και να δώσουμε απάντηση στα προαναφερόμενα ερωτήματα. Ποια είναι η αιτία που μας οδηγεί τελικά στο ίδιο σημείο, ξανά και ξανά;
Το άκουσμα της απάντησης στα παραπάνω ερωτήματα φαντάζει όλο και πιο τραγικό κάθε φορά: Ο ανθρώπινος παράγοντας! Ναι, ο άνθρωπος! Για ακόμη μία φορά καθίσταται εμπόδιο στη φύση του. Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Ολοένα και πιο θλιβερή, οδυνηρή, τραγική. Με ολοένα και περισσότερο μίσος προερχόμενο από τον άνθρωπο. Με ολοένα και πιο δυνατή την απαίτηση του, να ικανοποιηθεί το συμφέρον του. Δε μαθαίνει από τα λάθη του, αλλά τα χρησιμοποιεί για να δημιουργήσει τα επόμενα. Ίσως πάντα να ήταν άπληστος. Επιζητούσε και επιζητεί την εξουσία, το κέρδος. Έχει εγκλωβιστεί σε αυτή την νοοτροπία και δεν το συνειδητοποιεί. Και έχει πιάσει μια ιλιγγιώδη ταχύτητα, που δεν του επιτρέπει να κοιτάξει πίσω και να προβληματιστεί.
Το συμπέρασμα είναι πως- καλώς ή κακώς- οι ανάγκες του ανθρώπου δεν έχουν αλλάξει. Οι καταστάσεις όμως έχουν! Το λάθος είναι πως ο άνθρωπος δεν έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο τις αντιμετωπίζει και αυτό οφείλεται στη δημιουργία ενός κόσμου, παγιδευμένου σε μία ιδεολογία μονοδιάστατη, που υποστηρίζει έναν λανθασμένο τρόπο διεκδίκησης των δικαιωμάτων. Επαναλαμβάνει, λοιπόν, ξανά και ξανά τα ίδια λάθη, τα οποία ίσως και να μην του αφήνουν πλέον περιθώρια επανόρθωσης. Η ιστορία επαναλαμβάνεται μπροστά στα μάτια του. Θα επαναλαμβάνεται μπροστά στα μάτια του. Και η επανάληψή της θα γίνεται κάθε φορά με όλο και πιο οδυνηρό τρόπο. Εκτός… αν βρεθεί κάτι που θα φέρει την ανατροπή. Κάτι να ΜΑΣ σταματήσει. Και οι μοναδικοί που μπορούν, είμαστε ΕΜΕΙΣ!

Γράφει η μαθήτρια Μαρία Αντωνακοπούλου (Β3)

Αναμφίβολα, στις μέρες μας ζούμε πραγματικά δύσκολες καταστάσεις. Μία από αυτές ήταν και το φονικό πέρασμα της κακοκαιρίας «Daniel», που άφησε πίσω της μεγάλες πληγές… Αυτή η καταστροφική πλημμύρα χτύπησε πολλές περιοχές, για τις οποίες ξημέρωσε μία σκληρή «επόμενη μέρα», με αποτέλεσμα οι άνθρωποι εκεί να προσπαθούν τώρα να μαζέψουν τα κομμάτια τους… Σε αυτή, λοιπόν, τη δύσκολη κατάσταση ο ένας πρέπει να σταθεί στο πλευρό του άλλου. Οφείλουμε όλοι να τείνουμε χείρα βοηθείας στη Θεσσαλία, στον πάσχοντα συνάνθρωπό μας! Εκτός από την υλική βοήθεια (τρόφιμα, ρουχισμός, είδη πρώτης ανάγκης γενικότερα), είναι σημαντικό να στείλουμε τη θετική μας ενέργεια, να στηρίξουμε ψυχικά και ηθικά όλους τους ανθρώπους, που βιώνουν τραυματικές εμπειρίες. Η διατήρηση του θείου δώρου της ζωής μέσα σε συνθήκες αξιοπρέπειας είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ανθρώπου, που από τη φύση του είναι αισιόδοξος!
Η κοινωνία σήμερα είναι, δυστυχώς, ευάλωτη. Απειλείται με καταστροφή από την απερισκεψία και την απραγία του ανθρώπου, από τα ψυχρά και πολύμορφα συμφέροντα, που οδήγησαν στην έκπτωση των ηθικών αξιών! Οι δυνατοί του κόσμου κατέληξαν σε μια «αδύναμη» συμφωνία, που έγινε κοφτερό δρεπάνι και θερίζει αλόγιστα. Περισσότερο από κάθε άλλη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, ο πλανήτης και το οικοσύστημα βρίσκονται σε κίνδυνο. Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2050 ο πληθυσμός του πλανήτη θα ανέρχεται σε 9 δισεκατομμύρια κατοίκους και θα χρειάζονται 2 πλανήτες, για να τραφούν όλοι οι κάτοικοί του. Λοιπόν, είναι καιρός ο άνθρωπος να αναλάβει τις ευθύνες του, γιατί στένεψαν πολύ τα περιθώρια. Είναι επιτακτική η ανάγκη, να πετάξουμε τα βαρίδια του βολέματος και της καλοπέρασης!
Διάβασα πρόσφατα και για «το κίνημα της εθελούσιας απλότητας» (Voluntary Simplicity Movement). Έτσι ονομάζεται η νέα τάση ζωής, που επιλέγουν όλο και περισσότεροι κάτοικοι της Αμερικής. Ονειρεύονται να απαλλαγούν από όσα έχουν στην κατοχή τους δίνοντάς τα σε φιλανθρωπικούς σκοπούς και να ζουν με ελάχιστα χρήματα, απολαμβάνοντας όμως τις χαρές της ζωής χωρίς στρες. Οι οπαδοί του κινήματος της απλότητας είναι άνθρωποι, που μέχρι πρότινος επιδίωκαν να γεμίζουν τα σπίτια τους με έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές, ρούχα και παπούτσια και φυσικά, όταν αποκτούσαν παιδιά, συνέχιζαν να ακολουθούν την ίδια καταναλωτική μανία γεμίζοντας τα παιδικά δωμάτια με δώρα και παιχνίδια. Σήμερα όμως, βλέπουν τελείως διαφορετικά τα πράγματα. Κατ’ αρχάς, θεωρούν ουτοπικό να βασίζουν την ευτυχία τους στα υλικά αγαθά και επιλέγουν μια πιο φυσική και φυσιολογική ζωή. Εγκαταλείπουν τις πολυτελείς κατοικίες τους στα προάστια των μεγαλουπόλεων και μετακομίζουν σε τροχόσπιτα, εκεί όπου ο αέρας είναι καθαρός, το περιβάλλον ήσυχο και τα τρόφιμα υγιεινά. Αφήνουν τις γεμάτες στρες δουλειές τους στις πολυεθνικές επιχειρήσεις και γίνονται καλλιεργητές βιολογικών προϊόντων. Το αποτέλεσμα; Ανακαλύπτουν ξανά τον εαυτό τους!

Δεν ξέρω αν αυτή είναι η λύση, αλλά σίγουρα ορισμένες φορές, βολευόμαστε σε έναν τρόπο ζωής που είναι «εντάξει», αλλά δεν εκπληρώνει αυτό που επιθυμούμε βαθιά μέσα μας. Ίσως και να χρειάζεται να διαλυθούμε, ώστε να ξανασυναρμολογήσουμε τα κομμάτια μας και να δημιουργήσουμε κάτι ισχυρότερο, καλύτερο από πριν. Κάποιες φορές, χρειάζεται να περιπλανηθούμε στο άγνωστο, για να βρούμε τον εαυτό μας. «Όλοι όσοι περιπλανιούνται δεν έχουν απαραίτητα χαθεί», είπε ο Τόλκιν και είναι κάτι που χρειάζεται να θυμόμαστε πάντα. Ας προβληματιστεί, λοιπόν, ο καθένας από εμάς και ας ενεργοποιηθεί προς μία δημιουργική πορεία!