Ας θυμηθούμε… αθλητικά!

Γράφουν οι μαθητές Πέτρος Παπαδήμας, Νικόλας Σικοτακόπουλος και Σωτήρης Σταθόπουλος (Γ4)

Ελληνικές νίκες σε ποδοσφαιρικές διοργανώσεις

Το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα εμφανίστηκε λίγο πριν τις αρχές του 20ού αιώνα στα λιμάνια του Πειραιά και της Πάτρας. Παρακάτω αναφέρουμε τις σημαντικότερες επιτυχίες της Εθνικής μας ομάδας. Ας ξεκινήσει, λοιπόν, το ταξίδι μας στο χρόνο…

Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1980: η Ελλάδα είχε την πρώτη σημαντική επιτυχία της, η οποία ήταν η πρόκριση στην τελική φάση του Euro 1980 (τότε Κύπελλο Εθνών Ευρώπης) στην Ιταλία. Στη φάση των προκριματικών, τερμάτισε στην πρώτη θέση του ομίλου της αφήνοντας εκτός τελικής διοργάνωσης την ΕΣΣΔ και την Ουγγαρία.

Παγκόσμιο Κύπελλο 1994: η Ελλάδα, για πρώτη φορά στην ιστορία της, συμμετείχε σε τελική φάση Μουντιάλ, στη διοργάνωση που πραγματοποιήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Στους προκριματικούς αγώνες τερμάτισε αήττητη στην πρώτη θέση του ομίλου της.

Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 2004: η κορυφαία στιγμή στην ιστορία της Εθνικής Ελλάδος στον χώρο του ποδοσφαίρου, όταν αναδείχθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης με την κατάκτηση του Euro στην Πορτογαλία νικώντας στον τελικό τη διοργανώτρια χώρα με 1-0. Ήταν μόλις η δεύτερη παρουσία της «γαλανόλευκης» σε τελική φάση Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος και πρώτη μετά από 24 χρόνια. Όλοι οι Έλληνες πλέον τραγουδούσαν ζητώντας από τους διεθνείς να σηκώσουν το τρόπαιο, όπως και τελικά έγινε, όταν έπειτα από κόρνερ που εκτέλεσε ο Άγγελος Μπασινάς, ο Άγγελος Χαριστέας με κεφαλιά έστειλε την μπάλα στα δίχτυα! Η Πορτογαλία δεν μπόρεσε να αντιδράσει, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να κατακτήσει τη σπουδαία νίκη και ο αρχηγός της Θοδωρής Ζαγοράκης να σηκώσει το τρόπαιο στον ουρανό της Λισαβόνας. Οι σκηνές των πανηγυρισμών που ακολούθησαν από τους Έλληνες σε όλο τον κόσμο, δεν είχαν προηγούμενο, καθώς η Ελλάδα είχε καταφέρει αυτό που μέχρι τότε φάνταζε ακατόρθωτο… Βρισκόταν στην κορυφή της Ευρώπης!

Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 2014: στην τελική φάση του Μουντιάλ 2014 στη Βραζιλία, κατά την κλήρωση των ομίλων, η Ελλάδα τοποθετήθηκε στον τρίτο όμιλο και κλήθηκε να αντιμετωπίσει, κατά σειρά, τις Κολομβία, Ιαπωνία και Ακτή Ελεφαντοστού. Στην πρεμιέρα απέναντι στους Κολομβιανούς δεν τα κατάφερε, γνωρίζοντας την ήττα με 3-0, ενώ στον δεύτερο αγώνα με την Ιαπωνία αναδείχθηκε ισόπαλη χωρίς τέρματα, με αποτέλεσμα η αναμέτρηση εναντίον της Ακτής Ελεφαντοστού να είναι η πλέον καθοριστική. Η Ελλάδα με σκόρερ τους Ανδρέα Σάμαρη και Γιώργο Σαμαρά επικράτησε 2-1 και, για πρώτη φορά στην ιστορία της, προκρίθηκε στην επόμενη φάση της διοργάνωσης.

Οι μεγαλύτερες νίκες του ελληνικού μπάσκετ

Η εθνική ομάδα καλαθοσφαίρισης ανδρών Ελλάδος είναι η πρώτη ελληνική εθνική ομάδα, που κατέκτησε ευρωπαϊκό τίτλο ανδρών σε οποιοδήποτε άθλημα. Θεωρείται ως μία σημαντική δύναμη του παγκοσμίου μπάσκετ, καθώς έχει φτάσει πολλές φορές στη νίκη. Ας δούμε τα σημαντικότερα επιτεύγματα της εθνικής μας ομάδας στο Ευρωμπάσκετ και στο Μουτνομπάσκετ:

Ευρωμπάσκετ 1949: η πρώτη παρουσία της Ελλάδας σε διεθνή διοργάνωση στο Κάιρο της Αιγύπτου, όπου στέφθηκε με επιτυχία, αφού κέρδισε το χάλκινο μετάλλιο έχοντας 4 νίκες και 2 ήττες.

Ευρωμπάσκετ 1987: η διοργανώτρια χώρα ήταν η Ελλάδα και κανένας δεν περίμενε αυτό που θα ακολουθούσε. Όταν έφτασε η ώρα του μεγάλου τελικού, η εθνική μας ομάδα ολοκλήρωσε το »θαύμα» κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο, νικώντας την ΕΣΣΔ με 103-101 στην παράταση.

Ευρωμπάσκετ 2005: στο Βελιγράδι η νεανική ομάδα της Ελλάδας κατάφερε να πάρει και πάλι την 1η θέση, ύστερα από 18 χρόνια.

Ευρωμπάσκετ 2009: η Εθνική μας, κόντρα σε όλα τα προγνωστικά, κατακτά την 3η θέση και το χάλκινο μετάλλιο στην Πολωνία.

Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 1994: η ομάδα έφτασε στα ημιτελικά. Η 4η θέση θεωρήθηκε επιτυχία ανάλογη με το χρυσό ευρωπαϊκό μετάλλιο του 1987.

Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 2006: η Εθνική Ελλάδος κατέκτησε τη δεύτερη θέση και το αργυρό μετάλλιο. Η Ελλάδα ξεκίνησε εντυπωσιακά στους ομίλους με 5 νίκες σε ισάριθμους αγώνες. Στον ημιτελικό κατατρόπωσε την Εθνική ομάδα των ΗΠΑ φτάνοντας αήττητη στον τελικό, όπου, καταπονημένη από την υπερπροσπάθεια, ηττήθηκε από την Ισπανία με 70-47 και επέστρεψε με το αργυρό μετάλλιο.

Παρόλο που τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα δεν έχει «χαρεί» νίκες στο άθλημα, ελπίζουμε να ξαναζήσουμε σύντομα στιγμές σαν αυτές προηγούμενων πρωταθλημάτων…

Σπουδαίοι άγνωστοι… Ελίζα Κονοφάγου

Γράφουν οι μαθήτριες Μαρία Καρακατσάνη και Σοφία Κορρέ (Γ2)

Η Ελίζα Κονοφάγου είναι μια πολυβραβευμένη Ελληνίδα επιστήμονας στον τομέα της Ιατρικής. Το κύριο έργο της βασίζεται πάνω στην πατέντα της για τη μέθοδο θεραπείας του Αλτσχάιμερ και του Πάρκινσον μέσω υπερήχων. Η έρευνά της πρόκειται να φέρει επανάσταση στον χώρο της Ιατρικής και να ωφελήσει εκατομμύρια ανθρώπους, που πάσχουν από ανίατες ασθένειες του νευρικού συστήματος.

Με καταγωγή από την Πρέβεζα, η Ελίζα είναι κόρη του Χημικού Μηχανικού και μέλους της Επιτροπής Ενέργειας της Ακαδημίας Αθηνών, Ηλία Κονοφάγου. Γεννήθηκε στη Γαλλία, όμως τα σχολικά της χρόνια τα πέρασε στην Ελλάδα. Είναι αριστούχος απόφοιτη της Βαρβακείου Σχολής. Πήρε δίπλωμα στη Χημική Φυσική από το Πανεπιστήμιο του Παρισιού το 1992, Μάστερ στη Βιοϊατρική Τεχνολογία από το Πανεπιστήμιο Imperial στο Λονδίνο και Διδακτορικό στον ίδιο τομέα από το Πανεπιστήμιο του Χιούστον στο Τέξας το 1999. Από το 1999 μέχρι το 2003 ακολούθησε μεταδιδακτορικές σπουδές στην Ιατρική Σχολή του Harvard, όπου και πήρε τη θέση του λέκτορα. Ξεκίνησε την καριέρα της το 1991, ως βοηθός έρευνας στο Ινστιτούτο Pierre et Marie Curie στο Παρίσι. Tην επόμενη χρονιά, βρέθηκε στο τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Charles στην Πράγα και το 1993 ήρθε για λίγο στην Ελλάδα, όπου εργάστηκε ως Βιοϊατρικός Μηχανικός στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο στην Αθήνα, αλλά και ως βοηθός έρευνας στον Δημόκριτο. Από το 2003 έως και σήμερα είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Columbia της Νέας Υόρκης. Στόχος του εργαστηρίου Υπερήχων και Ελαστικής Απεικόνισης, στο οποίο είναι διευθύντρια, είναι η ανάπτυξη νέων τεχνικών υπερήχων τόσο για την απεικόνιση όγκων ή άλλων παθήσεων, όσο και για θεραπευτικές εφαρμογές σε ασθένειες, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον. Το 2018 η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών την τίμησε για το έργο της και στην Ελλάδα βραβεύτηκε με το βραβείο Μποδοσάκη το 2017.

Η πρώτη αναίμακτη επέμβαση εγκεφάλου με εστιασμένους υπερήχους, που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία σε μια ηλικιωμένη γυναίκα με Αλτσχάιμερ στη Νέα Υόρκη τον Νοέμβριο του 2022, ανοίγει τον δρόμο σε αυτή τη νέα μέθοδο, που θα αρχίσει να εφαρμόζεται και σε ασθενείς με ανίατες νευρολογικές παθήσεις, όπως το Πάρκινσον, οι καρδιακές αρρυθμίες, αλλά και για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού. Με επικεφαλής την πανεπιστημιακή καθηγήτρια Ελίζα Κονοφάγου, η ομάδα κατάφερε μετά από 15 χρόνια εντατικών ερευνών και εφαρμογής σε πειραματόζωα, να αποδείξει την ασφάλεια της μεθόδου, καθώς και τις θεραπευτικές δυνατότητες που προσφέρει σε διάφορους τομείς. Ιδιαίτερα ελπιδοφόρα αποτελέσματα έχει παρατηρήσει η ειδικός και στο Πάρκινσον: «….έχουμε δει ότι το φάρμακο μπορεί να διεισδύσει με το άνοιγμα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού τουλάχιστον 2 με 7 φορές περισσότερο στην περιοχή του εγκεφάλου και να έχει ανάλογη αποτελεσματικότητα με την αναπλήρωση της μορφολογίας και της λειτουργικότητας των νευρώνων που παράγουν τη ντοπαμίνη, τη βασική ουσία που ελαττώνεται στον εγκέφαλο των ασθενών με Πάρκινσον. Μ’ αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνουμε την είσοδο στον εγκέφαλο των φαρμάκων, τα οποία ήδη υπάρχουν και μπορούν να θεραπεύσουν το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον, λόγω όμως του φραγμού δεν μπορούν να περάσουν σε ικανοποιητική δόση». Και προσθέτει: «Με χαρακτηρίζει η επιμονή. Η επιστήμονας πρέπει να επιμένει πάνω σε μια έρευνα, να επιμένει μέχρι να αποδείξει στους συναδέλφους της πως, όταν ανακαλύπτει κάτι, αυτό δουλεύει, λειτουργεί. Στην αρχή, δεν σε πιστεύει κανένας. Μετά αποδεικνύεις βήμα-βήμα τα αποτελέσματα της έρευνάς σου. Κατόπιν, έρχονται άλλες ερευνητικές ομάδες, που τα επιβεβαιώνουν. Μετά, εάν είσαι τυχερή, προσαρμόζεται η τεχνολογία και βγαίνει προς παραγωγή. Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος ιδιοφυΐα, για να κάνει έρευνα. Χρειάζεται μεράκι και επιμονή!»

Είμαστε περήφανοι, γιατί πρόκειται για ένα ελληνικό «χτύπημα» στις ανίατες ασθένειες, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον!

Διαχρονικά & επίκαιρα

Γράφουν οι μαθήτριες Ιωάννα Καλλιακμάνη, Ευγενία Κατωπόδη και Κωτσιαγκέλη Αθηνά (Γ2)

Και ποιος δεν θυμάται τους The Simpsons; Την αμερικανική σειρά κινουμένων σχεδίων, που κυκλοφόρησε στις 17 Δεκεμβρίου του 1989 και δημιουργήθηκε από τον Ματ Γκρέινιγκ για το τηλεοπτικό κανάλι FOX; Αναδείχθηκε ως η μακροβιότερη τηλεοπτική σειρά σε ώρα υψηλής τηλεθέασης της αμερικανικής τηλεόρασης και συνεχίζει να προβάλλεται έως σήμερα σε διάφορα τηλεοπτικά δίκτυα παγκοσμίως.
Αναμφίβολα, η επίδραση των Simpsons στην αμερικάνικη, αλλά και στην παγκόσμια κουλτούρα είναι μεγάλη. Τα σενάρια, εκτός από το ευφυές χιούμορ, έχουν και πολλές δόσεις σάτιρας της σύγχρονης κοινωνίας, με κριτική σε πολλά επίπεδα. Θα λέγαμε πως διακωμωδούν αναιδώς τους πάντες και τα πάντα! Θέματα, όπως ο αλκοολισμός, ο εθνικισμός μέχρι και η συμπεριφορά του προέδρου Μπους έχουν περάσει από επεισόδια της σειράς…

Εκείνο, όμως, που πάντα κινεί το ενδιαφέρον στους θεατές των Simpsons, είναι πως ορισμένα από τα γεγονότα που έχουν προβληθεί στη σειρά, έχουν γίνει πραγματικότητα αρκετά χρόνια αργότερα! Θα μπορούσαμε, δηλαδή, να πούμε ότι οι σεναριογράφοι μίας κωμικής σειράς έχουν «προβλέψει το μέλλον», κάτι που μπορεί να ακούγεται αρκετά περίεργο και καθόλου αληθινό, όμως τα επεισόδια μιλούν από μόνα τους!
Πιο συγκεκριμένα:
Το 1995 σε ένα επεισόδιο η Lisa μπαίνει σε μια μηχανή του χρόνου, η οποία την μεταφέρει στο 2010, όπου μιλάει με τη μητέρα της μέσω ενός τηλεφώνου με βίντεο, με την ονομασία Picture Phone. Στην πραγματικότητα μπορεί πολλές φορές να έχουμε δει κάτι παρόμοιο, αλλά μαντέψτε πότε ο Στιβ Τζομπς ανακοίνωσε το FaceTime για τα iPhone; Πολύ σωστά, το 2010! Σε ένα επεισόδιο του 1998 ο Homer Simpson δουλεύει ως προσωπικός βοηθός των Κιμ Μπάσινγκερ και Αλεκ Μπόλντγουιν. Γίνεται, λοιπόν, αναφορά στην 20th Century Fox, μία εταιρεία παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών, θυγατρική της Walt Disney. To 2017 η Disney εξαγόρασε την 20th Century Fox! Ένα περιστατικό, το οποίο σχολιάστηκε και στις σημερινές εφημερίδες, είναι η θλιβερή «πρόβλεψη» για την κλιμακούμενη κρίση μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Το επεισόδιο του 1998 με τίτλο «Simpson Tide», έδειξε τον Homer Simpson να μπαίνει στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ και να πυροβολεί κατά λάθος έναν υποπλοίαρχο στα ρωσικά ύδατα. Αργότερα, η Ρωσία αποκαλύπτει ότι η Σοβιετική Ένωση δεν είχε ποτέ πραγματικά διαλυθεί, καθώς στρατεύματα και τανκς κατεβαίνουν στους δρόμους και ακολουθεί η αποκατάσταση του Τείχους του Βερολίνου. Το επεισόδιο επαναφέρει στη ζωή και τον Λένιν, ο οποίος ανασταίνεται ισχυριζόμενος ότι «πρέπει να συντρίψει τον καπιταλισμό»! Προφανώς και η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δεν συνεπάγεται την επιστροφή της Σοβιετικής Ένωσης, παρόλ’αυτά πολλοί θεώρησαν -εν έτει 2022- ότι οι Simpsons είχαν προβλέψει όχι μόνο τη μανία του Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά και την εισβολή στην Ουκρανία.
Το 2000 στο 17ο επεισόδιο της 11ης σεζόν με τίτλο «Bart to the Future», ο Bart Simpson βλέπει το μέλλον της οικογένειάς του. Είδε πως η αδερφή του Lisa θα αναλάβει την προεδρία των ΗΠΑ και συγκεκριμένα, μετά τη διακυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ! Ο Τραμπ τότε είχε μόλις αρχίσει να μπαίνει στα πολιτικά χωράφια της Αμερικής και κανένας δεν πίστευε πως κάποτε θα γινόταν πλανητάρχης! Κανένας, εκτός από τους σεναριογράφους των Simpsons φυσικά, οι οποίοι προέβλεψαν τον μελλοντικό πρόεδρο της Αμερικής, 16 χρόνια νωρίτερα! Τέλος, το 1993 προβλήθηκε το 21ο επεισόδιο της 4ης σεζόν, με τίτλο «Marge in Chains». Στο επεισόδιο αυτό η Marge κατηγορήθηκε για κλοπή και αναγκάστηκε να εκτίσει μία ποινή φυλάκισης, όσο το υπόλοιπο Springfield μολυνόταν από τη γρίπη της «Οσάκα», όπως την ονόμασαν οι σεναριογράφοι. Η γρίπη αυτή είχε προκαλέσει μία πανδημία, όπως και αυτή που προκάλεσε ο COVID-19, με ακόμα ένα κοινό σημείο, την προέλευσή της από κάποια άλλη χώρα. Όμως οι συμπτώσεις δεν σταματάνε εκεί, καθώς στο επεισόδιο η γρίπη αυτή δεν έχει κάποια θεραπεία, πέρα από την ξεκούραση και την απομόνωση. Ήταν λοιπόν φυσικό κι επόμενο, όλοι να μιλούν για μία ακόμα σωστή πρόβλεψη των Simpsons, αυτή της πανδημίας, που ξεκίνησε το 2020, 27 χρόνια μετά την προβολή του επεισοδίου. Και ας μη ξεχνάμε πως η Marge ήταν η μόνη που γλίτωσε, επειδή βρισκόταν απομονωμένη στο κελί της!

Αρκετές συμπτώσεις μαζεμένες, για να τις αγνοήσουμε! Δε νομίζετε;

Στη μεγάλη οθόνη…

Γράφουν οι μαθήτριες Ιωάννου Άννα και Καρκαλέτση Αγγελίνα (Γ2)

To 2022 αποτελεί ένα έτος με ιδιαίτερο συμβολικό και συναισθηματικό φορτίο, γιατί συμπληρώνονται 100 χρόνια από την καταστροφή της Σμύρνης και, συνεκδοχικά, από τον βίαιο και αναγκαστικό τερματισμό της ελληνικής παρουσίας στον ευρύτερο χώρο της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης. Σήμερα, έναν αιώνα μετά, μπορούμε να πούμε με απόλυτη βεβαιότητα ότι η Μικρασιατική Καταστροφή υπήρξε η μεγαλύτερη τραγωδία στην ιστορία του ελληνικού έθνους. Εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί και άλλοι τόσοι ξεριζωμένοι, οι οποίοι σήμερα αναρωτιούνται αν τους θυμούνται, ποιοι τους θυμούνται και πώς τους θυμούνται…

Η ιστορία της Μικρασιατικής Καταστροφής πάντα συγκινεί, παραμένοντας την εποχή του προσφυγικού προβλήματος πολλαπλά επίκαιρη. Η ταινία «Σμύρνη μου αγαπημένη» έρχεται να θυμίσει πως η νεότερη ιστορία μας είναι βαθιά σημαδεμένη από βίαιες μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών. Αυτή την ιδέα υπογραμμίζει η αρχή της ταινίας, την οποία υπογράφει η Μιμή Ντενίση με τη βοήθεια του Μάρτιν Σέρμαν στο σενάριο, όπου η Ελληνοαμερικανίδα Φιλιώ Γουίλιαμς φτάνει στη Μυτιλήνη με τη νεαρή εγγονή της Έλεν, για να συμπαρασταθεί στους πρόσφυγες του νησιού. Εκεί θα παραδώσει στη μικρή το τεφτέρι με τις συνταγές της συνονόματης γιαγιάς της Φιλιώς Μπαλτατζή, στην πραγματικότητα ένα ημερολόγιο για τα τελευταία επτά χρόνια της οικογενειακής ζωής της στη Σμύρνη. Η ταινία, λοιπόν, περιγράφει την κρίσιμη επταετία 1915-1922 μέσα από τα ματιά μιας πλούσιας οικογένειας Ρωμιών. Έτσι, μεταφερόμαστε νοητά στη Σμύρνη του 1915, ξεκινώντας από τη Μυτιλήνη του σήμερα. Βλέπουμε να ζωντανεύει η κοσμοπολίτισσα Σμύρνη του περασμένου αιώνα, ενώ σκαλίζεται προσεκτικά το παρασκήνιο της μικρασιατικής καταστροφής. Τα γυρίσματα της ταινίας πραγματοποιήθηκαν σε: Λέσβο, Χίο, Αθήνα, Πειραιά και Φάληρο.

Η ταινία τιμά τους πρόσφυγες και τον ελληνισμό που ξεριζώθηκε. Πρόκειται για την ακριβότερη παραγωγή στα χρονικά του ελληνικού κινηματογράφου, μία υπερπαραγωγή υψηλών προδιαγραφών. Αξιοπρόσεχτες είναι όλες οι ερμηνείες των ηθοποιών, μικρών και μεγαλύτερων ρόλων. Ένα σπουδαίο κινηματογραφικό εγχείρημα με πανανθρώπινα μηνύματα, που αφουγκράζεται τον οικουμενικό χαρακτήρα της προσφυγιάς. Μέσα από άρτια σκηνικά και με τη χρήση σύγχρονων ψηφιακών εφέ, η ταινία αφηγείται με ρεαλισμό τα τραγικά ιστορικά γεγονότα, αναδεικνύει την πολυπολιτισμική ταυτότητα της τότε Σμύρνης και μας θυμίζει ότι κάθε λαός έχει μια χαμένη πατρίδα, κάθε λαός έχει τη Σμύρνη του!

Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού, του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων, του Υπουργείου Μετανάστευσης & Ασύλου, του Υπουργείου Εξωτερικών- Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας

ΠΑΡΑΓΩΓΗ: Ελλάδα 2021
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γρηγόρης Καραντινάκης
ΣΕΝΑΡΙΟ: Μιμή Ντενίση, Μάρτιν Σέρμαν
ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Μιμή Ντενίση, Λεωνίδας Κακούρης, Μπουράκ Χακί, Κρατερός Κατσούλης, Ταμίλλα Κουλίεβα, Κατερίνα Γερονικολού, Αναστασία Παντούση
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Σίμος Σαρκετζής
ΜΟΥΣΙΚΗ: Ανδρέας Κατσιγιάννης
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 141
‘

Επιστημονικά μιλώντας… Νόμπελ Ιατρικής 2022

Γράφουν οι μαθητές Κωνσταντίνος Κώνστας, Χρήστος Μήτσης (Γ3) και Ελισσάβετ Παπαγεωργίου (Γ4)

Φέτος το Νόμπελ Ιατρικής και Φυσιολογίας απονεμήθηκε στον 67χρονο Σουηδό γενετιστή Σβάντε Πέμπο, πρωτοπόρο της παλαιογενετικής, για την πλήρη αλληλούχηση του γονιδιώματος του ανθρώπου του Νεάντερνταλ. Το βραβείο απονέμεται από την Επιτροπή Νόμπελ του Ινστιτούτου Καρολίνσκα της Σουηδίας και συνοδεύεται από 10 εκατομμύρια σουηδικές κορόνες (περίπου 920.000 ευρώ).

Ο Πέμπο, γιος του βραβευμένου με Νόμπελ βιοχημικού Σούνε Μπέργκστρεμ, έχει αναλάβει τον μετασχηματισμό της μελέτης της ανθρώπινης προέλευσης μετά την ανάπτυξη προσεγγίσεων, που επιτρέπουν την εξέταση αλληλουχιών DNA από αρχαιολογικά και παλαιοντολογικά κατάλοιπα. Έφερε, επίσης, στο φως την ύπαρξη ενός προηγουμένως άγνωστου ανθρώπινου είδους (Ντενίσοβαν), από ένα κομμάτι οστού δακτύλου 40.000 ετών, που ανακαλύφθηκε στη Σιβηρία. Εγκατεστημένος στη Γερμανία εδώ και δεκαετίες, ανακάλυψε το 2009 πως μια μεταφορά γονιδίων της τάξης του 2% έλαβε χώρα ανάμεσα σε ανθρώπους, που έχουν σήμερα εξαφανιστεί, και τον Homo Sapiens. Αυτή η αρχαία ροή γονιδίων προς τον σημερινό άνθρωπο είχε έναν αντίκτυπο στη φυσιολογία, επηρεάζοντας για παράδειγμα, τον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό μας σύστημα αντιδρά στις μολύνσεις.

«Ήταν συγκλονισμένος, έμεινε άφωνος. Πολύ χαρούμενος!», δήλωσε ο γραμματέας της Επιτροπής Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής, Τόμας Πέρλμαν, ο οποίος ενημέρωσε τον Σουηδό γενετιστή για το βραβείο. «Με ρώτησε αν μπορούσε να το πει σε κανέναν και μετά, ρώτησε αν μπορούσε να το πει στη σύζυγό του και του είπα ότι μπορεί. Ήταν απίστευτα ενθουσιασμένος με αυτό το βραβείο!», πρόσθεσε.

Με το φετινό 113ο Νόμπελ Ιατρικής, 226 άνθρωποι έχουν τιμηθεί με αυτό το βραβείο μετά τη δημιουργία του, μεταξύ των οποίων 12 γυναίκες. Πέρυσι, το Νόμπελ Ιατρικής είχε δοθεί στους Αμερικανούς Άρντεμ Παταπουτιάν και Ντέιβιντ Τζούλιους για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τον τρόπο, με τον οποίο το νευρικό σύστημα αισθάνεται τη θερμοκρασία και την αφή.

Για να γνωρίζουμε όλοι…

Τα βραβεία Νόμπελ είναι τα πιο προβεβλημένα βραβεία στον κόσμο. Θεσμοθετήθηκαν το 1895 με τη διαθήκη του Σουηδού επιχειρηματία και εφευρέτη Άλφρεντ Νόμπελ. Ανακοινώνονται κάθε χρόνο τον Οκτώβριο και απονέμονται (από το 1901) στις 10 Δεκεμβρίου, επέτειο θανάτου του Νόμπελ. Τα βραβεία είναι πέντε (Φυσικής, Χημείας, Ιατρικής και Φυσιολογίας, Λογοτεχνίας και Ειρήνης), ενώ ένα έκτο, αυτό των Οικονομικών, προστέθηκε το 1968, με χορηγό την Τράπεζα της Σουηδίας, χωρίς να σχετίζεται με τη βούληση του Άλφρεντ Νόμπελ. Φέρει τον τίτλο «Βραβείο Οικονομικών Επιστημών της Τράπεζας της Σουηδίας στη μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ». Το κάθε βραβείο συνίσταται σ’ ένα χρυσό μετάλλιο, ένα δίπλωμα που αναγράφεται το αιτιολογικό της απονομής κι ένα χρηματικό ποσό, που ποικίλλει ανάλογα με τα έσοδα του Ιδρύματος Νόμπελ, θεματοφύλακα των βραβείων. Η απονομή γίνεται στη Στοκχόλμη και στο Όσλο για το Νόμπελ Ειρήνης.