Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μητρικής Γλώσσας, η οποία εορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Φεβρουαρίου και καθιερώθηκε από την UNESCO με στόχο την προώθηση της γλωσσικής πολυμορφίας και τη διάσωση των λιγότερο ομιλούμενων γλωσσών,  πραγματοποιήθηκε με την καθοδήγηση της φιλολόγου κ. Σ. Κοντονίκα στο τμήμα Α3  του Α΄ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης μια βιωματική δράση. Η δράση είχε ως  «πρωταγωνιστή» έναν δίγλωσσο μαθητή της τάξης μας, τον Σκυλακάκη Νικόλα, ο οποίος ανέλαβε να παρουσιάσει στους συμμαθητές του στοιχεία από τη μητρική του γλώσσα, τα κινεζικά. Η πρωτοβουλία αυτή είχε ως στόχο να αναδείξει τη σημασία της γλωσσικής διαφορετικότητας και να καλλιεργήσει στους υπόλοιπους μαθητές στάσεις σεβασμού και αποδοχής. Ο μαθητής παρουσίασε απλές καθημερινές λέξεις, έγραψε το όνομά του με κινεζικούς χαρακτήρες και εξήγησε τη δομή και το νόημά τους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η ανάλυση των ιδεογραμμάτων (όπως το 木 → 林 → 森), μέσα από την οποία οι μαθητές αντιλήφθηκαν πώς η εικόνα συνδέεται με τη σημασία στη συγκεκριμένη γλώσσα. Στη συνέχεια, η διαδραστική δραστηριότητα «Μαντέψτε τι σημαίνει» ενίσχυσε τη συμμετοχή της τάξης, ενώ η αναφορά στη λέξη «μαμά» — που σε πολλές γλώσσες ξεκινά από τον ήχο «μα» — αποτέλεσε γέφυρα σύνδεσης ανάμεσα στις γλωσσικές κοινότητες. Η δράση εξελίχθηκε σε μια ουσιαστική εμπειρία διαπολιτισμικού διαλόγου. Ο μαθητής ένιωσε υπερηφάνεια που μοιράστηκε τη γλωσσική και πολιτισμική του ταυτότητα, ενώ οι συμμαθητές του προσέγγισαν έμπρακτα την έννοια της πολυγλωσσίας. Η τάξη μετατράπηκε σε έναν  χώρο ανταλλαγής, όπου η γλώσσα δεν λειτούργησε ως διαχωριστικό στοιχείο αλλά ως γέφυρα επικοινωνίας, επιβεβαιώνοντας ότι η μητρική γλώσσα αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο ταυτότητας και πολιτισμού. 

Το Αρσάκεια-Τοσίτσεια Σχολεία συνεργάζονται επίσημα με τον διεθνώς αναγνωρισμένο φορέα ÖSD (Österreichisches Sprachdiplom Deutsch) για την απόκτηση πιστοποιήσεων γερμανικής γλώσσας. Τα διπλώματά ÖSD  αναγνωρίζονται διεθνώς, καθώς και από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς στην Ελλάδα. Οι εξετάσεις καλύπτουν όλα τα επίπεδα γλωσσομάθειας, από A1 έως C2. Μέσα από τη συνεργασία αυτή, οι μαθητές μας έχουν τη δυνατότητα να προετοιμαστούν υπεύθυνα και οργανωμένα για την απόκτηση ενός έγκυρου και αξιόπιστου διπλώματος γερμανικής γλώσσας, που μπορεί να αξιοποιηθεί για σπουδές, εργασία ή συμμετοχή σε διαδικασίες του δημόσιου τομέα. 

Τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026 οι μαθητές του τμήματος Γ1 του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης επισκέφθηκαν τη Βιβλιοθήκη των Αρσακείων–Τοσιτσείων Σχολείων, όπου υπό την καθοδήγηση της φιλολόγου τους κ. Παπαβασιλοπούλου Ιουλίας, συμμετείχαν σε μια βιωματική δράση αφιερωμένη στο έργο του Κωνσταντίνου Καβάφη. Αφετηρία της δράσης αποτέλεσε το ποίημα «Όσο μπορείς», το οποίο διδάχθηκε στην τάξη.  

Οι μαθητές διάβασαν επιλεγμένα ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη και δουλεύοντας σε ομάδες αναζήτησαν σε αυτά κοινά θεματικά μοτίβα, αξίες και προβληματισμούς, προκειμένου να κατανοήσουν τη διαχρονικότητα της καβαφικής ποίησης. Η δράση συνέβαλε στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, την ενίσχυση της συνεργατικής μάθησης, την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών αλλά και την ανάδειξη της σχολικής βιβλιοθήκης ως χώρου μάθησης και δημιουργικότητας. 

Η διδακτική ενότητα των θρησκευτικών της Α’ Γυμνασίου με θέμα την Αγία Γραφή ολοκληρώθηκε με έναν ευχάριστο και πρωτότυπο τρόπο, ο οποίος έφερε τους μαθητές και τις μαθήτριες σε άμεση επαφή με πρωτογενείς πηγές πληροφόρησης. Με υπεύθυνη καθηγήτρια την Θεολόγο κ. Μαρία Χαλκιά.

Περιγραφή Δράσης: Η δραστηριότητα ξεκίνησε με μία εισαγωγική ενότητα, όπου οι μαθητές ενημερώθηκαν εκτενώς για τον τρόπο κατασκευής των αρχαίων χειρόγραφων (υλικά, γραφή, δυσκολίες διατήρησης), τονίζοντας τη σπουδαιότητα αυτών των κειμένων. Στη συνέχεια, οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες και κλήθηκαν να «αποκρυπτογραφήσουν» ένα πρωτότυπο κείμενο από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, Κεφ. 2 παράγραφος 19. Το κείμενο δόθηκε στην τάξη σε μορφή που προσομοίαζε σε αρχαίο χειρόγραφο (π.χ., με γραφή χωρίς διαχωρισμό λέξεων, χρήση αρχαίων συντομογραφιών και με στοιχεία φθοράς), καθιστώντας την ανάγνωση μία πρόκληση. Οι μαθητές έπρεπε, μέσω της συνεργασίας και της εφαρμογής των γνώσεων που απέκτησαν για την κατασκευή και τη μορφή των κειμένων, να αποκωδικοποιήσουν το απόσπασμα και να το μεταφέρουν στη σύγχρονη, ευανάγνωστη μορφή του. Η διαδικασία ήταν διασκεδαστική, ενθαρρύνοντας την ομαδική σκέψη και την κριτική ανάλυση.

Μαθησιακοί Στόχοι: Η συγκεκριμένη δράση είχε τους εξής στόχους: Ιστορική ενσυναίσθηση: Να κατανοήσουν οι μαθητές τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δημιουργήθηκε και διατηρήθηκε το ιερό κείμενο και να εκτιμήσουν την ιστορική του αξία. Κριτική ανάλυση πηγών: Να εξοικειωθούν με την έννοια του πρωτογενούς κειμένου και να ασκήσουν την κριτική τους ικανότητα στην αποκωδικοποίηση μορφών γραφής. Συνεργασία και επικοινωνία: Να ενισχυθεί η ομαδικότητα τους και η ικανότητα να επικοινωνούν και να επιλύουν προβλήματα από κοινού. Συνολικά, η δραστηριότητα κρίθηκε ως ένα ευχάριστο και επιτυχημένο παράδειγμα εφαρμογής διαδραστικών μεθόδων διδασκαλίας στο μάθημα των Θρησκευτικών, αυξάνοντας το ενδιαφέρον των μαθητών και μετατρέποντας μια θεωρητική ενότητα σε μια συναρπαστική περιπέτεια. Βοηθώντας ουσιαστικά τους μαθητές να κατανοήσουν την Αγία Γραφή όχι απλώς ως μια θεωρητική έννοια αλλά ως κείμενο, ως ένα ζωντανό, ιστορικό και πολιτισμικό τεκμήριο και αποκτώντας ταυτόχρονα ουσιαστική εκτίμηση για την αξία και τη διαχρονικότητα των χειρογράφων.

Μια ξεχωριστή εμπειρία είχαν οι μαθητές του τμήματος Α3 του Α΄ Αρσακείου–Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης τη Δευτέρα 3 Νοεμβρίου στον φιλόξενο χώρο της Βιβλιοθήκης των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων. Με την καθοδήγηση της φιλολόγου τους κ. Σ. Κοντονίκα, οι μαθητές και οι μαθήτριες συμμετείχαν σε μια βιωματική δράση γνωριμίας με τη λαϊκή παράδοση μέσα από τη μελέτη ελληνικών λαϊκών παραμυθιών. Μοιρασμένοι σε ομάδες, οι μαθητές αναζήτησαν συλλογές παραμυθιών, διάβασαν και ανέλυσαν ιστορίες με θεματολογία συγγενική προς το παραμύθι «Ο φτωχός και τα γρόσια» που είχαν ήδη διδαχθεί στην τάξη. Κατά τη διάρκεια της εργασίας τους εντόπισαν κοινά μοτίβα, παραμυθιακά στοιχεία και διδάγματα, εμβαθύνοντας στον πλούτο της προφορικής μας παράδοσης. Η δράση έδωσε την ευκαιρία στους μαθητές να ανακαλύψουν τη διαχρονική αξία των λαϊκών παραμυθιών, τα οποία, πέρα από την ψυχαγωγία, μεταφέρουν μηνύματα για την αρετή, την επιμονή, τη δικαιοσύνη και την ελπίδα. Μέσα από τη συνεργασία και την ενεργό συμμετοχή, οι μαθητές συνειδητοποίησαν ότι τα παραμύθια αποτελούν πολύτιμο κομμάτι της πολιτιστικής μας ταυτότητας και παραμένουν ζωντανά στη σύγχρονη εποχή, θυμίζοντάς μας τις αξίες και τα όνειρα των προηγούμενων γενεών. 

Στο πλαίσιο του μαθήματος Βιολογίας, οι μαθητές του τμήματος Β1 του Σχολείου μας ενημερώθηκαν για τον ρόλο του μυελού των οστών και τη ζωτική σημασία του για άτομα που πάσχουν από σοβαρές αιματολογικές ασθένειες, όπως η λευχαιμία. Με αφορμή τον Αρσάκειο Δρόμο, ο οποίος από το 2017 μεταφέρει το σημαντικό κοινωνικό μήνυμα προσφοράς και αλληλεγγύης του Σωματείου «Σύλλογος Όραμα Ελπίδας», που έχει ως πρωταρχικό στόχο τη λειτουργία της Τράπεζας Εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών, οι μαθητές παρακολούθησαν στο σχολείο μας μια συνέντευξη που παραχώρησε δότης μυελού των οστών. Μέσα από τη μαρτυρία του, οι μαθητές συνειδητοποίησαν πόσο απλή, ανώδυνη και ασφαλής είναι η διαδικασία της δωρεάς και πώς μια τόσο μικρή πράξη μπορεί κυριολεκτικά να χαρίσει ζωή σε έναν συνάνθρωπο. Το μάθημα αποτέλεσε αφορμή για βαθύτερο προβληματισμό και δημιουργική έκφραση: οι μαθήτριες και οι μαθητές Αλεξιάδου Μαριλένα, Ανδριτσάκη Δήμητρα, Ασωνίτη Θωμαή, Βιτζηλαίος Κωνσταντίνος, Βούρβαχη Ναταλία, Κόρμπος Γιώργος και Λάκκα Κωνσταντίνα εμπνεύστηκαν να εκπονήσουν εργασίες, ζωγραφιές, κατασκευές και αφίσες με θέμα τον μυελό των οστών και το μήνυμα της προσφοράς. Παρουσίασαν τις δημιουργίες τους στην τάξη, εξηγώντας τις ιδέες και τα συναισθήματα που τους ενέπνευσαν. Οι φωτογραφίες αποτυπώνουν αυτή τη συγκινητική προσπάθεια, που συνδέει τη γνώση με την ευαισθησία και εντάσσεται στο πλαίσιο του μαθήματος αλλά και της μεγάλης διοργάνωσης του Σχολείου μας που προωθεί τον εθελοντισμό, την αλληλεγγύη και την αγάπη για τον συνάνθρωπο. 

Υπεύθυνη καθηγήτρια: Αλ. Μπάκα, Βιολόγος MSc 

Η αγωγή του προφορικού λόγου αποτελεί βασικό πυλώνα της εκπαίδευσης, καθώς διδάσκει στους μαθητές πώς να εκφράζουν τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τα επιχειρήματά τους με σαφήνεια, αυτοπεποίθηση και σεβασμό. Μέσα από συστηματική άσκηση, τα παιδιά μαθαίνουν όχι μόνο να μιλούν σωστά, αλλά και να επικοινωνούν αποτελεσματικά με το ακροατήριο. Τα Αρσάκεια-Τοσίτσεια Γυμνάσια έχουν διαθέσει μία (1) ώρα στο ωρολόγιο πρόγραμμα της Β’ Γυμνασίου στο πλαίσιο του διευρυμένου ωραρίου που εφαρμόζουν, προσφέροντας στους μαθητές την ευκαιρία να αναπτύξουν και αυτή τη δεξιότητα.

Ειδικότερα, η αγωγή προφορικού λόγου ενισχύει σημαντικές δεξιότητες όπως: 

• Η ικανότητα επιχειρηματολογίας: οι μαθητές εξασκούνται στο να στηρίζουν τις ιδέες τους με λογικά επιχειρήματα, να εκφράζουν το συναίσθημά τους και, όταν χρειάζεται, να επικαλούνται έγκυρες πηγές ή αυθεντίες. 

• Ο έλεγχος της φωνής και του ρυθμού: μαθαίνουν τη σημασία των παύσεων, ιδιαίτερα μετά από σημεία στίξης, για να δίνουν έμφαση, να επιτρέπουν στο κοινό να κατανοήσει το περιεχόμενο και να αποφεύγουν τη βιασύνη. 

• Η επικοινωνία: δίνεται έμφαση στη χρήση της κίνησης των χεριών, των εκφράσεων του προσώπου και κυρίως στην οπτική επαφή, ώστε ο ομιλητής να «κρατά» το ενδιαφέρον του ακροατηρίου και να δημιουργεί μια ουσιαστική σχέση με αυτό. 

• Η αυτοπεποίθηση και η αυτενέργεια: τα παιδιά ενθαρρύνονται να μιλούν μπροστά σε άλλους, να ξεπερνούν το άγχος και να ακουστεί η δική τους φωνή. 

Η αγωγή προφορικού λόγου, επομένως, δεν στοχεύει μόνο στην ορθοφωνία ή στη σωστή χρήση της γλώσσας, αλλά συμβάλλει συνολικά στη διαμόρφωση ενεργών, κριτικά σκεπτόμενων και κοινωνικά υπεύθυνων πολιτών.  Την αγωγή προφορικού λόγου διδάσκουν όλοι οι φιλόλογοι καθηγητές του Σχολείου μας.