Γράφουν οι μαθήτριες Αγάπη Κωσταρέλου και Νεφέλη Μακρυγιάννη (Β2)

Οι σεισμοί είναι φαινόμενα που συμβαίνουν, όταν η γη κάτω από τα πόδια μας κουνιέται ξαφνικά. Αυτό μπορεί να συμβεί για διάφορους λόγους, κυρίως λόγω της κίνησης των τεκτονικών πλακών. Η γη είναι χωρισμένη σε μεγάλα κομμάτια και όταν αυτά τα κομμάτια- πλάκες κινούνται ή συγκρούονται μεταξύ τους, δημιουργούνται σεισμοί.
Η Ελλάδα βρίσκεται πάνω στη σύγκλιση της Ευρασιατικής και της Αφρικανικής πλάκας, γεγονός που την καθιστά μία από τις πιο σεισμογενείς χώρες στον κόσμο. Περιοχές, όπως η Κρήτη, η Ζάκυνθος, η Κεφαλονιά, η Ρόδος και η ευρύτερη περιοχή του Κορινθιακού Κόλπου έχουν πληγεί από μεγάλους σεισμούς. Από τις 24 Ιανουαρίου, έχουν καταγραφεί πάνω από 1.200 σεισμοί μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού, με αποτέλεσμα χιλιάδες κάτοικοι και τουρίστες να εγκαταλείψουν την περιοχή. Πάνω από 200 σεισμοί έχουν καταγραφεί μόνο το τελευταίο 48ωρο! Οι αρχές έχουν κλείσει τα σχολεία σε διάφορα νησιά και έχουν αναπτύξει ομάδες έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Μερικοί από τους σημαντικότερους σεισμούς που έπληξαν τη χώρα μας είναι:
Σεισμός στην Αμοργό το 1956: Είχε μέγεθος 7,5 Ρίχτερ και ήταν ο ισχυρότερος σεισμός που έχει καταγραφεί στον ελληνικό χώρο. Προκάλεσε τσουνάμι ύψους 25 μέτρων στις Κυκλάδες και πολλές καταστροφές σε Αμοργό, Σαντορίνη και άλλα νησιά.
Σεισμός στη Θεσσαλονίκη το 1978: Είχε μέγεθος 6,5 Ρίχτερ και συνέβη στις 20 Ιουνίου 1978. Προκάλεσε 49 ανθρώπινες απώλειες και αρκετές καταστροφές στην πόλη της Θεσσαλονίκης και τις γύρω περιοχές.
Σεισμός στην Αττική το 1999: Ο σεισμός της 7ης Σεπτεμβρίου 1999 είχε μέγεθος 5,9 Ρίχτερ και συγκλόνισε την Αττική προκαλώντας τον θάνατο 143 ανθρώπων και σοβαρές καταστροφές στην Αθήνα, κυρίως σε παλαιότερα κτήρια.
Σεισμός στην Καλαμάτα το 1986: Είχε μέγεθος 6,2 Ρίχτερ και προκάλεσε 22 θανάτους και σοβαρές καταστροφές στην πόλη. Η παλιά πόλη υπέστη τις περισσότερες ζημιές, λόγω της κακής κατασκευής κτηρίων.
Πέρα από την Ελλάδα, ισχυροί σεισμοί σημειώνονται συχνά σε περιοχές του λεγόμενου «Δακτυλίου της Φωτιάς» (Ring of Fire), όπως είναι η Ιαπωνία, η Καλιφόρνια, η Χιλή και η Νέα Ζηλανδία. Αυτές οι περιοχές βρίσκονται κοντά σε ενεργά ρήγματα και έχουν ιστορικά καταγράψει μεγάλες σεισμικές καταστροφές.
Μερικοί από τους μεγαλύτερους σεισμούς σε παγκόσμια κλίμακα είναι:
Σεισμός στην Τουρκία (2023): Στις 6 Φεβρουαρίου 2023, δύο ισχυροί σεισμοί μεγέθους 7,8 Ρίχτερ έπληξαν τη νότια Τουρκία προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές σε δέκα επαρχίες και στη βόρεια Συρία. Τουλάχιστον 54.000 θάνατοι σημειώθηκαν στην πόλη Γκαζιαντέπ. Ένας δεύτερος ισχυρός σεισμός έλαβε χώρα 9 ώρες αργότερα στην πόλη Πάζαρτζικ της επαρχίας του Καχραμάνμαρας προκαλώντας 43.000 θανάτους.
Σεισμός στην Ινδονησία (2004): Σεισμός μεγέθους 9,1 Ρίχτερ στον Ινδικό Ωκεανό προκάλεσε ένα τεράστιο τσουνάμι. Περίπου 230.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην περιοχή, με την Ινδονησία να επηρεάζεται ιδιαίτερα.
Σεισμός στο Σιτσουάν της Κίνας (2008): Με μέγεθος 7,9 Ρίχτερ, ο σεισμός προκάλεσε πάνω από 87.000 θύματα. Η καταστροφή ήταν τεράστια και προκάλεσε μεγάλες ζημιές στις υποδομές της περιοχής.
Σεισμός στην Ιαπωνία (2011): Σεισμός μεγέθους 9,1 Ρίχτερ στον Ειρηνικό Ωκεανό, με επίκεντρο τη βόρεια Ιαπωνία, προκάλεσε τεράστιο τσουνάμι και την καταστροφή του πυρηνικού εργοστασίου Φουκουσίμα. Περίπου 20.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται.
Οι σεισμοί παραμένουν ένα από τα πιο αβέβαια και απρόβλεπτα φαινόμενα της φύσης. Η περίπτωση της Σαντορίνης υπενθυμίζει την ανάγκη για συνεχή επαγρύπνηση και προετοιμασία σε σεισμογενείς περιοχές. Μπορούν να προκληθούν μεγάλες καταστροφές, αλλά με την κατάλληλη ενημέρωση μπορούμε να μειώσουμε τους κινδύνους και να προστατευτούμε καλύτερα. Πρέπει να επικεντρωθούμε στον ενδεδειγμένο τρόπο κατασκευής των κτηρίων και την ετοιμότητα των αρχών, προκειμένου να μην υπάρχουν θύματα!

To 2025 σηματοδοτεί την ογδοηκοστή επέτειο από το τέλος του Ολοκαυτώματος. Για αυτό τον λόγο, την Τρίτη 4 Φεβρουαρίου 2025, κατά τη διάρκεια της πρωινής προσευχής, οι μαθητές του Α’ Αρσακείου–Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης παρακολούθησαν στο Θέατρο των Σχολείων μας ένα σύντομο αφιέρωμα για την τύχη των Ελλήνων Εβραίων, με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μνήμης Θυμάτων του Ολοκαυτώματος. 

Συγκεκριμένα, παρουσιάστηκαν δύο βίντεο με τίτλο «Τι απέγιναν οι Έλληνες Εβραίοι της Θεσσαλονίκης» και «Πώς διασώθηκαν οι Εβραίοι της Ζακύνθου», την επιμέλεια των οποίων είχε η μαθήτρια Αντωνακοπούλου Μαρία υπό την επίβλεψη του καθηγητή Θεολόγου των Σχολείων μας κ. Λάσκαρη Ιατρόπουλου.

Το αφιέρωμα ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση του τραγουδιού «Dance me to the end of love», το οποίο συνέθεσε ο Αμερικανοεβραίος μουσικός Leonard Cohen και αναφέρεται στις εκτελέσεις που έλαβαν χώρα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης από τους Γερμανούς Ναζί. Το τραγούδι ερμήνευσαν οι μαθητές μας Νικόλας Δοβλέτης, Αμαλία Παριανού, Μαριβάσια Τοπτσή και Λυδία Χριστοπούλου. 

Ακολουθεί το μήνυμα του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού Κυριάκου Πιερρακάκη για την ημέρα: «Η 27η Ιανουαρίου είναι αφιερωμένη στους έξι εκατομμύρια Εβραίους που οδηγήθηκαν σε μαρτυρικό θάνατο από τους Ναζί. Η Διεθνής Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος υπενθυμίζει σε όλους μας ότι ο αντισημιτισμός, ο ρατσισμός, η μισαλλοδοξία και ο τυφλός φανατισμός μπορούν να οδηγήσουν σε θηριωδίες που τραυματίζουν ανεξίτηλα την ανθρωπότητα. Το Ολοκαύτωμα άφησε βαθιές πληγές και στην πατρίδα μας. Υπολογίζεται ότι δολοφονήθηκαν μαζικά περίπου 60.000 Έλληνες Εβραίοι. Ιδιαίτερα στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη το ποσοστό εξόντωσης των Ελλήνων Εβραίων ξεπέρασε το 90%. Γι’ αυτό και, προκειμένου να τιμήσουμε τη μνήμη των συμπολιτών μας, η σημερινή ημέρα έχει ανακηρυχθεί από τη Βουλή των Ελλήνων και ως Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος. Καθώς οι αναφορές από ανθρώπους που έζησαν τα γεγονότα λιγοστεύουν, αυξάνουν οι κίνδυνοι της λήθης και της αναβίωσης του αντισημιτισμού στην Ευρώπη και στον κόσμο. Είναι χρέος μας να θυμόμαστε τι συνέβη στα στρατόπεδα της φρίκης, να διδαχθούμε από το παρελθόν και να μην επιτρέψουμε να συμβεί «Ποτέ Ξανά» στο μέλλον. Η μνήμη δείχνει τον δρόμο της αλληλεγγύης, της ειρήνης, της ισότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.»

Το δεύτερο μισό του τμήματος  Α4 του A’ Αρσακείου–Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης, στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων του Α’ τετράμηνου, «Πλανήτης Γη, το κοινό μας σπίτι», έφτιαξαν, με την καθοδήγηση της καθηγήτριας Καλλιτεχνικών κ. Κυριακής Πρεβενιού,  ένα επιτραπέζιο παιχνίδι για το περιβάλλον, με στόχο την ευαισθητοποίηση, την ενημέρωση και την καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης. Αρχικά διαβάστηκαν και συζητήθηκαν οι προτάσεις όλων των παιδιών για ένα επιτραπέζιο παιχνίδι. Τα θέματα που αναλύθηκαν ήταν:      

• Βιοκλιματική αρχιτεκτονική- μείωση της ενέργειας στο σπίτι και στο Σχολείο     

• Τι είναι το οικολογικό μας αποτύπωμα και πως μπορούμε να το μειώσουμε;     

• Ανακύκλωση υλικών: πρώτη ύλη     

• Νερό, το πολύτιμο αγαθό     

Μετά από ψηφοφορία, επιλέχθηκε προς υλοποίηση η ιδέα που έλαβε τις περισσότερες ψήφους. Τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες εργασίας και, με την καθοδήγηση της καθηγήτριάς τους, κατασκεύασαν το παιχνίδι στο Εργαστήριο Καλλιτεχνικών του Σχολείου.    

Το δεύτερο  μισό του τμήματος Α4 έφτιαξε το παιχνίδι «Score for the Planet», ένα παιχνίδι για την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και την ανακύκλωση. Πρόκειται για ένα πρωτότυπο παιχνίδι και στόχο έχει ο κάθε παίκτης να μάθει μέσα από τις ερωτήσεις διαβαθμισμένης δυσκολίας την αξία της Ανακύκλωσης. 

Το παιχνίδι βασίζεται σε ένα ταμπλό με τη μορφή στόχου που αποτελείται από ομόκεντρους κύκλους. Ο στόχος είναι χωρισμένος σε ζώνες με διαφορετικά χρώματα, κάθε ένα από τα οποία αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη βαθμολογία. Κάθε παίκτης ρίχνει προς τον στόχο ένα ανακυκλώσιμο υλικό, και στο σημείο όπου αυτό θα προσγειωθεί, του τίθεται η αντίστοιχη ερώτηση. Εφόσον ο παίκτης απαντήσει σωστά, κερδίζει πόντους. Νικητής αναδεικνύεται ο παίκτης που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες σωστές απαντήσεις και τη μεγαλύτερη βαθμολογία. 

Οι εργασίες έγιναν ανά ομάδες στο εργαστήριο Καλλιτεχνικών του Σχολείου. Πιο συγκεκριμένα η ιδέα που ψηφίστηκε ήταν του μαθητή Λευτέρη Χάχου. 

Οι ομάδες που σχηματίστηκαν ήταν:     

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ: Λευτέρης Χάχος 

ΟΜΑΔΑ ΛΟΓΟΤΥΠΟΥ: Χρήστος Φασιανός 

ΟΜΑΔΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ: Χρήστος Φασιανός, Βασίλης Χρηστάκος 

ΤΑΜΠΛΟ: Λευτέρης Χάχος, Μιχάλης Χειρίδης, Γιώργος Χαϊδάς, Κωνσταντίνος Χατζόγλου 

ΟΜΑΔΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ: Αγγελίνα Φουσέκη, Θέμις Τσοπελάκου, Χρήστος Φασιανός, Σάρα Φραγκουλοπούλου, Νάγια Τσιτσώνη, Ναταλία Χέλμη 

Η σειρά μαθημάτων με θέμα το περιβάλλον, «Πλανήτης Γη: Το κοινό μας σπίτι» έκλεισε με τους μαθητές να παίζουν με το πρωτότυπο, διασκεδαστικό και εκπαιδευτικό παιχνίδι, που οι ίδιοι έφτιαξαν.     

Οι μαθητές όλων των τάξεων του Α΄ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης γιόρτασαν τη μνήμη των Τριών Ιεραρχών, προστατών των Γραμμάτων και της Παιδείας, την Πέμπτη 30 Ιανουαρίου 2025. Συγκεκριμένα, τη 2η διδακτική ώρα πραγματοποιήθηκε στον χώρο του Θεάτρου του Σχολείου Αρτοκλασία. Τα παιδιά συμμετείχαν στην ακολουθία που τελέστηκε από τον αιδεσιμολογιότατο Πρωτοπρεσβύτερο π. Ελισαίο Κυνούση και στη συνέχεια παρακολούθησαν ένα πολύ ενδιαφέρον και πρωτότυπο δρώμενο από μαθητές του Β’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Λυκείου για τον βίο, το θαυμαστό έργο και την προσφορά των Τριών Ιεραρχών στην Παιδεία. Υπεύθυνη της εκδήλωσης ήταν η θεολόγος του Β’ Λυκείου κ. Ανέστη. Στο τέλος της εκδήλωσης ο π. Ελισαίος έκανε σύντομη αναφορά σε ένα σύγχρονο ιεράρχη, τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο, ο οποίος με το θεολογικό, επιστημονικό, κοινωνικό και ιεραποστολικό έργο του μιμήθηκε τους Τρεις Ιεράρχες.

Γράφει η μαθήτρια Μαρία Ανδρεάκου (Β1)

Μία απλή αγκαλιά! Κι όμως, οι ειδικοί την θεωρούν ως το καλύτερο φάρμακο, αφού τα οφέλη της είναι πολλά. Το γνωρίζατε πως έστω και μία αγκαλιά μέσα στην ημέρα μπορεί να μας χαρίσει μία καλύτερη ποιότητα ζωής; Η ιδέα για την Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς προήλθε το 1986 από τον φοιτητή Kevin Zaborney, στο Μίσιγκαν των Η.Π.Α, o οποίος ήθελε να καταρρίψει το γεγονός, ότι οι Αμερικανοί δεν εξέφραζαν την αγάπη τους δημόσια. Έψαχνε όμως κι έναν τρόπο, ώστε να εκφράζουμε την αγάπη μας στους ανθρώπους γύρω μας, πέρα από τις ημέρες των Χριστουγέννων και την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου…

Σύμφωνα με την ερευνήτρια ψυχολόγο Dr.Virginia Satir, χρειαζόμαστε τέσσερις αγκαλιές την ημέρα για να επιβιώσουμε, οκτώ αγκαλιές την ημέρα για να συντηρηθούμε και δώδεκα αγκαλιές την ημέρα για να αναπτυχθούμε. Μάλιστα, οι άνθρωποι που δε δίνουν και δεν παίρνουν αγκαλιές τόσο συχνά ή δεν βιώνουν κάποια μορφή σωματικής επαφής, φαίνεται -σύμφωνα με μελέτες- ότι είναι πολύ πιο πιθανό να έχουν αυξημένο καρδιακό ρυθμό.

Μια αυθεντική αγκαλιά αυξάνει τα επίπεδα της ωκυτοκίνης στο νευρικό μας σύστημα, αφού χαλαρώνει τα νεύρα μας, ενδυναμώνει το ανοσοποιητικό μας σύστημα και βοηθά τη ροή του αίματος. Επιπροσθέτως, μειώνει το στρες, καθώς ελαττώνονται τα επίπεδα της κορτιζόνης. Πάνω απ΄όλα όμως, βελτιώνει τη διάθεσή μας και αυξάνει το αίσθημα της ασφάλειας και της αυτοεκτίμησης! Και αυτό είναι ανεκτίμητο…

Το Α’ Αρσάκειο–Τοσίτσειο Γυμνάσιο Εκάλης, πιστό στις αρχές της κοινωνικής προσφοράς και αλληλεγγύης, πραγματοποίησε για ακόμη μία χρονιά ένα πλούσιο πρόγραμμα φιλανθρωπικών και εθελοντικών δράσεων, εμπνέοντας τους μαθητές μας να αναπτύξουν την κοινωνική τους ευαισθησία και να συνεισφέρουν ενεργά στις ανάγκες της κοινωνίας.

Με στόχο τη στήριξη παιδιών και οικογενειών που βρίσκονται σε ανάγκη, όλα τα Αρσάκεια-Τοσίτσεια Σχολεία Εκάλης συγκέντρωσαν τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης για «Το Χαμόγελο του Παιδιού», ένας οργανισμός, με πολυετή δράση, που προσφέρει ουσιαστική βοήθεια σε χιλιάδες παιδιά, εξασφαλίζοντάς τους προστασία, φροντίδα, στέγη και την ευκαιρία για ένα καλύτερο μέλλον. Η ανταπόκριση της σχολικής κοινότητας ήταν συγκινητική, αναδεικνύοντας την ευαισθησία και την έμπρακτη αγάπη των μαθητών.

Επιπλέον, οι μαθητές μας συμμετείχαν στο πρόγραμμα «Αστέρι της Ευχής» του οργανισμού Make-A-Wish (Κάνε-Μια-Ευχή), συμβάλλοντας στη προσπάθεια που κάνει ο οργανισμός για παιδιά με σοβαρές ασθένειες να πραγματοποιήσουν τις πιο βαθιές τους επιθυμίες και να αισθανθούν πως δεν βρίσκονται μόνα τους στον αγώνα ζωής που δίνουν. Πέρα από την αγορά των Αστεριών (συγκεντρώθηκαν 200 ευρώ) για τη στήριξη του προγράμματος, οι μαθητές έγραψαν προσωπικές ευχές στήριξης και ελπίδας, προσθέτοντας μια ακόμη πράξη αγάπης στα παιδιά που βρίσκονται υπό τη σκέπη του οργανισμού.

Επιπλέον, το Σχολείο μας πραγματοποίησε δωρεά χρημάτων (300 ευρώ) για τα ελληνικά σχολεία της Ίμβρου, τα οποία αποτελούν έναν πολύτιμο θεσμό για τη διατήρηση της ελληνικής παιδείας και πολιτιστικής κληρονομιάς στην περιοχή. Η ανασύσταση των σχολείων αυτών μετά από δεκαετίες αδράνειας έχει επιτρέψει σε παιδιά ελληνικής καταγωγής να λάβουν εκπαίδευση στη μητρική τους γλώσσα, διατηρώντας ζωντανή την παράδοση της ομογένειας στην Ίμβρο. Στο ίδιο πλαίσιο, η σχολική μας κοινότητα στήριξε -δίνοντας 1500 ευρώ- τη Στέγη Γερόντων «Ο Λυτρωτής» – Ορθόδοξη Χριστιανική Αδελφότητα, έναν οργανισμό που προσφέρει φροντίδα, αγάπη και αξιοπρεπή διαβίωση σε ηλικιωμένους συνανθρώπους μας. Ακόμη, πραγματοποιήθηκε ενίσχυση με 300 ευρώ του Σικιαριδείου Ιδρύματος, ενός εξειδικευμένου κέντρου που υποστηρίζει παιδιά και νέους με νοητική αναπηρία. Το έργο του Σικιαριδείου αποτελεί φάρο ελπίδας για πολλές οικογένειες και η συμβολή της σχολικής μας κοινότητας ενισχύει τη συνεχή του προσπάθεια για μια καλύτερη ποιότητα ζωής των ωφελούμενων.

Τέλος, σε μια ακόμη σημαντική πρωτοβουλία, το Σχολείο συνεργάστηκε με το νοσοκομείο Metropolitan General για τη δωρεά τριών αμαξιδίων στις Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων «Καλός Σαμαρείτης» και «Παναγία Ελεούσα», καθώς και αναλώσιμων ιατρικών υλικών στο Πολυϊατρείο του Δήμου Αγίου Στεφάνου, μια δράση που θα συνεχιστεί για όλη τη σχολική χρονιά. Ένα μεγάλο ευχαριστώ αξίζει στο Metropolitan General για την πρωτοβουλία και τη συγκινητική του ανταπόκριση, η οποία συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση των συνθηκών υγείας και φροντίδας της τοπικής κοινωνίας.

Οι φιλανθρωπικές δράσεις του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η συμμετοχή των μαθητών μας στις παραπάνω δράσεις δεν περιορίζεται μόνο στη φιλανθρωπία, αλλά προάγει την αίσθηση του «εμείς», καλλιεργώντας αξίες που ενισχύουν τη συνοχή και την αλληλεγγύη στην κοινωνία, τις αξίες της ανθρωπιάς και της ανιδιοτελούς προσφοράς. Ευχαριστούμε θερμά όλους όσοι συμμετείχαν και στήριξαν αυτές τις δράσεις, αποδεικνύοντας έμπρακτα πως η δύναμη της συνεργασίας μπορεί να αλλάξει ζωές. Μαζί, συνεχίζουμε να προσφέρουμε χαμόγελα, ελπίδα και ουσιαστική βοήθεια σε όσους τη χρειάζονται!

Γράφει ο μαθητής Χάρης Παντελίδης (Β3)

Στο βιβλίο «Στο τσιμεντένιο δάσος» της Λότης Πέτροβιτς- Ανδρουτσοπούλου πρωταγωνίστρια είναι μία νεαρή δεκαεξάχρονη κοπέλα, η Κόννη, η οποία είχε μετακομίσει με τους γονείς της από την Ελλάδα στη Βοστώνη. Όμως, ένα καλοκαίρι, που η γιαγιά της αρρώστησε βαριά κι έπρεπε να μπει στο νοσοκομείο, η ηρωίδα αναγκάστηκε να έρθει μόνη της στην Ελλάδα, συγκεκριμένα στην Αθήνα, για να την φροντίσει.

Στην Αθήνα η Κόννη γνώρισε καινούργια άτομα, τον κύριο Λυκίδη και τον Σωτήρη. Ο κύριος Λυκίδης ήταν ένας αρχικά πολύ ευγενικός μεσήλικας, πρόθυμος να την βοηθήσει και να την ξεναγήσει στην πόλη. Ο Σωτήρης ήταν ένας φοιτητής, γιος της ασθενούς στο διπλανό κρεβάτι της γιαγιάς της. Μετά από λίγο καιρό, όμως, ο κύριος Λυκίδης άρχισε να την παρασέρνει προς τα ναρκωτικά γνωρίζοντάς της μία παρέα, που έκανε χρήση ουσιών. Αντίθετα, ο Σωτήρης αποδείχτηκε «ο σωτήρας» της!

Στο βιβλίο αυτό η συγγραφέας αναφέρεται σε μια μάστιγα της εποχής μας, τα ναρκωτικά, αποκαλώντας τα μεγάλα αστικά κέντρα «τσιμεντένιο δάσος». Θίγει το θέμα των αδίστακτων εμπόρων που παρασέρνουν έντεχνα τα θύματά τους στον σκοτεινό δρόμο των ναρκωτικών. Κατά τη γνώμη μου, ήταν πολύ εύστοχος ο παραλληλισμός της ιστορίας της Κόννης με το πασίγνωστο παραμύθι της Κοκκινοσκουφίτσας, αφού και η ηρωίδα μας είναι μια σύγχρονη δεκαεξάχρονη Κοκκινοσκουφίτσα, που συναντά έναν από τους πιο φριχτούς λύκους που γέννησε ο 20ός αιώνας, έναν λύκο που ύπουλα προσπαθεί να την εξοντώσει, όχι με τα δόντια του τα κοφτερά, αλλά με τη μύηση στον κόσμο των ναρκωτικών…

Η Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου με το «Τσιμεντένιο δάσος» δείχνει πολύ ζωντανά τι -πραγματικά- προσφέρουν οι τεχνητοί «παράδεισοι» στα ανύποπτα θύματά τους. Και ανοίγει τα μάτια των παιδιών στον κίνδυνο που παραμονεύει… Η αφύπνιση προφυλάσσει!

Πώς μπορεί ένα ποίημα να μετατραπεί σε χρώμα, γραμμή και εικόνα; Στην τάξη μας το καταφέραμε μέσα από τη μαγεία τής ποίησης τού Οδυσσέα Ελύτη. Πιο συγκεκριμένα, μέσω του ποιήματός του, «Όλα τα πήρε το καλοκαίρι», οι μαθήτριες και μαθητές των τμημάτων Α1 και Α2 του Α’ Αρσακείου – Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης με τον φιλόλογό τους κ. Γ. Σωτηρόπουλο ταξίδεψαν σε έναν κόσμο γεμάτο φως, θάλασσα και αισθήσεις. Αυτή η μοναδική εμπειρία εξελίχθηκε σε ένα «ατελιέ έμπνευσης», όπου οι λέξεις του Ελύτη μετουσιώθηκαν σε εικαστικές δημιουργίες, γεμάτες φαντασία και δημιουργικότητα. 

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι 
τ’ άγριο μαλλί σου στην τρικυμία 

το ραντεβού μας η ώρα μία 

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι 

τα μαύρα μάτια σου το μαντίλι 

την εκκλησούλα με το καντήλι 

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι 

κι εμάς τους δύο χέρι με χέρι 
 

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι 

με τα μισόλογα τα σβησμένα 

τα καραβόπανα τα σχισμένα 

Μες στις αφρόσκονες και τα φύκια 

όλα τα πήρε τα πήγε πέρα 

τους όρκους που έτρεμαν στον αέρα 

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι 

κι εμάς τους δύο χέρι με χέρι 

O. Ελύτης, Ποίηση, Ίκαρος 

Το τραγούδι αυτό ανήκει στη συλλογή «Τα ρω του έρωτα». Στον Πρόλογο του βιβλίου του ο Ελύτης έγραψε για τα τραγούδια αυτά: «Οι άγγελοι τραγουδάνε. Και οι ερωτευμένοι επίσης. Πίσω από κάθε ανάταση, από κάθε μεράκι, μια κιθάρα περιμένει έτοιμη να πάρει τα λόγια και να τα ταξιδέψει από χείλη σε χείλη. Δεν είναι λίγο αυτό. Είναι η χαρά να δίνεις χαρά στους άλλους, είναι αυτό που μας βαστάει στη ζωή. Γι’ αυτό, κοντά στα ποιήματά μου, δοκίμασα να γράψω και μερικά τραγούδια». Με οδηγό τα λόγια αυτά τού ποιητή ξεκινήσαμε να διαβάζουμε το ποίημα και να το αναλύουμε διεξοδικά. Μοιραστήκαμε τις πρώτες μας σκέψεις, τα συναισθήματά μας και τις εικόνες που σχηματίστηκαν στο μυαλό μας. Στη συνέχεια, οι μαθήτριες και οι μαθητές ενθαρρύνθηκαν να εκφραστούν δημιουργικά, αποτυπώνοντας με χρώματα και σχέδια αυτό που τις/τους ενέπνευσε. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί μια πολύχρωμη «παλέτα», με εικόνες μιας καλοκαιρινής Ελλάδας, ήχους κυμάτων, αρώματα και συναισθήματα που μόνο η ποίηση μπορεί να ξυπνήσει. 

Στο τραγούδι ο Ελύτης παρουσιάζει με τρόπο ελλειπτικό αλλά έντονα υποβλητικό εικόνες και στιγμιότυπα ενός έρωτα που γεννήθηκε και τελείωσε μέσα σε ένα καλοκαίρι. Μοιάζει σαν το ποιητικό υποκείμενο να ξεφυλλίζει φωτογραφίες ενός άλμπουμ γεμάτου με στιγμιότυπα ανέμελων και ευτυχισμένων στιγμών μιας ερωτικής σχέσης, έντονης μα και σύντομης. Τα ανακατωμένα μαλλιά τής κοπέλας, τα μαύρα της μάτια, το ραντεβού των ερωτευμένων την προκαθορισμένη ώρα σε εκείνο το εκκλησάκι, όλα αυτά είναι στοιχεία που συγκινούν ακόμη και τώρα το ποιητικό εγώ, τού γεννούν μια νοσταλγία, όμως ταυτόχρονα τον προσγειώνουν στο τώρα: τίποτε δεν θα είναι ξανά όπως πριν. Η εικόνα των δύο ερωτευμένων να βαδίζουν χέρι με χέρι και η μορφή τους να χάνεται όσο δύει ο ήλιος συγκινεί βαθιά. Τα σβησμένα μισόλογα του ζευγαριού,  οι υπονοούμενες ή ανολοκλήρωτες ερωτικές ομολογίες δεν μπόρεσαν τελικά να ειπωθούν με πλήρη ειλικρίνεια. Οι πρωταγωνιστές μας έκαναν ένα μικρό ερωτικό διάλειμμα και … προσέκρουσαν στα βράχια της σκληρής πραγματικότητας μαζί με τους όρκους τους, τους επενδεδυμένους με το ευδαιμονικό φως του καλοκαιριού.  

Όπως επισημαίνει ο Καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης (Οδυσσέας Ελύτης: Ο «ποιητής τής γλώσσας», Χάρτης 35, 2021) το καίριο σημείο για να καταλάβουμε την ποίηση τού Ελύτη είναι ότι αποτελεί μια υπέρβαση τής καθημερινής πραγματικότητας «Αυτό είναι στο βάθος η ποίηση», λέει ο ίδιος (Λόγος στην Ακαδημία τής Στοκχόλμης, σ. 319), «η τέχνη να οδηγείσαι και να φτάνεις προς αυτό που σε υπερβαίνει». Η ποίησή του είναι μια συνεχής και αγωνιώδης προσπάθεια να δει και να δείξει τη δεύτερη πραγματικότητα, την ουσία των όντων. Αυτό ακριβώς προσπαθήσαμε να επιτύχουμε με τις μαθήτριες και τους μαθητές μας της Α‘ Γυμνασίου που μάλιστα, όπως αποδεικνύουν οι δημιουργίες τους, ανταποκρίθηκαν πολύ καλά! Οι συζητήσεις μάς κατέδειξαν τους τρόπους με τους οποίους η ποίηση αγγίζει τον καθένα με μοναδικό τρόπο, ανάλογα με τις προσωπικές του εμπειρίες. Άλλωστε, όπως επισημαίνει ο Π. Μπουκάλας (Η ποίηση του Ελύτη ως διαρκής υπεράσπιση του λυρισμού, Χάρτης 35, 2021), «ο αναγνώστης δεν επιστρέφει για να αναπλάσει, όσο μπορεί, τον διανοητικό και συναισθηματικό βίο του ποιητή με οδηγό τις τυπωμένες σελίδες του, αλλά για να αναμορφώσει τον ίδιο τον δικό του βίο». 

Σας παρουσιάζουμε, λοιπόν, τις υπέροχες δημιουργίες των μαθητών μας, οι οποίες αναδεικνύουν τη δύναμη της φαντασίας και την αέναη γοητεία τής τέχνης τού Ελύτη. Ευχαριστούμε καθέναν και καθεμία ξεχωριστά που με τον ενθουσιασμό που επέδειξε μετέτρεψε την τάξη μας σε ένα αληθινό «ατελιέ του Ελύτη».