Η διδακτική ενότητα των θρησκευτικών της Α’ Γυμνασίου με θέμα την Αγία Γραφή ολοκληρώθηκε με έναν ευχάριστο και πρωτότυπο τρόπο, ο οποίος έφερε τους μαθητές και τις μαθήτριες σε άμεση επαφή με πρωτογενείς πηγές πληροφόρησης. Με υπεύθυνη καθηγήτρια την Θεολόγο κ. Μαρία Χαλκιά.

Περιγραφή Δράσης: Η δραστηριότητα ξεκίνησε με μία εισαγωγική ενότητα, όπου οι μαθητές ενημερώθηκαν εκτενώς για τον τρόπο κατασκευής των αρχαίων χειρόγραφων (υλικά, γραφή, δυσκολίες διατήρησης), τονίζοντας τη σπουδαιότητα αυτών των κειμένων. Στη συνέχεια, οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες και κλήθηκαν να «αποκρυπτογραφήσουν» ένα πρωτότυπο κείμενο από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, Κεφ. 2 παράγραφος 19. Το κείμενο δόθηκε στην τάξη σε μορφή που προσομοίαζε σε αρχαίο χειρόγραφο (π.χ., με γραφή χωρίς διαχωρισμό λέξεων, χρήση αρχαίων συντομογραφιών και με στοιχεία φθοράς), καθιστώντας την ανάγνωση μία πρόκληση. Οι μαθητές έπρεπε, μέσω της συνεργασίας και της εφαρμογής των γνώσεων που απέκτησαν για την κατασκευή και τη μορφή των κειμένων, να αποκωδικοποιήσουν το απόσπασμα και να το μεταφέρουν στη σύγχρονη, ευανάγνωστη μορφή του. Η διαδικασία ήταν διασκεδαστική, ενθαρρύνοντας την ομαδική σκέψη και την κριτική ανάλυση.

Μαθησιακοί Στόχοι: Η συγκεκριμένη δράση είχε τους εξής στόχους: Ιστορική ενσυναίσθηση: Να κατανοήσουν οι μαθητές τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δημιουργήθηκε και διατηρήθηκε το ιερό κείμενο και να εκτιμήσουν την ιστορική του αξία. Κριτική ανάλυση πηγών: Να εξοικειωθούν με την έννοια του πρωτογενούς κειμένου και να ασκήσουν την κριτική τους ικανότητα στην αποκωδικοποίηση μορφών γραφής. Συνεργασία και επικοινωνία: Να ενισχυθεί η ομαδικότητα τους και η ικανότητα να επικοινωνούν και να επιλύουν προβλήματα από κοινού. Συνολικά, η δραστηριότητα κρίθηκε ως ένα ευχάριστο και επιτυχημένο παράδειγμα εφαρμογής διαδραστικών μεθόδων διδασκαλίας στο μάθημα των Θρησκευτικών, αυξάνοντας το ενδιαφέρον των μαθητών και μετατρέποντας μια θεωρητική ενότητα σε μια συναρπαστική περιπέτεια. Βοηθώντας ουσιαστικά τους μαθητές να κατανοήσουν την Αγία Γραφή όχι απλώς ως μια θεωρητική έννοια αλλά ως κείμενο, ως ένα ζωντανό, ιστορικό και πολιτισμικό τεκμήριο και αποκτώντας ταυτόχρονα ουσιαστική εκτίμηση για την αξία και τη διαχρονικότητα των χειρογράφων.

Την Δευτέρα, 6 Οκτωβρίου 2025, στις 10 το πρωί, στο Θέατρο των Αρσακείων – Τοσιτσείων Σχολείων της Εκάλης, πραγματοποιήθηκε μια ξεχωριστή εκδήλωση, κατά την οποία ο Σεβ. Μητροπολίτης Σιγκαπούρης και Νοτίου Ασίας κ. Κωνσταντίνος Τσίλης μίλησε σε μαθητές και μαθήτριες των Σχολείων για την Ιεραποστολή σε αυτή τη μεγάλη γεωγραφική περιοχή, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του «Θρησκευτικός Μετανάστης» (εκδ. Αρχονταρίκι). Την εκδήλωση προλόγισε ο Διευθυντής του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου κ. Μιχάλης Καπετανής και ακολούθησε η θεολόγος του Β’ Αρσακείου–Τοσιτσείου Λυκείου κ. Αναστασία Ανέστη, η οποία παρουσίασε συνοπτικά το βιογραφικό του Μητροπολίτου Σιγκαπούρης, αναφερόμενη και σε πτυχές του πολυσχιδούς έργου του. Στη συνέχεια, ο θεολόγος του Α’ Αρσακείου – Τοσιτσείου Γυμνασίου κ. Λάσκαρης Ιατρόπουλος αναφέρθηκε στο βιβλίο του Μητροπολίτη Σιγκαπούρης, επιλέγοντας χαρακτηριστικές και συγκινητικές διηγήσεις, τις οποίες και σχολίασε αναλόγως. Προβλήθηκε, μάλιστα, και ένα βίντεο με ιεραποστολικές στιγμές, που επιμελήθηκε ο κ. Λ. Ιατρόπουλος.

Ακολούθησε σύντομη τοποθέτηση του Σεβ. κ. Κωνσταντίνου και στη συνέχεια εκτενής διάλογος με τους μαθητές. Ο Μητροπολίτης Σιγκαπούρης απάντησε σε δεκάδες ερωτήσεις μαθητών και μαθητριών, με τρόπο άμεσο και ουσιαστικό. Τις ερωτήσεις συντόνιζαν οι θεολόγοι των Σχολείων μας κ. Γ. Παντόγλου και Μ. Χαλκιά. Η όλη εκδήλωση ήταν πραγματικά μια μοναδική ευκαιρία των μαθητών και εκπαιδευτικών των Σχολείων, να έρθουν σε επαφή με τον κόσμο της ιεραποστολής στη Νότιο Ασία, όπου διακονεί ο Μητροπολίτης Σιγκαπούρης πάνω από 20 χρόνια. Την ευθύνη οργάνωσης της εκδήλωσης είχαν αναλάβει οι Διευθύνσεις των Αρσακείων-Τοσιτσείων Γυμνασίων και Λυκείων Εκάλης και ο Συντονιστής των Θεολόγων κ. Παναγιώτης Ανδριόπουλος, θεολόγος.

Εμφανώς συγκινημένος ο Σεβασμιότατος απέστειλε στα Σχολεία μας την παρακάτω επιστολή:

Στο πλαίσιο των μαθημάτων των Θρησκευτικών και της Χημείας οι μαθητές του Β3 του Σχολείου μας πήραν μέρος σε ένα διαθεματικό εργαστήριο κατασκευής λιβανιού. Το εργαστήριο είχε σκοπό να περάσει από τη θρησκευτική σημασία του λιβανιού στις χημικές προεκτάσεις της κατασκευής του. Οι μαθητές ανακάλυψαν τα μυστικά των φυσικών συστατικών και τις χημικές αντιδράσεις που οδηγούν στη δημιουργία αυτών των μοναδικών αρωμάτων. Συμμετείχαν ενεργά σε κάθε στάδιο της δημιουργικής διαδικασίας. Αναμειγνύοντας φυσικές ρητίνες και αρωματικά έλαια, δημιουργώντας  το δικό τους χειροποίητο λιβάνι, γεμίζοντας το εργαστήριο του Σχολείου μας με υπέροχες ευωδιές. Μέσα από αυτή τη διαδικασία η μάθηση μετατράπηκε σε πρακτική εμπειρία, ενισχύοντας την κατανόηση της σύνδεσης μεταξύ της παράδοσης και της επιστήμης. Τέλος, ενθάρρυνε την κριτική σκέψη, την πειραματική διάθεση και την ανακάλυψη της σύνδεσης μεταξύ διαφορετικών μαθημάτων. Υπεύθυνες για το παραπάνω εργαστήριο ήταν οι καθηγήτριες Χημείας κ. Πάολα Μπούζη και Θρησκευτικών κ. Μαρία Χαλκιά. 

Την Τρίτη 5 Μαρτίου του 2024 ολοκληρώθηκε ο κύκλος μαθημάτων του εγχειρήματος  της συνδιδασκαλίας Θρησκευτικών και Χημείας. Οι μαθητές της Β’ Γυμνασίου που συμμετείχαν στο πρώτο από κοινού μάθημα των εκπαιδευτικών Μπούζη Πάολας (χημικού) και Παντόγλου Γεωργίου (θεολόγου) ολοκλήρωσαν επιτυχώς και τη δεύτερη διδακτική πράξη της θεματικής ενότητος «Σχέσεις Θεολογίας και Χημείας».

Στο πρώτο μάθημα είχε γίνει αποκλειστικά χρήση Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) παρουσιάζοντας στους μαθητές τους βασικούς άξονες της διαλεκτικής μεταξύ των επιστημών, τη διεπιστημονική προσέγγιση ενός θέματος, όπως και την αξία της συνεργασίας με σκοπό το κοινό καλό και τη στοχοθέτηση πανανθρώπινων αξιών και ιδανικών.

Το δεύτερο μάθημα πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά με τη χρήση βιωματικών δραστηριοτήτων και ψηφιακών μέσων, με κεντρική δραστηριότητα αυτή της «ανακριτικής καρέκλας». Το πρώτο στάδιο του μαθήματος αφορούσε την παρουσίαση, μέσω PowerPoint, των βασικών αξόνων της θεματικής, και το έργο και την προσωπικότητα δύο σημαντικών εκπροσώπων των δύο φαινομενικά αντικρουόμενων επιστημονικών πεδίων. Τα πρόσωπα που μελετήθηκαν ήταν αυτά του φυσικού νομπελίστα και θεμελιωτή της θεωρίας της σχετικότητας Albert Einstein και του καθηγητή Ανατομίας και Χειρουργικής, αλλά και Αγίου της Ορθόδοξης Εκκλησίας, Αγίου Λουκά Συμφερουπόλεως (Άγιος Λουκάς ο Ιατρός ). Οι μαθητές Αθανάσιος Πετρόπουλος (Β3) ως A. Einstein και η Λυδία Χριστοπούλου (Β4) ως Άγιος Λουκάς κάθισαν στην «ανακριτική καρέκλα» δεχόμενοι τις ερωτήσεις των υπόλοιπων μαθητών αλλά και των εκπαιδευτικών. Ο τρόπος δραματοποίησης αλλά και η ταύτιση που ένιωσαν οι μαθητές με τις δύο αυτές προσωπικότητες ήταν εντυπωσιακός, οδηγώντας μέσω των αυθόρμητων απαντήσεών τους τη συζήτηση αλλά και τα συμπεράσματα του μαθήματος στους ειδικούς σκοπούς που είχαν θέσει οι καθηγητές κατά το σχεδιασμό των διδακτικών σεναρίων.

Η θεωρία της βιωματικής μάθησης δίνει έμφαση στον σημαντικό ρόλο που παίζει η εμπειρία στη διαδικασία της μάθησης και στους δεσμούς μεταξύ της σχολικής τάξης, της καθημερινής ζωής των μαθητών και της κοινωνικής πραγματικότητας.  Η διανοητική και συναισθηματική κινητοποίηση του μαθητή επιτυγχάνεται μέσω των βιωματικών δραστηριοτήτων στοχεύοντας στην απαρτίωση της νοητικής και συγκινησιακής διεργασίας. Έτσι, η μάθηση γίνεται αντιληπτή ως πρόσκτηση μιας γνώσης και ιδιοποίησης ενός διανοητικού περιεχομένου. Μέσω του τελευταίου μαθήματος της συνδιδασκαλίας και των βιωματικών δραστηριοτήτων που χρησιμοποιήθηκαν, έγινε από κοινού αντιληπτή η σημασία της χρήσης των βιωματικών τεχνικών διδασκαλίας στο σύγχρονο σχολείο αλλά και στην ανάγκη των σημερινών παιδιών να παράγουν τα ίδια τη γνώση δια των διεισδυτικών και βιωματικών δραστηριοτήτων, πάντα με τη καθοδήγηση των καθηγητών τους.

Στο τέλος της συνδιδασκαλίας διαμοιράσθηκε εκ νέου προς συμπλήρωση από τους μαθητές το ίδιο ερωτηματολόγιο του πρώτου μαθήματος, με σκοπό τη συγκριτική μελέτη των δύο τεχνικών διδασκαλίας, σχετικά με το ποιο από τα δύο ήταν πιο ευχάριστο, πιο αποδοτικό και ευκολότερο στην κατανόηση του μαθήματος. Σίγουρα, η εμπειρία αυτού του κύκλου μαθημάτων θα μείνει ανεξίτηλη στις μνήμες των παιδιών μας!