Επίσημος εορτασμός 25ης Μαρτίου 1821 από το Α’ Αρσάκειο-Τοσίτσειο Γυμνάσιο Εκάλης

Γράφει η Δημοσιογραφική Ομάδα του Γυμνασίου μας: Βούρβαχη Ναταλία, Παπαδάκης Δημήτρης, Παπαδόπουλος Αστέρης, Παππά Ζέτα, Ρέππα Δώρις, Σταυριανοπούλου Άρτεμις, Τουτούζη Μυρτώ, Τσιτσώνη Νάγια, Φραγκουλοπούλου Σάρα, Χρυσάνθη Ευτυχία

Η φετινή γιορτή για την 25η Μαρτίου αποτελεί για το Σχολείο μας ένα ξεχωριστό και ιδιαίτερα τιμητικό γεγονός. Το Α’ Αρσάκειο-Τοσίτσειο Γυμνάσιο Εκάλης είχε την ευθύνη της διοργάνωσης της επίσημης εορταστικής εκδήλωσης με τίτλο: «Ελευθερία και Ποίηση: ο Σολωμός συνομιλεί με την Ελληνική Επανάσταση του 1821», η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 24 Μαρτίου 2026 και ώρα 9:00 π.μ. στο Θέατρο του Σχολείου μας. Με βαθύ αίσθημα ευθύνης και συγκίνησης μαθητές και εκπαιδευτικοί συνεργάστηκαν, ώστε η φετινή επέτειος να αποδοθεί με τον σεβασμό και τη λαμπρότητα που της αξίζει.

Παρέστησαν ο Γενικός Γραμματέας του Δ.Σ. της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας κ. Σωτήρης Γκλαβάς, η Επόπτρια των Αρσακείων Σχολείων δρ Νέλλη Παππά, η Σύμβουλος της Δ.Δ.Ε. Ανατ. Αττικής κ. Δέσποινα Δούκα, η κ. Γιούλια Ατσαβέ, φιλόλογος και πρώην Διευθύντρια, τιμώμενο πρόσωπο της εκδήλωσης για την προσφορά της στα Αρσάκεια-Τοσίτσεια Σχολεία και στον ιστότοπο history.arsakeio.gr, πρώην και νυν Διευθυντές και Υποδιευθυντές των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων όλων των βαθμίδων, όλα τα μέλη του Δ.Σ. του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Σχολείου μας, όλο το διδακτικό προσωπικό και πλήθος γονέων και συγγενών των μαθητών μας.

Η 25η Μαρτίου αποτελεί διπλή γιορτή για τον Ελληνισμό: είναι η ημέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και, ταυτόχρονα, η επέτειος της έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Είναι ημέρα μνήμης και ιστορικού στοχασμού. Φέτος όμως, η γιορτή μας αποκτά έναν επιπλέον συμβολισμό, καθώς συμπληρώνονται 190 χρόνια από την ίδρυση της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, του ιστορικού εκπαιδευτικού οργανισμού που ίδρυσε τα Αρσάκεια Σχολεία και συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοση της παιδείας και των αξιών του Ελληνισμού.

Κεντρικός άξονας της εκδήλωσης ήταν η μορφή του εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού, ο οποίος υπήρξε και μέλος της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας. Μέσα από θεατρικά δρώμενα, βασισμένα σε πρωτότυπο κείμενο που συνέγραψε ο Διευθυντής του Σχολείου μας κ. Μιχάλης Καπετανής, αναδείχθηκε η σύνδεση του ποιητή με τα ιδανικά της Επανάστασης και το πνευματικό όραμα της εποχής. Ο Σολωμός, δημιουργός του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν», ενσάρκωσε με το έργο του τον πόθο των Ελλήνων για ελευθερία και εθνική ανεξαρτησία. Μέσα από λόγο ποιητικό και συμβολικό, οι μαθητές μετέφεραν στο κοινό το πνεύμα της εποχής, τα διλήμματα, τις ελπίδες και τις θυσίες των αγωνιστών. Τον πανηγυρικό λόγο της ημέρας εκφώνησε η φιλόλογος του Σχολείου μας κ. Αμαλία Μαυροειδή, η οποία αναφέρθηκε στη σημασία της Επανάστασης του 1821, στον ρόλο της παιδείας στη διαμόρφωση εθνικής συνείδησης και στη διαχρονική αξία των ιδανικών της ελευθερίας και της αυτοθυσίας. Ο λόγος της υπενθύμισε σε μαθητές και εκπαιδευτικούς ότι η ιστορία δεν αποτελεί απλώς γνώση του παρελθόντος, αλλά ζωντανή παρακαταθήκη ευθύνης για το μέλλον. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με παραδοσιακούς ελληνικούς χορούς από την Κέρκυρα και την Ήπειρο, τους οποίους παρουσίασαν μαθήτριες και μαθητές του Γυμνασίου μας υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριας Φυσικής Αγωγής κ. Ηρώς Πάζα. Οι χοροί απέδωσαν την πολιτιστική πολυμορφία της Ελλάδας κι έτσι, η παράδοση «ζωντάνεψε» μέσα από τις φορεσιές, τη μουσική και τον ρυθμό κλείνοντας τη γιορτή με αισιοδοξία και χαρά. Τη θεατρική επιμέλεια της εκδήλωσης ανέλαβε ο θεατρολόγος του σχολείου μας κ. Κ. Θεοδώρου, που μαζί με τους φιλολόγους κ. Αικ. Κατσιάνου, κ. Γ. Κωνσταντακάκη και κ. Ι. Παπαβασιλοπούλου στη διδασκαλία των κειμένων, καθοδήγησαν τους μαθητές με έμπνευση και δημιουργικότητα, ώστε να αποδώσουν με σεβασμό και εκφραστικότητα τα ιστορικά πρόσωπα και τα βαθυστόχαστα μηνύματα της γιορτής. Η σκηνική παρουσία, η εκφορά του λόγου και η δραματουργική σύνθεση δημιούργησαν μια ατμόσφαιρα συγκίνησης και εθνικής ανάτασης. Και μάλιστα, μέσα από οπτικοακουστικό υλικό, ιστορικές εικόνες και τεκμήρια, το κοινό είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει μια ολοκληρωμένη και πολυδιάστατη προσέγγιση των γεγονότων και των προσώπων της εποχής. Την ηλεκτρονική παρουσίαση επιμελήθηκε ο θεολόγος του σχολείου μας κ. Λάσκαρης Ιατρόπουλος, ενώ τα σκηνικά η καθηγήτρια Καλλιτεχνικών κ. Κ. Πρεβενιού. Ιδιαίτερο ρόλο στην εκδήλωση διαδραμάτισε η χορωδία του Σχολείου μας, υπό τη διεύθυνση της καθηγήτριας Μουσικής κ. Φανής Αβρανά. Τα τραγούδια που πλαισίωσαν τα θεατρικά δρώμενα ενίσχυσαν το συγκινησιακό κλίμα της γιορτής γεφυρώνοντας το παρελθόν με το παρόν μέσα από μελωδίες που εξυμνούν την πατρίδα, την ελευθερία και την πίστη. Η μουσική, άλλωστε, αποτελεί διαχρονικό φορέα μνήμης και συλλογικής ταυτότητας.

Ξεχωριστή στιγμή της εκδήλωσης αποτέλεσε η απονομή τιμητικής πλακέτας από τον κ. Γκλαβά στην κ. Π. Ατσαβέ, φιλόλογο και πρώην Διευθύντρια του Β’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Λυκείου Εκάλης, για τη μακρόχρονη και πολύτιμη προσφορά της στη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία, με αφορμή τη συμπλήρωση 190 ετών από την ίδρυσή της. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο έργο της σχετικά με την ιστορική τεκμηρίωση και προβολή της πορείας των Αρσακείων Σχολείων, καθώς ολόκληρο το ψηφιακό αρχείο της ιστοσελίδας μας (history.arsakeio.gr) αποτελεί δική της δημιουργία και καρπό επίπονης έρευνας. Το Α’ Αρσάκειο-Τοσίτσειο Γυμνάσιο Εκάλης δώρισε επίσης στην κ. Ατσαβέ μια προσωπογραφία του Διονύσιου Σολωμού, φιλοτεχνημένη από την καθηγήτρια Καλλιτεχνικών κ. Κ. Πρεβενιού.

Την εκδήλωση έκλεισε ο Διευθυντής του Σχολείου μας κ. Μιχάλης Καπετανής, ο οποίος τόνισε τη σημασία της συνεργασίας, της δημιουργικότητας και της πίστης στις αξίες που πρεσβεύουν τα Αρσάκεια-Τοσίτσεια Σχολεία, ευχαριστώντας παράλληλα θερμά όλους τους συντελεστές της επετειακής εκδήλωσης και τους παρευρισκόμενους γονείς των μαθητών μας. Όπως χαρακτηριστικά είπε: «Τέτοιες εκδηλώσεις επιβεβαιώνουν ότι τα Αρσάκεια Σχολεία δεν είναι μόνο τόπος μάθησης, αλλά και χώρος καλλιέργειας αξιών, πολιτισμού και συλλογικής μνήμης για όλη την αρσακειακή κοινότητα».

Η φετινή γιορτή της 25ης Μαρτίου δεν ήταν απλώς μια σχολική εκδήλωση. Ήταν μία ζωντανή υπενθύμιση της δύναμης της ιστορίας, της αξίας της παιδείας και της ευθύνης που έχουμε ως νέοι άνθρωποι να διατηρούμε άσβεστα τα ιδανικά της ελευθερίας, της πίστης και της προόδου. Μέσα από τη συνεργασία μαθητών και εκπαιδευτικών, η μνήμη μετατράπηκε σε βίωμα και η παράδοση σε έμπνευση για το μέλλον.

Τα Αρσάκεια-Τοσίτσεια Σχολεία γιορτάζουν και θυμούνται… Μνήμη Μιχαήλ και Ελένης Τοσίτσα*

Κάθε χρόνο, στα Τοσίτσεια Σχολεία, στις 8 Νοεμβρίου, τελείται μνημόσυνο στη μνήμη των ευεργετών Μιχαήλ και Ελένης Τοσίτσα και Αποστόλου Αρσάκη. Εκατόν πενήντα και πλέον χρόνια μετά την ίδρυση του πρώτου Τοσιτσείου Σχολείου οι μαθητές εξακολουθούν να τιμούν τους ευεργέτες τους.

Στους επικήδειους που εκφώνησαν διακεκριμένες προσωπικότητες της εποχής για την Ελένη Τοσίτσα και δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Αιών» (έτος ΚΗ΄, φύλλο 2111/11/4/1866) αποτυπώνεται ο σεβασμός των Ελλήνων για τη μεγάλη κυρία.

«Και ιδού λοιπόν, αδελφοί, όπερ εν αρχή ελέγομενˑ ιδού η Ελένη Τοσίτσα, σκορπίσασα τον υπό τής Θείας Πρόνοιας διαπιστευθέντα αυτή πλούτον, ουχί από επιδεικτικής διαθέσεως και ασκόπως εις έργα πρόσκαιρα και μάταια, άδοξα ή μικρού λόγου άξια, αλλ’ από πάσης ευσεβούς προαιρέσεως και σκοπιμώτατα εις έργα χρήσιμα, ένδοξα και μεγάλα, εις έργα κοινωφελή, εις ανεγέρσεις ναών, εις οικοδομάς σχολείων, εις περίθαλψιν πενήτων και απόρωνˑ ο έστιν ιδού η Ελένη Τοσίτσα, εν ω εσκόρπισεν τον πλούτον, επλούτησεν αυτή εν έργοις καλοίς, κατά την τού Αποστόλου παραγγελίαν, και έχει την δικαιοσύνην αυτής μένουσαν εις αιώνα τον άπαντα», είπε γι’ αυτήν ο Κωνσταντίνος Κοντογόνης, καθηγητής τής Θεολογίας.

«Αλλά και την χριστιανικήν εκπαίδευσιν και αγωγήν τού γυναικείου φύλου, ιδίως επόθησεν η φιλάγαθος αυτή γυνή, διότι σφοδρώς ησθάνετο την εθνικήν ταύτην ανάγκην, πεπεισμένη ότι άνευ μητέρων αγαθών και οικογενεικής αγωγής είναι αδύνατον να ευδαιμονήσῃ ποτέ το έθνος ημών», είπε ο Λέων Μελάς αποχαιρετώντας τη μεγάλη ευεργέτιδα εκ μέρους τής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας.

«Ο σπείρων επ’ ευλογίαις, επ’ ευλογίαις και θερίσει», λέει ο Απόστολος Παύλος στην Β΄ Επιστολή του προς Κορινθίους. Και με τις ευλογίες αυτές η αγαθή ψυχή τής Ελένης Τοσίτσα θα βρίσκεται πάντα ανάμεσα μας, όσο τα νέα παιδιά θα συνεχίσουν να δέχονται τους καρπούς της παιδείας στο Σχολείο που της οφείλει την ύπαρξή του.

Παναγιώτα Αν. Ατσαβέ

φιλόλογος – ιστορικός

*Απόσπασμα από κείμενο δημοσιευμένο στον ιστότοπο https://history.arsakeio.gr/. Διαβάστε όλο το κείμενο πατώντας εδώ.