Myth2space: Σελήνη- Η αιώνια φρουρός της νύχτας!

Γράφουν οι μαθήτριες Ζέτα Παππά και Ευτυχία Χρυσάνθη (Β2)

Εκεί ψηλά, όπου η σιωπή έχει βάρος, αιωρείται η αιώνια φρουρός της νύχτας! Είναι ένα πραγματικό ουράνιο σώμα, με επιστημονική σημασία, γεωλογικά μυστικά και καθοριστική επιρροή στον πλανήτη μας. Από τους μύθους της αρχαιότητας μέχρι τα βήματα των αστροναυτών και τις σύγχρονες αποστολές εξερεύνησης, η Σελήνη στέκεται πάντα εκεί. Σε αυτό το άρθρο, θα επιχειρήσουμε ένα ταξίδι ανάμεσα στο φως και τη σκιά της. Γιατί το φεγγάρι, τελικά, είναι πολλά περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε…
Στην Κίνα υπάρχει ένας παλιός μύθος, που πιστεύεται μέχρι σήμερα και συνδέεται στενά με τη Σελήνη. Πρωταγωνίστρια είναι η θεά Chang’e, μια γυναίκα που για να προστατεύσει το ελιξίριο της αθανασίας, το ήπιε και βρέθηκε εξόριστη στο φεγγάρι, μακριά από τον αγαπημένο της. Εκεί, ζει αιώνια με μοναδική συντροφιά τον Jade Rabbit, ένα λαγό που ανακατεύει βότανα στο γουδί του φτιάχνοντας το ελιξίριο της ζωής. Ο μύθος αυτός παραμένει ζωντανός στην κινεζική κουλτούρα, εμπνέοντας τόσο το Φεστιβάλ της Σελήνης όσο και την ονομασία των κινεζικών αποστολών στο φεγγάρι.
Μια χαρακτηριστική έκφραση της σεληνιακής λατρείας ως σύμβολο γυναικείας αφοσίωσης και αναγεννητικής δύναμης είναι το ινδικό έθιμο Karva Chauth, κατά το οποίο οι παντρεμένες γυναίκες νηστεύουν όλη την ημέρα μέχρι να εμφανιστούν τα φώτα της φεγγαριού στον ουρανό, τιμώντας έτσι τον θεό της Σελήνης, Chandra, και πιστεύοντας ότι οι προσευχές τους μπορούν να χαρίσουν υγεία, ευημερία και μακροζωία στους συζύγους τους, ενώ ταυτόχρονα ενισχύουν τον δεσμό τους και την αφοσίωση μέσα στην οικογένεια.

Στην αρχαία Ελλάδα η Σελήνη λατρευόταν ως θεότητα με το ίδιο όνομα και αργότερα, ταυτίστηκε με τη θεά Άρτεμη. Ήταν προστάτιδα του νυχτερινού ουρανού, της γονιμότητας και των κύκλων της ζωής. Σύμφωνα με τον μύθο, η Σελήνη ερωτεύτηκε τον θνητό Ενδυμίωνα και τον έκανε να κοιμηθεί για πάντα, ώστε να τον επισκέπτεται κάθε βράδυ, χωρίς να τον χάσει ποτέ. Οι Έλληνες παρατηρούσαν τη Σελήνη, για να προβλέψουν καιρικά φαινόμενα και γεωργικούς κύκλους, ενώ το φως της θεωρούνταν ιερό, γεμάτο μυστήριο και θηλυκή δύναμη.
Στην Αφρική, πολλές φυλές βλέπουν τη Σελήνη ως βασικό στοιχείο των ρυθμών της φύσης και της κοινότητας. Στους Μπαμπούτι του Κονγκό, η νέα Σελήνη σηματοδοτεί την έναρξη σημαντικών τελετών, όπως η μύηση των νέων και η έναρξη της κυνηγετικής περιόδου. Οι ηλικιωμένοι διηγούνται ιστορίες για τη Σελήνη ως μητρική θεότητα, που προσφέρει φως και προστασία μέσα στο σκοτάδι της ζούγκλας. Για τους Ντογκό της Μάλι, η Σελήνη δεν είναι απλώς ουράνιο σώμα, αλλά μέρος μιας κοσμολογίας, που συνδέεται με αόρατες δυνάμεις και πνεύματα, ενώ οι σεληνιακοί κύκλοι επηρεάζουν τις γεωργικές εργασίες και τις πνευματικές πρακτικές της φυλής.

Χάρη στη NASA και τους αμέτρητους επιστήμονες, στους οποίους χρωστάμε την πρόοδο της διαστημικής τεχνολογίας, η Σελήνη εξερευνάται ξανά με πρωτοποριακά ρομπότ και εξελιγμένες αποστολές. Από το πρώτο βήμα του Νιλ Άρμστρονγκ το 1969 και τις επανδρωμένες αποστολές Apollo, μέχρι τα ρομποτικά ρόβερ, που τώρα σκάβουν το έδαφός της, η Σελήνη μας αποκαλύπτει μυστικά αιώνων. Σήμερα, με τεχνητή νοημοσύνη και φουτουριστικές βάσεις, ετοιμαζόμαστε να εξορύξουμε πάγο και πολύτιμους πόρους χτίζοντας το πρώτο «γεφύρι» για το μέλλον της ανθρωπότητας πέρα από τη Γη. Κι αν φτάσαμε ως εδώ, τι άλλο μπορούμε να δημιουργήσουμε, όταν ενωθεί η φαντασία με τη γνώση;

Myth2space: Το Φεγγάρι στην ελληνική Ποίηση

Γράφει η μαθήτρια Ναταλία-Μαρία Βούρβαχη (Β1)

Το φεγγάρι (η Σελήνη) είναι ο φυσικός δορυφόρος της Γης και το φωτεινότερο σώμα στον νυχτερινό ουρανό. Είναι ετερόφωτο σώμα, καθώς η λάμψη του δεν είναι δική του πηγή φωτός, αλλά αποτέλεσμα της αντανάκλασης του ηλιακού φωτός στην επιφάνειά του.
Η εικόνα του φεγγαριού στον νυχτερινό ουρανό εμπνέει έντονα συναισθήματα και αποτελεί διαχρονικό σύμβολο στην ποίηση. Άλλοτε συνδέεται με τη μελαγχολία, τη νοσταλγία και τη μοναξιά και άλλοτε με τον έρωτα και τον κύκλο της ζωής. Παράλληλα, οι συνεχείς μεταμορφώσεις του (οι φάσεις του: νέα σελήνη, πρώτο τέταρτο, πανσέληνος, τελευταίο τέταρτο) γίνονται ποιητικό μοτίβο, που δηλώνει αλλαγή, απώλεια ή αναγέννηση. Έτσι, το φεγγάρι στην ελληνική ποίηση δεν είναι απλώς ένα ουράνιο σώμα, αλλά μια πολυδιάστατη εικόνα που ενσαρκώνει την ομορφιά, τον έρωτα, τον χρόνο και την τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Στο άρθρο που ακολουθεί γίνεται μια επιλεκτική ανάλυση σε δύο ποιήματα κορυφαίων ποιητών μας.
Ειδικότερα, στο ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη «Άξιον Εστί» το φεγγάρι παίζει κομβικό ρόλο και είναι συνυφασμένο με το ελληνικό τοπίο. Έτσι, στο μέρος «Η Γένεσις» αναφέρεται :
«Το φεγγάρι έλαμπε στον κόρφο της θάλασσας σαν άσπρη περιστέρα
Εδώ το φεγγάρι συνδέεται με την καθαρότητα, την ειρήνη και την ελπίδα και παρομοιάζεται με «περιστέρα», το οποίο παραπέμπει σε θρησκευτικό σύμβολο (Άγιο Πνεύμα).
Περαιτέρω, στο μέρος «Τα Πάθη» το φεγγάρι χάνει την λάμψη του:
«Με το φεγγάρι του χειμώνα, στη σκιά των βουνών…»
Τώρα είναι χειμωνιάτικο, ψυχρό, αυστηρό και είναι βαρύ, όπως ο χειμώνας.
Τέλος, στο μέρος «Το Δοξαστικόν» το φεγγάρι ξαναπαίρνει φωτεινό, θριαμβευτικό χαρακτήρα:
«Και το φεγγάρι ανέβηκε ψηλά να φωτίσει τον αγώνα των ανθρώπων…»
Γίνεται φως, που αγκαλιάζει την αναγέννηση και την ελπίδα και «δοξάζει» τον άνθρωπο. Συμβολίζει τη νίκη της ζωής απέναντι στο σκοτάδι.
Και στο ποίημα του Γεώργιου Σεφέρη με τίτλο «Μυθιστόρημα (ΣΤ)» αναφέρεται :
«Το φεγγάρι βγήκε απ’ το πέλαγος σαν αργυρό μαντήλι.»
Το φεγγάρι αναδύεται από τη θάλασσα, όχι σαν φωτεινό σώμα, αλλά παρομοιάζεται με ένα «μαντήλι», εικόνα που παραπέμπει σε αποχαιρετισμό και στην ξενιτιά, καθώς στην ελληνική παράδοση σχετίζεται με τον αποχωρισμό (όταν κάποιος φεύγει για ταξίδι τον ξεπροβοδίζουν κουνώντας το μαντήλι). Επομένως, ο Σεφέρης το χρησιμοποιεί ως σύμβολο μελαγχολίας και μνήμης και όχι ως ρομαντικό στοιχείο.
Και τέλος, λίγοι στίχοι από τη συντάκτρια…
Φεγγαράκι μου εσύ αγαπημένο,
Πόσο σε θαυμάζω
εσένα που σε κοιτάνε τόσα μάτια χορτασμένα,
που βρίσκουν παρηγοριά σε εσένα.
Εσύ πολύτιμό μου,
εσύ που κρύβεις ελπίδα και παρηγοριά,
θλίψη και πόνο για μία καρδιά.
Φεγγαράκι μου εσύ αγαπημένο!

Μόνιμη παρουσία του ανθρώπου στο φεγγάρι: επιστημονική φαντασία;

Γράφουν οι μαθητές Οδυσσέας Ντέιβις και Πολυνείκης Τσακανίκας (Β3)

Η προοπτική της μόνιμης κατοικίας του ανθρώπου στη Σελήνη δεν είναι απλώς ένα επιστημονικά φανταστικό σενάριο, αλλά ένα όραμα που κερδίζει έδαφος με την πρόοδο της τεχνολογίας και την αυξανόμενη παγκόσμια επένδυση στη διαστημική εξερεύνηση. Από τους πρώτους διαστημικούς σταθμούς, όπως ο Σταθμός Διεθνούς Διαστήματος (ISS), μέχρι τις σύγχρονες σκέψεις για αποικίες σε άλλους πλανήτες, οι ιδέες αυτές συνδυάζουν την επιστήμη με την ανθρώπινη δίψα για εξερεύνηση. Σήμερα, η NASA, η SpaceX και άλλες διαστημικές υπηρεσίες εργάζονται πάνω σε προγράμματα με τη χρήση 3D εκτύπωσης για την κατασκευή δομών σε σεληνιακή επιφάνεια. Αυτές οι τεχνικές μπορούν να χρησιμοποιήσουν πόρους από τη Σελήνη, μειώνοντας έτσι το κόστος μεταφοράς υλικών από τη Γη.

Μία μόνιμη βάση στη Σελήνη θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικές γνώσεις για τη δημιουργία του ηλιακού συστήματος και για τη Γη, αφού η ανάλυση των σεληνιακών δειγμάτων και των κρατήρων μπορεί να δώσει πληροφορίες για την πρώιμη γεωλογική ιστορία του πλανήτη μας. Επίσης, η διαβίωση στη Σελήνη μπορεί να προσφέρει σημαντικά δεδομένα για το πώς μπορεί να διαμορφωθεί η ανθρώπινη παρουσία σε άλλα ουράνια σώματα, όπως ο Άρης. Επιπλέον, η ανάπτυξη τεχνολογιών που θα υποστηρίξουν τη μόνιμη διαβίωση στη Σελήνη, θα φέρει πρόοδο σε πολλούς τομείς. Για παράδειγμα, η συλλογή και αποθήκευση ηλιακής ενέργειας μπορούν να οδηγήσουν σε καινοτομίες που θα εφαρμοστούν και στη Γη ή η τεχνολογία για την ανακύκλωση του αέρα, την παραγωγή τροφίμων και την καθαρή ενέργεια σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον μπορεί να ωφελήσει τους ανθρώπους στη Γη, ειδικά σε ακραία περιβάλλοντα. Τέλος, μια μόνιμη βάση στη Σελήνη μπορεί να λειτουργήσει ως πρώτο βήμα για την ανθρώπινη επέκταση στο διάστημα και την εξασφάλιση της επιβίωσης της ανθρωπότητας, σε περίπτωση καταστροφής (φυσικές καταστροφές, πυρηνικοί πόλεμοι) στη Γη. Η Σελήνη, δηλαδή, θα μπορούσε να γίνει το πρώτο «εφεδρικό σπίτι» για τον άνθρωπο.

Η εγκατάσταση ανθρώπων στο φεγγάρι, όμως, έχει και προκλήσεις. Παρά τα οφέλη, το οικονομικό κόστος για τη δημιουργία και τη συντήρηση μιας βάσης στη Σελήνη είναι τεράστιο και θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο αυτή η επένδυση δικαιολογείται σε σχέση με τις ανάγκες στη Γη. Επίσης, η μακροχρόνια παραμονή σε ένα περιβάλλον με χαμηλή βαρύτητα και η έκθεση σε υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας μπορεί να επηρεάσει την υγεία των αστροναυτών. Επιπλέον, οι ψυχολογικές αντιδράσεις της απομόνωσης και της κλειστής ζωής απαιτούν προσοχή. Τέλος, η εξόρυξη πόρων από τη Σελήνη και άλλες δραστηριότητες ενδέχεται να επηρεάσουν το σεληνιακό περιβάλλον. Θα πρέπει να εξεταστεί πώς μπορούμε να προστατεύσουμε την ακεραιότητα της Σελήνης αποφεύγοντας την υπερεκμετάλλευση.

Με τις επενδύσεις στον τομέα του διαστήματος να αυξάνονται, η πιθανότητα μόνιμης κατοικίας στο διάστημα δεν είναι πια ένα μακρινό όνειρο. Η αποστολή ανθρώπων στον Άρη και η δημιουργία μόνιμων βάσεων είναι σε πλήρη εξέλιξη. Εάν πραγματοποιηθούν περισσότερες έρευνες και βρεθούν λύσεις στις προκλήσεις της διαστημικής ζωής, πιστεύουμε πως η ανθρωπότητα θα μπορέσει να δημιουργήσει ένα νέο «σπίτι» σε έναν κόσμο που είναι… πιο κοντά από ποτέ!