Διαχρονικά & επίκαιρα

Γράφουν οι μαθήτριες Ιωάννα Καλλιακμάνη, Ευγενία Κατωπόδη και Κωτσιαγκέλη Αθηνά (Γ2)

Και ποιος δεν θυμάται τους The Simpsons; Την αμερικανική σειρά κινουμένων σχεδίων, που κυκλοφόρησε στις 17 Δεκεμβρίου του 1989 και δημιουργήθηκε από τον Ματ Γκρέινιγκ για το τηλεοπτικό κανάλι FOX; Αναδείχθηκε ως η μακροβιότερη τηλεοπτική σειρά σε ώρα υψηλής τηλεθέασης της αμερικανικής τηλεόρασης και συνεχίζει να προβάλλεται έως σήμερα σε διάφορα τηλεοπτικά δίκτυα παγκοσμίως.
Αναμφίβολα, η επίδραση των Simpsons στην αμερικάνικη, αλλά και στην παγκόσμια κουλτούρα είναι μεγάλη. Τα σενάρια, εκτός από το ευφυές χιούμορ, έχουν και πολλές δόσεις σάτιρας της σύγχρονης κοινωνίας, με κριτική σε πολλά επίπεδα. Θα λέγαμε πως διακωμωδούν αναιδώς τους πάντες και τα πάντα! Θέματα, όπως ο αλκοολισμός, ο εθνικισμός μέχρι και η συμπεριφορά του προέδρου Μπους έχουν περάσει από επεισόδια της σειράς…

Εκείνο, όμως, που πάντα κινεί το ενδιαφέρον στους θεατές των Simpsons, είναι πως ορισμένα από τα γεγονότα που έχουν προβληθεί στη σειρά, έχουν γίνει πραγματικότητα αρκετά χρόνια αργότερα! Θα μπορούσαμε, δηλαδή, να πούμε ότι οι σεναριογράφοι μίας κωμικής σειράς έχουν «προβλέψει το μέλλον», κάτι που μπορεί να ακούγεται αρκετά περίεργο και καθόλου αληθινό, όμως τα επεισόδια μιλούν από μόνα τους!
Πιο συγκεκριμένα:
Το 1995 σε ένα επεισόδιο η Lisa μπαίνει σε μια μηχανή του χρόνου, η οποία την μεταφέρει στο 2010, όπου μιλάει με τη μητέρα της μέσω ενός τηλεφώνου με βίντεο, με την ονομασία Picture Phone. Στην πραγματικότητα μπορεί πολλές φορές να έχουμε δει κάτι παρόμοιο, αλλά μαντέψτε πότε ο Στιβ Τζομπς ανακοίνωσε το FaceTime για τα iPhone; Πολύ σωστά, το 2010! Σε ένα επεισόδιο του 1998 ο Homer Simpson δουλεύει ως προσωπικός βοηθός των Κιμ Μπάσινγκερ και Αλεκ Μπόλντγουιν. Γίνεται, λοιπόν, αναφορά στην 20th Century Fox, μία εταιρεία παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών, θυγατρική της Walt Disney. To 2017 η Disney εξαγόρασε την 20th Century Fox! Ένα περιστατικό, το οποίο σχολιάστηκε και στις σημερινές εφημερίδες, είναι η θλιβερή «πρόβλεψη» για την κλιμακούμενη κρίση μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Το επεισόδιο του 1998 με τίτλο «Simpson Tide», έδειξε τον Homer Simpson να μπαίνει στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ και να πυροβολεί κατά λάθος έναν υποπλοίαρχο στα ρωσικά ύδατα. Αργότερα, η Ρωσία αποκαλύπτει ότι η Σοβιετική Ένωση δεν είχε ποτέ πραγματικά διαλυθεί, καθώς στρατεύματα και τανκς κατεβαίνουν στους δρόμους και ακολουθεί η αποκατάσταση του Τείχους του Βερολίνου. Το επεισόδιο επαναφέρει στη ζωή και τον Λένιν, ο οποίος ανασταίνεται ισχυριζόμενος ότι «πρέπει να συντρίψει τον καπιταλισμό»! Προφανώς και η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δεν συνεπάγεται την επιστροφή της Σοβιετικής Ένωσης, παρόλ’αυτά πολλοί θεώρησαν -εν έτει 2022- ότι οι Simpsons είχαν προβλέψει όχι μόνο τη μανία του Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά και την εισβολή στην Ουκρανία.
Το 2000 στο 17ο επεισόδιο της 11ης σεζόν με τίτλο «Bart to the Future», ο Bart Simpson βλέπει το μέλλον της οικογένειάς του. Είδε πως η αδερφή του Lisa θα αναλάβει την προεδρία των ΗΠΑ και συγκεκριμένα, μετά τη διακυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ! Ο Τραμπ τότε είχε μόλις αρχίσει να μπαίνει στα πολιτικά χωράφια της Αμερικής και κανένας δεν πίστευε πως κάποτε θα γινόταν πλανητάρχης! Κανένας, εκτός από τους σεναριογράφους των Simpsons φυσικά, οι οποίοι προέβλεψαν τον μελλοντικό πρόεδρο της Αμερικής, 16 χρόνια νωρίτερα! Τέλος, το 1993 προβλήθηκε το 21ο επεισόδιο της 4ης σεζόν, με τίτλο «Marge in Chains». Στο επεισόδιο αυτό η Marge κατηγορήθηκε για κλοπή και αναγκάστηκε να εκτίσει μία ποινή φυλάκισης, όσο το υπόλοιπο Springfield μολυνόταν από τη γρίπη της «Οσάκα», όπως την ονόμασαν οι σεναριογράφοι. Η γρίπη αυτή είχε προκαλέσει μία πανδημία, όπως και αυτή που προκάλεσε ο COVID-19, με ακόμα ένα κοινό σημείο, την προέλευσή της από κάποια άλλη χώρα. Όμως οι συμπτώσεις δεν σταματάνε εκεί, καθώς στο επεισόδιο η γρίπη αυτή δεν έχει κάποια θεραπεία, πέρα από την ξεκούραση και την απομόνωση. Ήταν λοιπόν φυσικό κι επόμενο, όλοι να μιλούν για μία ακόμα σωστή πρόβλεψη των Simpsons, αυτή της πανδημίας, που ξεκίνησε το 2020, 27 χρόνια μετά την προβολή του επεισοδίου. Και ας μη ξεχνάμε πως η Marge ήταν η μόνη που γλίτωσε, επειδή βρισκόταν απομονωμένη στο κελί της!

Αρκετές συμπτώσεις μαζεμένες, για να τις αγνοήσουμε! Δε νομίζετε;

Στη μεγάλη οθόνη…

Γράφουν οι μαθήτριες Ιωάννου Άννα και Καρκαλέτση Αγγελίνα (Γ2)

To 2022 αποτελεί ένα έτος με ιδιαίτερο συμβολικό και συναισθηματικό φορτίο, γιατί συμπληρώνονται 100 χρόνια από την καταστροφή της Σμύρνης και, συνεκδοχικά, από τον βίαιο και αναγκαστικό τερματισμό της ελληνικής παρουσίας στον ευρύτερο χώρο της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης. Σήμερα, έναν αιώνα μετά, μπορούμε να πούμε με απόλυτη βεβαιότητα ότι η Μικρασιατική Καταστροφή υπήρξε η μεγαλύτερη τραγωδία στην ιστορία του ελληνικού έθνους. Εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί και άλλοι τόσοι ξεριζωμένοι, οι οποίοι σήμερα αναρωτιούνται αν τους θυμούνται, ποιοι τους θυμούνται και πώς τους θυμούνται…

Η ιστορία της Μικρασιατικής Καταστροφής πάντα συγκινεί, παραμένοντας την εποχή του προσφυγικού προβλήματος πολλαπλά επίκαιρη. Η ταινία «Σμύρνη μου αγαπημένη» έρχεται να θυμίσει πως η νεότερη ιστορία μας είναι βαθιά σημαδεμένη από βίαιες μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών. Αυτή την ιδέα υπογραμμίζει η αρχή της ταινίας, την οποία υπογράφει η Μιμή Ντενίση με τη βοήθεια του Μάρτιν Σέρμαν στο σενάριο, όπου η Ελληνοαμερικανίδα Φιλιώ Γουίλιαμς φτάνει στη Μυτιλήνη με τη νεαρή εγγονή της Έλεν, για να συμπαρασταθεί στους πρόσφυγες του νησιού. Εκεί θα παραδώσει στη μικρή το τεφτέρι με τις συνταγές της συνονόματης γιαγιάς της Φιλιώς Μπαλτατζή, στην πραγματικότητα ένα ημερολόγιο για τα τελευταία επτά χρόνια της οικογενειακής ζωής της στη Σμύρνη. Η ταινία, λοιπόν, περιγράφει την κρίσιμη επταετία 1915-1922 μέσα από τα ματιά μιας πλούσιας οικογένειας Ρωμιών. Έτσι, μεταφερόμαστε νοητά στη Σμύρνη του 1915, ξεκινώντας από τη Μυτιλήνη του σήμερα. Βλέπουμε να ζωντανεύει η κοσμοπολίτισσα Σμύρνη του περασμένου αιώνα, ενώ σκαλίζεται προσεκτικά το παρασκήνιο της μικρασιατικής καταστροφής. Τα γυρίσματα της ταινίας πραγματοποιήθηκαν σε: Λέσβο, Χίο, Αθήνα, Πειραιά και Φάληρο.

Η ταινία τιμά τους πρόσφυγες και τον ελληνισμό που ξεριζώθηκε. Πρόκειται για την ακριβότερη παραγωγή στα χρονικά του ελληνικού κινηματογράφου, μία υπερπαραγωγή υψηλών προδιαγραφών. Αξιοπρόσεχτες είναι όλες οι ερμηνείες των ηθοποιών, μικρών και μεγαλύτερων ρόλων. Ένα σπουδαίο κινηματογραφικό εγχείρημα με πανανθρώπινα μηνύματα, που αφουγκράζεται τον οικουμενικό χαρακτήρα της προσφυγιάς. Μέσα από άρτια σκηνικά και με τη χρήση σύγχρονων ψηφιακών εφέ, η ταινία αφηγείται με ρεαλισμό τα τραγικά ιστορικά γεγονότα, αναδεικνύει την πολυπολιτισμική ταυτότητα της τότε Σμύρνης και μας θυμίζει ότι κάθε λαός έχει μια χαμένη πατρίδα, κάθε λαός έχει τη Σμύρνη του!

Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού, του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων, του Υπουργείου Μετανάστευσης & Ασύλου, του Υπουργείου Εξωτερικών- Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας

ΠΑΡΑΓΩΓΗ: Ελλάδα 2021
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γρηγόρης Καραντινάκης
ΣΕΝΑΡΙΟ: Μιμή Ντενίση, Μάρτιν Σέρμαν
ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Μιμή Ντενίση, Λεωνίδας Κακούρης, Μπουράκ Χακί, Κρατερός Κατσούλης, Ταμίλλα Κουλίεβα, Κατερίνα Γερονικολού, Αναστασία Παντούση
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Σίμος Σαρκετζής
ΜΟΥΣΙΚΗ: Ανδρέας Κατσιγιάννης
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 141

Επιστημονικά μιλώντας… Νόμπελ Ιατρικής 2022

Γράφουν οι μαθητές Κωνσταντίνος Κώνστας, Χρήστος Μήτσης (Γ3) και Ελισσάβετ Παπαγεωργίου (Γ4)

Φέτος το Νόμπελ Ιατρικής και Φυσιολογίας απονεμήθηκε στον 67χρονο Σουηδό γενετιστή Σβάντε Πέμπο, πρωτοπόρο της παλαιογενετικής, για την πλήρη αλληλούχηση του γονιδιώματος του ανθρώπου του Νεάντερνταλ. Το βραβείο απονέμεται από την Επιτροπή Νόμπελ του Ινστιτούτου Καρολίνσκα της Σουηδίας και συνοδεύεται από 10 εκατομμύρια σουηδικές κορόνες (περίπου 920.000 ευρώ).

Ο Πέμπο, γιος του βραβευμένου με Νόμπελ βιοχημικού Σούνε Μπέργκστρεμ, έχει αναλάβει τον μετασχηματισμό της μελέτης της ανθρώπινης προέλευσης μετά την ανάπτυξη προσεγγίσεων, που επιτρέπουν την εξέταση αλληλουχιών DNA από αρχαιολογικά και παλαιοντολογικά κατάλοιπα. Έφερε, επίσης, στο φως την ύπαρξη ενός προηγουμένως άγνωστου ανθρώπινου είδους (Ντενίσοβαν), από ένα κομμάτι οστού δακτύλου 40.000 ετών, που ανακαλύφθηκε στη Σιβηρία. Εγκατεστημένος στη Γερμανία εδώ και δεκαετίες, ανακάλυψε το 2009 πως μια μεταφορά γονιδίων της τάξης του 2% έλαβε χώρα ανάμεσα σε ανθρώπους, που έχουν σήμερα εξαφανιστεί, και τον Homo Sapiens. Αυτή η αρχαία ροή γονιδίων προς τον σημερινό άνθρωπο είχε έναν αντίκτυπο στη φυσιολογία, επηρεάζοντας για παράδειγμα, τον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό μας σύστημα αντιδρά στις μολύνσεις.

«Ήταν συγκλονισμένος, έμεινε άφωνος. Πολύ χαρούμενος!», δήλωσε ο γραμματέας της Επιτροπής Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής, Τόμας Πέρλμαν, ο οποίος ενημέρωσε τον Σουηδό γενετιστή για το βραβείο. «Με ρώτησε αν μπορούσε να το πει σε κανέναν και μετά, ρώτησε αν μπορούσε να το πει στη σύζυγό του και του είπα ότι μπορεί. Ήταν απίστευτα ενθουσιασμένος με αυτό το βραβείο!», πρόσθεσε.

Με το φετινό 113ο Νόμπελ Ιατρικής, 226 άνθρωποι έχουν τιμηθεί με αυτό το βραβείο μετά τη δημιουργία του, μεταξύ των οποίων 12 γυναίκες. Πέρυσι, το Νόμπελ Ιατρικής είχε δοθεί στους Αμερικανούς Άρντεμ Παταπουτιάν και Ντέιβιντ Τζούλιους για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τον τρόπο, με τον οποίο το νευρικό σύστημα αισθάνεται τη θερμοκρασία και την αφή.

Για να γνωρίζουμε όλοι…

Τα βραβεία Νόμπελ είναι τα πιο προβεβλημένα βραβεία στον κόσμο. Θεσμοθετήθηκαν το 1895 με τη διαθήκη του Σουηδού επιχειρηματία και εφευρέτη Άλφρεντ Νόμπελ. Ανακοινώνονται κάθε χρόνο τον Οκτώβριο και απονέμονται (από το 1901) στις 10 Δεκεμβρίου, επέτειο θανάτου του Νόμπελ. Τα βραβεία είναι πέντε (Φυσικής, Χημείας, Ιατρικής και Φυσιολογίας, Λογοτεχνίας και Ειρήνης), ενώ ένα έκτο, αυτό των Οικονομικών, προστέθηκε το 1968, με χορηγό την Τράπεζα της Σουηδίας, χωρίς να σχετίζεται με τη βούληση του Άλφρεντ Νόμπελ. Φέρει τον τίτλο «Βραβείο Οικονομικών Επιστημών της Τράπεζας της Σουηδίας στη μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ». Το κάθε βραβείο συνίσταται σ’ ένα χρυσό μετάλλιο, ένα δίπλωμα που αναγράφεται το αιτιολογικό της απονομής κι ένα χρηματικό ποσό, που ποικίλλει ανάλογα με τα έσοδα του Ιδρύματος Νόμπελ, θεματοφύλακα των βραβείων. Η απονομή γίνεται στη Στοκχόλμη και στο Όσλο για το Νόμπελ Ειρήνης.