Γράφουν οι μαθητές Αστέρης Παπαδόπουλος και Δημήτρης Παπαδάκης (Β2)

Στην Ολλανδία λειτουργεί ένα πρωτοποριακό πρότυπο φροντίδας για άτομα με άνοια, γνωστό ως Hogeweyk, «το χωριό της άνοιας». Πρόκειται για μια ειδικά σχεδιασμένη κοινότητα, η οποία βρίσκεται κοντά στο Άμστερνταμ και φιλοξενεί ανθρώπους που πάσχουν από άνοια ή νόσο Αλτσχάιμερ. Χρηματοδοτείται από την ολλανδική κυβέρνηση και εξυπηρετεί σήμερα 188 κατοίκους σε 27 σπίτια σηματοδοτώντας την εξέλιξη των παραδοσιακών γηροκομείων. Το Hogeweyk ξεκίνησε να λειτουργεί το 2009 και διαφέρει από έναν παραδοσιακό οίκο ευγηρίας, καθώς έχει τη μορφή ενός κανονικού χωριού. Περιλαμβάνει σπίτια, δρόμους, πλατείες, καταστήματα, εστιατόρια, ένα θέατρο, κινηματογράφο, κομμωτήριο, ακόμα και μία παμπ!
Οι κάτοικοι ζουν σε ομάδες με κοινά ενδιαφέροντα ή παρόμοιο παρελθόν: πρώην δάσκαλοι με δασκάλους, εργάτες με εργάτες, καλλιτέχνες με καλλιτέχνες. Τα σπίτια, τα οποία φιλοξενούν έξι ή επτά κατοίκους, διαθέτουν σαλόνι, κουζίνα, ιδιωτικά υπνοδωμάτια, μοιάζουν δηλαδή με κανονικά οικογενειακά σπίτια, ώστε να αισθάνονται οικεία και ασφαλείς. Στόχος του χωριού είναι να προσφέρει στους κατοίκους μια όσο το δυνατόν πιο φυσιολογική καθημερινή ζωή. Οι άνθρωποι με άνοια μπορούν να κινούνται ελεύθερα μέσα στον χώρο, να ψωνίζουν, να πίνουν καφέ ή να συμμετέχουν σε δραστηριότητες, χωρίς να αισθάνονται ότι βρίσκονται σε νοσοκομειακό περιβάλλον. Στο σούπερ μάρκετ, για παράδειγμα, οι κάτοικοι μπορούν να αγοράσουν τρόφιμα, σαμπουάν ή μια καρτ ποστάλ, αλλά δεν υπάρχουν πραγματικά χρήματα.
Το προσωπικό φροντίδας (νοσηλευτές, γιατροί, ψυχολόγοι και φυσικοθεραπευτές) βρίσκεται διακριτικά παντού και παρεμβαίνει μόνο όταν χρειάζεται. Συχνά, δεν φορούν ιατρικές στολές, αλλά κανονικά ρούχα (ντύνονται ως υπάλληλοι ή γείτονες), για να μη δημιουργείται η αίσθηση του νοσοκομείου και να μειώνεται το άγχος των κατοίκων. Η φροντίδα, δηλαδή, είναι 24ωρη, αλλά διακριτική. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που ζουν σε τέτοιο περιβάλλον, εμφανίζουν λιγότερο άγχος και επιθετικότητα και χρειάζονται λιγότερα φάρμακα σε σχέση με όσους ζουν σε κλασικά ιδρύματα.
Το μοντέλο του Hogeweyk έχει τραβήξει το ενδιαφέρον πολλών χωρών και έχει εμπνεύσει τη δημιουργία παρόμοιων «χωριών άνοιας» και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Στο Μπάρουμ της Νορβηγίας, σε ένα δήμο στα προάστια του Όσλο, το χωριό άνοιας Carpe Diem άνοιξε το 2020. Στη μικρόπολη Μπελμέρ της Αυστραλίας ζουν ασθενείς με άνοια μαζί με ηλικιωμένους κατοίκους, που δεν έχουν διαγνωστεί με κάποια νευροεκφυλιστική ασθένεια.
Το Hogeweyk δεν είναι απλώς μια δομή φροντίδας. Είναι μια υπενθύμιση, ότι η αξιοπρέπεια δεν τελειώνει με τη μνήμη. Εκεί όπου άλλοι βλέπουν το τέλος, οι Ολλανδοί είδαν μια νέα αρχή: έναν τρόπο να ζεις στο παρόν, ακόμη κι όταν το παρελθόν ξεθωριάζει. Η φράση που συνοψίζει τη φιλοσοφία του χωριού είναι: «Όχι φροντίδα για την άνοια, αλλά ζωή παρά την άνοια!»