Ήξερες ότι… Ρόουζ Βαλάν: Η γυναίκα που οι Ναζί δεν υποπτεύθηκαν ποτέ!

Γράφουν οι μαθήτριες Άρτεμις Σταυριανοπούλου και Μυρτώ Τουτούζη (Β4)

Η Ρόουζ Βαλάν γεννήθηκε στην πόλη Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs της Γαλλίας και ήταν κόρη σιδηρουργού. Ιστορικός τέχνης, μέλος της Γαλλικής Αντίστασης, Λοχαγός στον γαλλικό στρατό και μία από τις πλέον παρασημοφορημένες γυναίκες στην ιστορία της Γαλλίας. Κατέγραφε κρυφά λεπτομέρειες σχετικά με τις λεηλασίες των Ναζί επί της εθνικής γαλλικής και εβραϊκής ιδιωτικής τέχνης στη Γαλλία και, σε συνεργασία με τη Γαλλική Αντίσταση, κατάφερε να διασώσει χιλιάδες έργα τέχνης.
Το 1941, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Βαλάν τέθηκε σε μισθωτή υπηρεσία κι έγινε επιτηρήτρια του Μουσείου Ζε ντε Πομ κατά την εποχή της γερμανικής κατοχής στη Γαλλία. Σε μεταγενέστερο χρόνο, οπότε οι Γερμανοί άρχισαν τη συστηματική λεηλασία των έργων τέχνης από τα μουσεία και τις ιδιωτικές συλλογές σε ολόκληρη τη γαλλική επικράτεια, χρησιμοποίησαν το Μουσείο όπου δούλευε η Βαλάν ως το κεντρικό σημείο αποθήκευσης και διαλογής, εν αναμονή της διανομής των έργων προς διάφορα πρόσωπα και τόπους στη Γερμανία. Ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η λεηλασία, η Ρόουζ άρχισε να καταγράφει μυστικά όσο το δυνατόν περισσότερα από τα 20.000 αντικείμενα τέχνης, τα οποία μεταφέρθηκαν στο Μουσείο. «Τα σημειωματάριά μου κρατούσαν την αλήθεια», έλεγε.
Η Βαλάν δεν αποκάλυψε στους Γερμανούς ότι καταλάβαινε τη γερμανική γλώσσα και έτσι, συνομιλώντας με τους οδηγούς των φορτηγών, οι οποίοι απασχολούνταν από τους Γερμανούς, ήταν σε θέση να μαθαίνει για τα έργα τέχνης, τα οποία λεηλατούνταν και μεταφέρονταν κατευθείαν στους σιδηροδρομικούς σταθμούς. «Δε με κοιτούσαν ποτέ δεύτερη φορά. Αυτό ήταν το μεγαλύτερο λάθος τους!», έλεγε η Ρόουζ. Η Βαλάν ενημέρωνε τακτικά τον Διευθυντή των Εθνικών Μουσείων σχετικά με την κατάσταση των λεηλασιών από τους Ναζί. Επιπλέον, για τέσσερα χρόνια, παρακολουθούσε πού και σε ποιον στη Γερμανία στέλνονταν τα έργα τέχνης και, με κίνδυνο της ζωής της, παρείχε αυτές τις πληροφορίες στη Γαλλική Αντίσταση, ώστε να μην ανατινάξουν κατά λάθος τις αμαξοστοιχίες, οι οποίες μετέφεραν τους ανεκτίμητους θησαυρούς της Γαλλίας. Ένας Γερμανός αξιωματικός είχε πει: «Ήταν πολύ απλή και πολύ σιωπηλή, για να είναι πρόβλημα.» Το μουσείο επισκέπτονταν υψηλόβαθμοι Ναζί αξιωματούχοι και η Βαλάν ήταν εκεί. Στις 3 Μαΐου 1941 το επισκέφθηκε ο Στρατάρχης Χέρμαν Γκάιρινγκ, προκειμένου να διαλέξει ο ίδιος κάποιους από τους κλεμμένους πίνακες για την προσωπική του συλλογή. Το εντυπωσιακό είναι ότι η Ρόουζ κατέθεσε στη δίκη της Νυρεμβέργης αντιμετωπίζοντας τον Γκάιρινγκ απευθείας. Ο άνθρωπος που την είχε αγνοήσει για τέσσερα χρόνια, τώρα έπρεπε να απαντήσει στις ερωτήσεις της. Οι σημειώσεις της Ρόουζ έγιναν το κλειδί για την ανεύρεση θησαυρών, που ήταν κρυμμένοι σε κάστρα, σήραγγες και αλατωρυχεία σε όλη την Γερμανία. Η γυναίκα αυτή βοήθησε να ανακτηθούν περίπου 60.000 έργα τέχνης. Τα 45.000 επιστράφηκαν στους νόμιμους κατόχους τους. «Δεν αποκαθιστούσαμε πίνακες.», είπε, «Αποκαθιστούσαμε οικογένειες

Συμμετοχή του τμήματος Α1 στον δημιουργικό διαγωνισμό «Το Αστέρι της Ευχής» του Make-A-Wish Ελλάδος

Το τμήμα Α1 του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης συμμετέχει στον δημιουργικό διαγωνισμό «Το Αστέρι της Ευχής» του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Make-A-Wish (Κάνε-Μια-Ευχή Ελλάδος), στην κατηγορία Το Αστέρι της Ευχής, στο πλαίσιο του αντίστοιχου εκπαιδευτικού προγράμματος. Αντλώντας έμπνευση από τις αξίες της προσφοράς και του εθελοντισμού, από το βαθύ συμβολισμό που πρεσβεύει το Αστέρι της Ευχής, το έργο του οργανισμού, αλλά και τις συγκλονιστικές ιστορίες παιδιών ευχής, οι μαθητές του Α1 συμμετέχουν με μία συλλογική δημιουργία, εκφράζοντας τη δύναμη της ελπίδας και της αλληλεγγύης.

Ο φετινός διαγωνισμός έχει ως θέμα το «Πίστεψέ το, μπορείς!», ένα μήνυμα που στοχεύει στην ενίσχυση της ψυχολογίας παιδιών ηλικίας 3–17 ετών, τα οποία νοσούν από πολύ σοβαρές ασθένειες και έρχονται καθημερινά αντιμέτωπα με εξετάσεις, θεραπείες και νοσηλείες. Για το Make-A-Wish, μία ευχή δεν είναι απλώς μια επιθυμία, είναι ελπίδα και κίνητρο για να συνεχίσει ένα παιδί να αγωνίζεται και να ονειρεύεται. Εμπνευσμένοι από τη φράση του πρώτου παιδιού ευχής στην Ελλάδα, «Αν ένα απίστευτο όνειρό σου έγινε πραγματικότητα, τότε και το όνειρό σου να γίνεις καλά έρχεται πιο κοντά», οι μαθητές δημιουργούν έργα που αναδεικνύουν τη δύναμη της θετικής σκέψης και της ψυχικής ενδυνάμωσης. Για 27η χρονιά, το Αστέρι της Ευχής συνεχίζει το ταξίδι του, μεταφέροντας μηνύματα αισιοδοξίας και πίστης στη ζωή. Μέσα από τη συμμετοχή στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, οι μαθητές μας έχουν την ευκαιρία να κατανοήσουν τον στόχο του Οργανισμού στην εκπλήρωση ευχών παιδιών με σοβαρές ασθένειες, καλλιεργώντας παράλληλα την ενσυναίσθηση και την κοινωνική υπευθυνότητα.

Υποβολή συμμετοχών: 12/01/2026 – 12/03/2026

Ανακοίνωση αποτελεσμάτων: 15/04/2026

Το Σχολείο μας συγχαίρει τους μαθητές και τις μαθήτριες του Α1 για τη συμμετοχή τους και τους εύχεται καλή επιτυχία σε αυτή τη δράση γεμάτη νόημα, ελπίδα και ανθρωπιά. 

Υπεύθυνη καθηγήτρια: Κυριακή Πρεβενιού, Καλλιτεχνικών