Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, οι μαθητές του Β3 είχαν την ευκαιρία να μελετήσουν το έργο του Νίκου Καζαντζάκη και να επιλέξουν χαρακτηριστικά αποφθέγματα του σπουδαίου Έλληνα συγγραφέα. Με πρωτοβουλία της φιλολόγου  κ. Κατερίνας Κατσιάνου, υπεύθυνης καθηγήτριας του Β3, πραγματοποιήθηκε μια διαθεματική συνεργασία με το μάθημα των Καλλιτεχνικών, στοχεύοντας στη δημιουργική απόδοση των λογοτεχνικών μηνυμάτων μέσω της εικαστικής τέχνης με απώτερο σκοπό να κατανοήσουν οι μαθητές βιωματικά τα αποφθέγματα του Ν. Καζαντζάκη και να δημιουργήσουν δικά τους εικαστικά έργα. Υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριας Καλλιτεχνικών κ. Κυριακής Πρεβενιού, οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες, επέλεξαν τα πιο αντιπροσωπευτικά αποφθέγματα και με έμπνευση τα μηνύματα ζωής του μεγάλου λογοτέχνη,  δημιούργησαν αφίσες, ζωγραφικά έργα και κολάζ. Μέσα από τη χρήση φωτογραφιών, γραφιστικών στοιχείων και προγραμμάτων, παλαιωμένων χαρτιών, έντονων χρωμάτων και διακοσμητικών χαρτονιών, οι μαθητές εργάστηκαν με δημιουργικότητα και συνεργατικό πνεύμα. Το αποτέλεσμα της προσπάθειάς τους υπήρξε εξαιρετικό, με κάθε ομάδα να δημιουργεί μια μοναδική αφίσα. Όλες οι καλλιτεχνικές δημιουργίες εκτίθενται πλέον στην αίθουσα του τμήματος Β3, υπενθυμίζοντας καθημερινά στους μαθητές αξίες και στάσεις ζωής που αποτυπώνονται στα λόγια του Νίκου Καζαντζάκη. Συγχαρητήρια στους μαθητές του Β3 για τις δημιουργίες τους, τη μεταξύ τους συνεργασία και την ευρηματικότητά τους! 

Στις 26 Μαρτίου 2025 οι μαθητές των τμημάτων Α3′ και Α4′ του Α’ Αρσακείου- Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης επισκέφθηκαν, την ώρα του μαθήματος της Λογοτεχνίας, τον χώρο της Βιβλιοθήκης συνοδευόμενοι από τη φιλόλογό τους κ. Μαρίνα Μηλιδώνη. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν την ιστορία και τη σημασία της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης, η οποία καθιερώθηκε με πρωτοβουλία του Έλληνα ποιητή Μιχαήλ Μήτρα το 1997 και έκτοτε γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου. ​Η ημέρα αυτή, που συμπίπτει με την εαρινή ισημερία, γιορτάζεται διεθνώς ως αφιέρωμα στην ποιητική τέχνη και την πολιτιστική της σημασία. Αρχικά, προβλήθηκε στους μαθητές από τον υπεύθυνο της Βιβλιοθήκης κ. Ι. Κουμαντάκη ένα πολύ ενδιαφέρον βίντεο, στο οποίο γνωστοί σε όλους μας ποιητές δίνουν ο καθένας τον δικό του ορισμό για την ποίηση. Στη συνέχεια, οι μαθητές συμμετείχαν σε μία δημιουργική δραστηριότητα: ενθαρρύνθηκαν να επιλέξουν ανάμεσα σε ποιητικές συλλογές που τους δόθηκαν μερικούς στίχους που τους εξέφραζαν κι έπειτα, να τους γράψουν μαζί με το όνομα του αντίστοιχου ποιητή σε ένα κομμάτι χαρτί. Αυτά τα χαρτιά κολλήθηκαν, στη συνέχεια, σε ένα μεγάλο χαρτόνι, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μία πρωτότυπη αφίσα. Η ανταπόκριση ήταν ενθουσιώδης και οι μαθητές αποχώρησαν με ανανεωμένο ενδιαφέρον για την ποίηση και τη λογοτεχνία γενικότερα, αναγνωρίζοντας την αξία της ως εργαλείου προσωπικής έκφρασης και κοινωνικής ευαισθητοποίησης.

Στις αρχές του 20^ού αιώνα, οι γυναίκες στη Μεγάλη Βρετανία έδωσαν έναν έντιμο αλλά σκληρό αγώνα για το δικαίωμα της ψήφου. Ήταν οι σουφραζέτες, ένα κίνημα γυναικών που δεν αρκέστηκαν σε λόγια, αλλά προχώρησαν σε δυναμικές και μαχητικές διεκδικήσεις, απαιτώντας ίσα πολιτικά δικαιώματα με τους άνδρες. Η λέξη «σουφραζέτα» (βλ. Σαμίου Δ., «Οι Αγγλίδες σουφραζέτες») γεννήθηκε ως υποτιμητικός και χλευαστικός όρος από τη βρετανική εφημερίδα Daily Mail το 1906, για να χαρακτηρίσει τις ριζοσπαστικές φεμινίστριες που διεκδικούσαν το δικαίωμα ψήφου. Σε όλον τον 19^ο αιώνα είχε καθιερωθεί ο όρος «suffragist», που υποδήλωνε αυτές (και αυτούς) που ήταν υπέρμαχοι κάθε δικαιώματος ψήφου, υιοθετούσαν όμως πιο ήπιες τακτικές διαμαρτυρίας. Ο όρος επαναχρησιμοποιήθηκε σε πρωτοσέλιδό της από την εφημερίδα Daily Mirror δύο μήνες αργότερα. Ωστόσο, οι σουφραζέτες οικειοποιήθηκαν τον όρο και τον έκαναν σύμβολο του αγώνα τους. Το κίνημα υιοθέτησε μεθόδους πολιτικής ανυπακοής, διαδηλώσεις, απεργίες πείνας και ακόμα και βίαιες ενέργειες, όπως επιθέσεις σε κυβερνητικά κτήρια, προκειμένου να ακουστεί η φωνή τους. 

Ο αγώνας των σουφραζετών μέσα από τα μάτια των μαθητριών μας 

Στο πλαίσιο του μαθήματος της Ιστορίας, οι μαθήτριες του τμήματος Γ1 του Α’ Αρσακείου – Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης, με υπεύθυνο καθηγητή τον φιλόλογο κ. Ιω. Σωτηρόπουλο, ανέλαβαν μια διπλή δράση για να προβάλουν την ύψιστη ιστορική σημασία του γυναικείου κινήματος των σουφραζετών. Αρχικά, η Ασημένιου Λυδία και η Τιτοπούλου Γεωργία Ελπίδα παρουσίασαν τη ζωή και τη δράση της Έμμελιν Πάνκχερστ, της ηγέτιδας των σουφραζετών και ιδρύτριας της Women’s Social and Political Union (WSPU). Η Ένωση αυτή συνεργαζόταν με άλλες συνδικαλιστικές και φιλοεργατικές πολιτικές ομάδες, ενώ μάλιστα σε αυτήν συμμετείχαν και οι κόρες της Έμμελιν Πάνκχερστ, Κρίσταμπελ (Christabel) και Σύλβια (Sylvia). Η δράση τους σηματοδοτεί τις προσπάθειες των γυναικών που διαισθανόμενες την άρνηση των πολιτικών κομμάτων να εντάξουν επίσημα την ισοπολιτεία στα προγράμματά τους, αποφάσισαν να προωθήσουν μια αυτόνομη γυναικεία πολιτική παρέμβαση. Το δικαίωμα της ψήφου γίνεται τώρα ο βασικός στόχος του πολιτικού αγώνα των γυναικών. Οι Αγγλίδες ανταποκρίνονται στο κάλεσμα των σουφραζετών, παλεύουν για την ψήφο, ενώ ιδρύονται περί τους 400 γυναικείους συλλόγους σε όλη την Μεγάλη Βρετανία στα επόμενα 10 χρόνια. Το 1907, η Κοινωνική και Πολιτική Ένωση Γυναικών οργανώνει την πρώτη μεγάλη διαδήλωση στο Λονδίνο, όπου συμμετείχαν περίπου 3.000 γυναίκες. Τον Οκτώβριο του 1908 η Έμμελιν και η Κρίσταμπελ Πάνκχερστ συλλαμβάνονται ως πολιτικά υπεύθυνες για την έκδοση ενός φυλλαδίου, στο οποίο προτρέπονταν οι γυναίκες να εισβάλουν στη Βουλή των Κοινοτήτων. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι τότε καμία πράξη διαμαρτυρίας των σουφραζετών δεν περιείχε ούτε προκάλεσε φυσική βία. Στη συνέχεια όμως οι συλλήψεις πολλών σουφραζετών έφεραν τις συστηματικές απεργίες πείνας των γυναικών στις φυλακές. Η βίαιη σίτισή τους προκάλεσε την αντίδραση της κοινής γνώμης. Κάτω από την πίεση των γεγονότων η αγγλική Βουλή ορίζει επιτροπή για την αξιολόγηση προτάσεων που αφορούν στην παραχώρηση πολιτικών δικαιωμάτων στις γυναίκες. Όμως τα νομοσχέδια καταψηφίζονται το ένα μετά το άλλο προς απογοήτευση (και οργή) των γυναικών. Στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου οι γυναίκες ανέλαβαν θέσεις εργασίας και αρμοδιότητες, από τις οποίες ως τότε ήταν αποκλεισμένες. Η φεμινιστική και συνδικαλιστική συνείδηση των γυναικών ενδυναμώθηκε μέσα από τον αγώνα για επιβίωση. Μετά το τέλος του πολέμου, όλοι επιθυμούσαν την ειρήνη και την κοινωνική ευημερία. Έτσι, τον Φλεβάρη του 1918 παραχωρείται δικαίωμα ψήφου στις Αγγλίδες πάνω από 30 ετών. 

Μέσα από μια διαδραστική παρουσίαση, οι μαθήτριες παρουσίασαν τη ζωή και τη δράση της Έμμελιν Πάνκχερστ καθώς και τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες της εποχής. Στη συνέχεια, ο προβληματισμός οδήγησε σε συζήτηση εντός τάξης σχετικά με το πώς οι ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμα και σήμερα, παρά τις προόδους που έχουν σημειωθεί. 

Τέλος, οι μαθήτριες Γαϊτανά Αμαλία Άννα και Δημητρά Πηνελόπη δημιούργησαν ένα πλακάτ διαμαρτυρίας, βασισμένο στα αυθεντικά συνθήματα των σουφραζετών. Με δυναμικά χρώματα και αποφασιστικά μηνύματα, το πλακάτ έγραφε: 

• «Liberty for Women!» («Ελευθερία για τις γυναίκες!») 

• «Deeds Not Words!» («Πράξεις, όχι λόγια!») 

• «No Vote, No Peace!» («Χωρίς ψήφο, δεν υπάρχει ειρήνη!») 

• «Women Have Rights Too!» («Οι γυναίκες έχουν δικαιώματα επίσης!») 

Με αυτή τη δράση, οι μαθήτριες μπήκαν στη θέση των σουφραζετών και αντιλήφθηκαν πώς ήταν να παλεύεις για δικαιώματα που σήμερα θεωρούνται αυτονόητα. Μέσα από αυτή τη βιωματική εμπειρία, οι μαθήτριες και οι μαθητές  κατανόησαν ότι οι κοινωνικές αλλαγές απαιτούν τόλμη, ενότητα και δράση. Οι σουφραζέτες άνοιξαν τον δρόμο για τη γυναικεία ψήφο και την πολιτική ισότητα, και η κληρονομιά τους συνεχίζει να μας εμπνέει μέχρι σήμερα. Όπως έλεγαν και οι ίδιες: «Deeds Not Words!» 

Πώς μπορεί ένα ποίημα να μετατραπεί σε χρώμα, γραμμή και εικόνα; Στην τάξη μας το καταφέραμε μέσα από τη μαγεία τής ποίησης τού Οδυσσέα Ελύτη. Πιο συγκεκριμένα, μέσω του ποιήματός του, «Όλα τα πήρε το καλοκαίρι», οι μαθήτριες και μαθητές των τμημάτων Α1 και Α2 του Α’ Αρσακείου – Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης με τον φιλόλογό τους κ. Γ. Σωτηρόπουλο ταξίδεψαν σε έναν κόσμο γεμάτο φως, θάλασσα και αισθήσεις. Αυτή η μοναδική εμπειρία εξελίχθηκε σε ένα «ατελιέ έμπνευσης», όπου οι λέξεις του Ελύτη μετουσιώθηκαν σε εικαστικές δημιουργίες, γεμάτες φαντασία και δημιουργικότητα. 

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι 
τ’ άγριο μαλλί σου στην τρικυμία 

το ραντεβού μας η ώρα μία 

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι 

τα μαύρα μάτια σου το μαντίλι 

την εκκλησούλα με το καντήλι 

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι 

κι εμάς τους δύο χέρι με χέρι 
 

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι 

με τα μισόλογα τα σβησμένα 

τα καραβόπανα τα σχισμένα 

Μες στις αφρόσκονες και τα φύκια 

όλα τα πήρε τα πήγε πέρα 

τους όρκους που έτρεμαν στον αέρα 

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι 

κι εμάς τους δύο χέρι με χέρι 

O. Ελύτης, Ποίηση, Ίκαρος 

Το τραγούδι αυτό ανήκει στη συλλογή «Τα ρω του έρωτα». Στον Πρόλογο του βιβλίου του ο Ελύτης έγραψε για τα τραγούδια αυτά: «Οι άγγελοι τραγουδάνε. Και οι ερωτευμένοι επίσης. Πίσω από κάθε ανάταση, από κάθε μεράκι, μια κιθάρα περιμένει έτοιμη να πάρει τα λόγια και να τα ταξιδέψει από χείλη σε χείλη. Δεν είναι λίγο αυτό. Είναι η χαρά να δίνεις χαρά στους άλλους, είναι αυτό που μας βαστάει στη ζωή. Γι’ αυτό, κοντά στα ποιήματά μου, δοκίμασα να γράψω και μερικά τραγούδια». Με οδηγό τα λόγια αυτά τού ποιητή ξεκινήσαμε να διαβάζουμε το ποίημα και να το αναλύουμε διεξοδικά. Μοιραστήκαμε τις πρώτες μας σκέψεις, τα συναισθήματά μας και τις εικόνες που σχηματίστηκαν στο μυαλό μας. Στη συνέχεια, οι μαθήτριες και οι μαθητές ενθαρρύνθηκαν να εκφραστούν δημιουργικά, αποτυπώνοντας με χρώματα και σχέδια αυτό που τις/τους ενέπνευσε. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί μια πολύχρωμη «παλέτα», με εικόνες μιας καλοκαιρινής Ελλάδας, ήχους κυμάτων, αρώματα και συναισθήματα που μόνο η ποίηση μπορεί να ξυπνήσει. 

Στο τραγούδι ο Ελύτης παρουσιάζει με τρόπο ελλειπτικό αλλά έντονα υποβλητικό εικόνες και στιγμιότυπα ενός έρωτα που γεννήθηκε και τελείωσε μέσα σε ένα καλοκαίρι. Μοιάζει σαν το ποιητικό υποκείμενο να ξεφυλλίζει φωτογραφίες ενός άλμπουμ γεμάτου με στιγμιότυπα ανέμελων και ευτυχισμένων στιγμών μιας ερωτικής σχέσης, έντονης μα και σύντομης. Τα ανακατωμένα μαλλιά τής κοπέλας, τα μαύρα της μάτια, το ραντεβού των ερωτευμένων την προκαθορισμένη ώρα σε εκείνο το εκκλησάκι, όλα αυτά είναι στοιχεία που συγκινούν ακόμη και τώρα το ποιητικό εγώ, τού γεννούν μια νοσταλγία, όμως ταυτόχρονα τον προσγειώνουν στο τώρα: τίποτε δεν θα είναι ξανά όπως πριν. Η εικόνα των δύο ερωτευμένων να βαδίζουν χέρι με χέρι και η μορφή τους να χάνεται όσο δύει ο ήλιος συγκινεί βαθιά. Τα σβησμένα μισόλογα του ζευγαριού,  οι υπονοούμενες ή ανολοκλήρωτες ερωτικές ομολογίες δεν μπόρεσαν τελικά να ειπωθούν με πλήρη ειλικρίνεια. Οι πρωταγωνιστές μας έκαναν ένα μικρό ερωτικό διάλειμμα και … προσέκρουσαν στα βράχια της σκληρής πραγματικότητας μαζί με τους όρκους τους, τους επενδεδυμένους με το ευδαιμονικό φως του καλοκαιριού.  

Όπως επισημαίνει ο Καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης (Οδυσσέας Ελύτης: Ο «ποιητής τής γλώσσας», Χάρτης 35, 2021) το καίριο σημείο για να καταλάβουμε την ποίηση τού Ελύτη είναι ότι αποτελεί μια υπέρβαση τής καθημερινής πραγματικότητας «Αυτό είναι στο βάθος η ποίηση», λέει ο ίδιος (Λόγος στην Ακαδημία τής Στοκχόλμης, σ. 319), «η τέχνη να οδηγείσαι και να φτάνεις προς αυτό που σε υπερβαίνει». Η ποίησή του είναι μια συνεχής και αγωνιώδης προσπάθεια να δει και να δείξει τη δεύτερη πραγματικότητα, την ουσία των όντων. Αυτό ακριβώς προσπαθήσαμε να επιτύχουμε με τις μαθήτριες και τους μαθητές μας της Α‘ Γυμνασίου που μάλιστα, όπως αποδεικνύουν οι δημιουργίες τους, ανταποκρίθηκαν πολύ καλά! Οι συζητήσεις μάς κατέδειξαν τους τρόπους με τους οποίους η ποίηση αγγίζει τον καθένα με μοναδικό τρόπο, ανάλογα με τις προσωπικές του εμπειρίες. Άλλωστε, όπως επισημαίνει ο Π. Μπουκάλας (Η ποίηση του Ελύτη ως διαρκής υπεράσπιση του λυρισμού, Χάρτης 35, 2021), «ο αναγνώστης δεν επιστρέφει για να αναπλάσει, όσο μπορεί, τον διανοητικό και συναισθηματικό βίο του ποιητή με οδηγό τις τυπωμένες σελίδες του, αλλά για να αναμορφώσει τον ίδιο τον δικό του βίο». 

Σας παρουσιάζουμε, λοιπόν, τις υπέροχες δημιουργίες των μαθητών μας, οι οποίες αναδεικνύουν τη δύναμη της φαντασίας και την αέναη γοητεία τής τέχνης τού Ελύτη. Ευχαριστούμε καθέναν και καθεμία ξεχωριστά που με τον ενθουσιασμό που επέδειξε μετέτρεψε την τάξη μας σε ένα αληθινό «ατελιέ του Ελύτη».  

Το πρώτο μισό του τμήματος  Α2 του A΄ Αρσακείου–Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης, στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων του Α’ τετράμηνου, «Πλανήτης Γη, το κοινό μας σπίτι», έφτιαξαν, με την καθοδήγηση της καθηγήτριας Καλλιτεχνικών κ. Κυριακής Πρεβενιού,  ένα επιτραπέζιο παιχνίδι για το περιβάλλον, με στόχο την ευαισθητοποίηση, την ενημέρωση και την καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης. Αρχικά διαβάστηκαν και συζητήθηκαν οι προτάσεις όλων των παιδιών για ένα επιτραπέζιο παιχνίδι. Τα θέματα που αναλύθηκαν ήταν:     

• Βιοκλιματική αρχιτεκτονική- μείωση της ενέργειας στο σπίτι και στο Σχολείο    

• Τι είναι το οικολογικό μας αποτύπωμα και πως μπορούμε να το μειώσουμε;    

• Ανακύκλωση υλικών: πρώτη ύλη    

• Νερό, το πολύτιμο αγαθό    

Μετά από ψηφοφορία, επιλέχθηκε προς υλοποίηση η ιδέα που έλαβε τις περισσότερες ψήφους. Τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες εργασίας και, με την καθοδήγηση της καθηγήτριάς τους, κατασκεύασαν το παιχνίδι στο Εργαστήριο Καλλιτεχνικών του Σχολείου.   

Το πρώτο  μισό του τμήματος Α2 έφτιαξε το παιχνίδι «Save the Forest» ένα παιχνίδι για την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και την προστασία των δασών από τις καταστροφικές πυρκαγιές. Πρόκειται ένα πρωτότυπο παιχνίδι και στόχο έχει η ομάδα που θα απαντήσει σωστά στις διαβαθμισμένης δυσκολίας ερωτήσεις περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος και προστασίας του περιβάλλοντος από τα επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα θα είναι και η νικήτρια! 

Οι εργασίες έγιναν ανά ομάδες στο εργαστήριο Καλλιτεχνικών του Σχολείου. Πιο συγκεκριμένα η ιδέα που ψηφίστηκε ήταν της μαθήτριας Αθηνάς Καλαμπόγια. 

Οι ομάδες που σχηματίστηκαν ήταν:    

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ: Αθηνά Καλαμπόγια 

ΟΜΑΔΑ ΛΟΓΟΤΥΠΟΥ: Θοδωρής Νικολόπουλος, Νικόλας Παλάσκας, Αντώνης Ζυγούρας 

ΟΜΑΔΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ: Φίλιππος Μαγκανιάρης, Στυλιανός Ιωσηφίδης, Ιάσονας Μυστηλιάδης 

ΤΑΜΠΛΟ: Μαριάνθη Ξύστρα, Αναστασία Μάτσια 

ΟΜΑΔΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ: Δανάη Μπαλατσούρα, Κωνσταντίνα Μουτζούρη, Αθηνά – Μαρία Βακάλη, Αθηνά Καλαμπόγια 

Η σειρά μαθημάτων με θέμα το περιβάλλον, «Πλανήτης Γη: Το κοινό μας σπίτι» έκλεισε με τους μαθητές να παίζουν με το πρωτότυπο, διασκεδαστικό και εκπαιδευτικό παιχνίδι, που οι ίδιοι έφτιαξαν.    

Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας της Α’ Γυμνασίου οι μαθητές είχαν από την αρχή την ευκαιρία να ανακαλύψουν πολλές από τις πτυχές του αρχαιοελληνικού πολιτισμού δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην γλώσσα: την προέλευση του ελληνικού αλφαβήτου, τον τονισμό των λέξεων, τους τρόπους γραφής και τα πρώτα δείγματα ελληνικής γραφής. Κάνοντας ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο οι μαθητές παρατήρησαν την ιδιαίτερη κινητικότητα των αρχαίων Ελλήνων και πιο συγκεκριμένα, ήδη από τον 9^ο αιώνα π.Χ., των Ευβοέων, οι οποίοι κινούνταν προς τα δυτικά σε αναζήτηση μετάλλων. Μάλιστα, σε ένα μικρό νησί στην Τυρρηνική Θάλασσα, που στην αρχαιότητα λεγόταν Πιθηκούσες και σήμερα Ischia, βρέθηκαν μερικές από τις πρωιμότερες ελληνικές επιγραφές μαζί με φοινικικές. Οι Έλληνες όμως μετακινούνταν συστηματικά και προς τα ανατολικά ερχόμενοι σε επαφή με τους Φοίνικες και δημιουργώντας εμπορικούς σταθμούς στα παράλια της Συρίας (Αλ Μίνα). Μέσα σε ένα τέτοιο πλέγμα επαφών και σχέσεων τοποθετείται και ο δανεισμός του φοινικικού αλφαβήτου από τους Έλληνες. 

Οι πρώτες αλφαβητικές επιγραφές στην ελληνική γλώσσα χρονολογούνται γύρω στα μέσα του 8^ου αιώνα π.Χ. Το ενδιαφέρον είναι ότι τα πρώτα αυτά κείμενα είναι όλα ιδιωτικού χαρακτήρα. Στο πρώτο αγγείο αυτής της εποχής από το νησί Πιθηκούσες που εξέτασαν οι μαθητές, διάβασαν την επιγραφή του με κατεύθυνση από τα δεξιά προς τα αριστερά (ἐπὶ τὰ λαιά) σε τρεις ξεχωριστές γραμμές, η οποία αναφέρει: «Είμαι το γλυκόπιοτο ποτήρι του Νέστορα. Όποιος πιει από τούτο το ποτήρι, αυτόν αμέσως θα τον κυριέψει ο πόθος της Αφροδίτης με το όμορφο στεφάνι.» Το αγγείο, σαν να είχε ψυχή και ανθρώπινη λαλιά αποκαλύπτει στους μαθητές την ταυτότητά του. Αρκετοί ερευνητές μάλιστα θεωρούν ότι ο Νέστωρ είναι ο Ομηρικός βασιλιάς της Πύλου, και το ποτήρι του είναι το περιγραφόμενο στον Όμηρο (11.632-7), ενώ άλλοι αρνούνται τον συσχετισμό και πιστεύουν πως πρόκειται για κάποιον άλλο Νέστορα, κάτοχο του ποτηριού. 

Το δεύτερο αγγείο που επεξεργάστηκαν οι μαθητές ήταν η «οινοχόη του Διπύλου», η οποία πήρε το όνομά της από το υστερογεωμετρικό αττικό εργαστήρι του «τεχνίτη του Διπύλου». Η  επιγραφή, χαραγμένη και όχι γραπτή, διαβάζεται κι αυτή από τα δεξιά προς τα αριστερά και αποτελείται από 47 γράμματα σχηματίζοντας λέξεις που δεν διαχωρίζονται μεταξύ τους. Το γράμμα Χ, που απουσιάζει από το φοινικικό αλφάβητο, κάνει εδώ την πρώτη του εμφάνιση. Η πρώτη από τις δύο προτάσεις διαβάζεται εύκολα: «Όποιος τώρα από όλους τους χορευτές χορέψει με περισσότερη χάρη». Η κύρια πρόταση που έπεται είναι δυσανάγνωστη. Εύλογη φαίνεται η άποψη ότι το αγγείο αθλοθετήθηκε για τον δεινότερο χορευτή και αργότερα έγινε κτέρισμα στον τάφο του. Η επιγραφή απηχεί τον ομηρικό ποιητικό λόγο τόσο με το επικό της λεξιλόγιο όσο και με την έμμετρη μορφή της, ενώ η χάραξή της προσέδιδε στο αγγείο εξαιρετική σημασία και διαφήμιζε τη σχέση του κατόχου του με την πνευματική πρωτοπορία της εποχής. Το πήλινο αγγείο εκτίθεται σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. 

Σε συνεργασία με τον υπεύθυνο διδάσκοντα καθηγητή κ. Ιωάννη Σωτηρόπουλο, οι μαθητές άντλησαν έμπνευση από τις αρχαιότερες αυτές επιγραφές της ελληνικής και κλήθηκαν να αποτυπώσουν με τον δικό τους τρόπο και τη δική τους καλλιτεχνική ματιά τα πολύτιμα αυτά μνημεία του πολιτισμού μας. Τα έργα ανήκουν στις μαθήτριες Αριάνα Σαλαπάτα, Δώρις Ρέππα, Ρέα Σαββοπούλου και Λυδία Τσιαλογιάννη του τμήματος Α3 του Α’ Αρσακείου – Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης.    

Την Τρίτη 21 Μαΐου 2024 είχαμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε στο Χημείο τη Β’ Δημοτικού του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Δημοτικού Εκάλης με τις δασκάλες τους κ. Γεωργία Ζερδέ και κ. Λουκία Λουκαδάκου. Οι «μικροί χημικοί» με τη καθοδήγηση της καθηγήτριας Χημείας του Σχολείου μας κ. Μπούζη Πάολας και τη βοήθεια των μαθητών της Β’ Γυμνασίου της Ζώνης Χημείας παρασκεύασαν αρωματικά σαπούνια γλυκερίνης σε διάφορα σχέδια. Ήταν μια δράση στο πλαίσιο αλληλεπίδρασης της Αρσακειακής κοινότητας και μεταφοράς της γνώσης μεταξύ μαθητών διαφορετικής εκπαιδευτικής βαθμίδας.

Το Α’ Αρσάκειο-Τοσίτσειο Γυμνάσιο Εκάλης είχε τη χαρά να φιλοξενήσει στο πλαίσιο της Ζώνης Χημείας  το Β’ Αρσακείο-Τοσίτσειο Δημοτικό Εκάλης, και πιο συγκεκριμένα τους  μαθητές του τμήματος Γ1 με τη δασκάλα τους κ. Αγγελική Οικονόμου και τους μαθητές του τμήματος Γ2 με τη δασκάλα τους κ. Εύη Κόλλια στο εργαστήριο Χημείας. Υπό την επίβλεψη της καθηγήτριας Χημείας του Σχολείου μας κ. Πάολας Μπούζη και με τη βοήθεια των μαθητών μας της Β’ Γυμνασίου παρασκεύασαν λαμπάδες από ανακυκλωμένο κερί, σύμφωνα με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, καθώς επίσης και λαμπάδες από φυσικό κερί μέλισσας. Οι μαθητές της Β’ Γυμνασίου είχαν τον ρόλο του δασκάλου για τους μικρούς μαθητές της Γ’ Δημοτικού. Έτσι βιώνοντας το εορταστικό κλίμα του Πάσχα η Αρσακειακή κοινότητα ενώθηκε και το Γυμνάσιο μεταλαμπάδευσε τις γνώσεις του στο Δημοτικό.

Την Πέμπτη 7 Μαρτίου 2024 το Γ3 τμήμα του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης παρακολούθησε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Κεντρικής Υπηρεσίας Γενικών Αρχείων του Κράτους, με τίτλο: «Η λογοκρισία στον κινηματογράφο, το θέατρο και το τραγούδι την περίοδο της δικτατορίας των συνταγματαρχών (1967-1974) μέσα από τεκμήρια των Γενικών Αρχείων του Κράτους». Εισηγητής ήταν ο κ. Γ. Γκλαβίνας, διδάκτωρ Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. 

Την πρώτη διδακτική ώρα στους μαθητές και τις μαθήτριες έγινε μια σύντομη επισκόπηση του ιστορικού πλαισίου διαμόρφωσης της δικτατορίας των συνταγματαρχών αλλά και του τρόπου λειτουργίας της. Στη συνέχεια ο κ. Γκλαβίνας παρουσίασε μέσω τεκμηρίων στους μαθητές τον θεσμοθετημένο λογοκριτικό μηχανισμό του Απριλιανού καθεστώτος που στόχευε στην περιστολή του δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης. Η δικτατορία εκμεταλλευόμενη το νομικό πλαίσιο έκτακτης ανάγκης και προληπτικής λογοκρισίας του Μεταξικού καθεστώτος, προσπάθησε να θέσει υπό τον έλεγχό της όλες τις πλευρές της πνευματικής ζωής: λογοτεχνία, θέατρο, μουσική, κινηματογράφος. Οτιδήποτε απειλούσε το καθεστώς ή «προσέβαλλε» τα χρηστά ήθη ήταν καταδικασμένο να καταπνιγεί. Το έργο αυτό ανέλαβε η Υπηρεσία Ελέγχου Τύπου στη Γενική Διεύθυνση Τύπου της Προεδρίας της Κυβερνήσεως, ιδρυθείσα στις 29 Απριλίου 1967. Σύμφωνα με σχετική εγκύκλιο της Γενικής Διεύθυνσης Τύπου, αντικείμενο του μηχανισμού προληπτικού ελέγχου ήταν: εφημερίδες, περιοδικά, βιβλία, φυλλάδια, φωτογραφίες, μακέτες, θεατρικά έργα, κινηματογραφικά σενάρια και οι εκπομπές των δικτύων ραδιοφωνίας και τηλεόρασης. Μάλιστα οι μαθητές παρακολούθησαν αποσπάσματα από ταινίες που λογοκρίθηκαν και κλήθηκαν να αναγνωρίσουν τι ακριβώς θεωρήθηκε «ύποπτο» κάθε φορά που μια σκηνή τους κρινόταν «ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟΣ».  

Την δεύτερη διδακτική ώρα οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες και δούλεψαν πάνω στους στίχους του Μάνου Λοΐζου για το «Ποιος το ξέρει», τραγούδι που απορρίφθηκε από το απολυταρχικό καθεστώς. Μία ομάδα μαθητών ανέλαβε τον ρόλο του λογοκριτή και οι υπόλοιπες προσπάθησαν να μεταπλάσουν έτσι τους στίχους ώστε να μη θεωρηθούν ύποπτοι και «κοπούν».  

Το πρόγραμμα αυτό, πραγματικό μάθημα δημοκρατικής συνείδησης για τους μαθητές, έγινε υπό την καθοδήγηση του διδάσκοντος κ. Γ. Σωτηρόπουλου.