Γράφει ο μαθητής Κωνσταντίνος Χειρίδης (Β4)

Ο χρόνος πάγωσε εκείνο το τραγικό πρωινό της 20ης Ιουλίου 1974, όταν η Μεγαλόνησος της Ανατολικής Μεσογείου άρχισε να αιμορραγεί από τον Τούρκο κατακτητή, που εισέβαλε στο νησί σκορπώντας τον όλεθρο, τον θάνατο, την απόγνωση! Η ελληνική πλευρά πιάστηκε στον ύπνο και η αντίδρασή της εκδηλώθηκε με μεγάλη καθυστέρηση, ενώ στο νησί είχαν ήδη φθάσει τουρκικά στρατεύματα…

Η Τουρκία υποστήριξε ότι δεν επρόκειτο για εισβολή, αλλά για «ειρηνική επέμβαση», παρά το γεγονός ότι είχε παραβιάσει κάθε κανόνα της διεθνούς νομιμότητας, συμπεριλαμβανομένου του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Το τουρκικό κράτος είχε πλέον βρει την αφορμή να επιβάλει τα διχοτομικά του σχέδια σε βάρος της Κύπρου κατακτώντας το 37% του νησιού και χωρίζοντας την πρωτεύουσα του νησιού, Λευκωσία, σε δύο άνισα μέρη κάνοντάς την την τελευταία διχασμένη πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Τις προηγούμενες μέρες, τα τουρκικά στρατεύματα μετακινούνταν στην Μικρασιάτικη ακτή, ακριβώς απέναντι από την Κύπρο. Η ελληνική και η κυπριακή κυβέρνηση θεωρούσαν ότι επρόκειτο για κάποια μπλόφα, όπως συνήθιζε να κάνει η Τουρκία με συνεχείς απειλητικές χειρονομίες. Στις 15 Ιουλίου του 1974 η Χούντα των Αθηνών δια των οργάνων της στη Μεγαλόνησο (Εθνική Φρουρά, ΕΛΔΥΚ, ΕΟΚΑ Β’) ανατρέπει τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, αρχιεπίσκοπο Μακάριο, ένα γεγονός που εξόργισε τους Τούρκους και τους έδωσε την ευκαιρία να επέμβουν πολεμικά. Ο τουρκικός στρατός, χωρίς δισταγμό, ξεκίνησε την εισβολή από την παραλία Πενταμίλι, κοντά στην Κηρύνεια. Η πολεμική επιχείρηση των Τούρκων, η οποία ονομαζόταν «ΑΤΤΙΛΑΣ», χωρίστηκε σε δύο μέρη. Το «ΑΤΤΙΛΑΣ Ι», που ξεκίνησε τα ξημερώματα της 20ης Ιουλίου 1974 και ολοκληρώθηκε τρεις μέρες μετά και ακολούθως, το «ΑΤΤΙΛΑΣ ΙΙ» στις 14 Αυγούστου, με αποτέλεσμα την παράνομη κατοχή του 37% του κυπριακού εδάφους από τα τουρκικά στρατεύματα, τον εκτοπισμό 150.000 Ελληνοκυπρίων κάνοντάς τους πρόσφυγες στην ίδια τους τη χώρα, ενώ υπήρξαν και πολλοί νεκροί. Οι 20.000 Ελληνοκύπριοι και Μαρωνίτες που επέλεξαν να μην εγκαταλείψουν τα σπίτια τους παρά την τουρκική κατοχή, υπόκειντο σε συνεχή παρενόχληση, περιορισμούς στις μετακινήσεις, άρνηση πρόσβασης σε επαρκή ιατρική φροντίδα και εκπαίδευση, με αποτέλεσμα να υποχρεωθούν κι αυτοί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Πολλοί εξακολουθούν να αγνοούνται.

Ο τουρκικός στρατός που είχε εισβάλλει στο νησί αριθμούσε γύρω στους 50.000 άνδρες υπό τη διοίκηση του Νουρετίν Ερσίν. Παρά την καλύτερη προετοιμασία τους, την αριθμητική τους υπεροχή και την ποιότητα του εξοπλισμού τους, αντιμετώπισαν σημαντικά προβλήματα ασυνεννοησίας. Η τουρκική αεροπορία βύθισε το αντιτορπιλικό Κοτσατεπέ (D-354) και προκάλεσε ζημιές σε άλλα δύο τουρκικά αντιτορπιλικά, τα οποία θεωρούσε ελληνικά. Από την Ελληνοκυπριακή πλευρά, ο κυπριακός στρατός δεχόταν βοήθεια από την ΕΛΔΥΚ (Ελληνική Δύναμη Κύπρου) και την εθνική φρουρά. Το Ελληνοκυπριακό στρατόπεδο διέθετε γύρω στους 40.000 στρατιώτες. Οι ήρωες που προστάτευσαν την Κύπρο έχουν γράψει ιστορία με τις θυσίες τους, προκειμένου να προστατεύσουν αυτό το απόμακρο κομμάτι του ελληνικού κόσμου. Αξίζει να αναφερθεί το όνομα του Μανόλη Μπικάκη, που έχει παραμείνει στην ιστορία ως ο Έλληνας «Ράμπο», που ανατίναξε 7 τουρκικά τεθωρακισμένα.

Διανύουμε ήδη το πεντηκοστό έτος από το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή. Όλες οι προσπάθειες για μια ειρηνική διευθέτηση απέτυχαν και το μόνο θετικό και αισιόδοξο είναι η διάσωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, του νόμιμου και διεθνώς αναγνωρισμένου κράτους-μέλους του ΟΗΕ, της ΕΕ και πολλών άλλων διεθνών οργανισμών. Το κράτος αυτό ανήκει σε όλους τους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς διάκριση εθνικής καταγωγής, θρησκείας ή γλώσσας. Το Κυπριακό ζήτημα, δυστυχώς, παραμένει άλυτο. Είμαι μαθητής της Β’ γυμνασίου και έχω καταγωγή από την Κύπρο. Δεν ζούσα τότε, αλλά γνωρίζω ότι το γεγονός αυτό έχει ανοίξει μία μεγάλη πληγή στον Ελληνισμό και όλοι οι Ελληνοκύπριοι δεν πρόκειται να ξεχάσουν ποτέ την τραγωδία εκείνων των ημερών!

Γράφουν οι μαθήτριες Φιλαρέτη Ανδρομιδά (Β1), Ελένη Κατωπόδη και Μελίνα Λαζάρου (Β2)

Τα περισσότερα παιδιά σήμερα γνωρίζουν τον Άγιο Βασίλη ως τον χαρούμενο, παχουλό άνδρα με την άσπρη γενειάδα και τα κόκκινα ρούχα, που παραδίδει τα δώρα στα παιδιά τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, μπαίνοντας στα σπίτια από τις καμινάδες. Όμως, ο θρύλος του Άγιου Βασίλη χρονολογείται εκατοντάδες χρόνια πριν. Για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς ο Άγιος Βασίλης ήταν ο Μέγας Βασίλειος, ο οποίος έζησε στην Καισαρεία της Καππαδοκίας και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του βοηθώντας τον συνάνθρωπο και οργανώνοντας φιλανθρωπίες.
Στη Δύση το πρόσωπο του Santa Claus (μια παράφραση του ολλανδικού ονόματος Sinterklaas, που μετέφεραν και εδραίωσαν στο Nέο Άμστερνταμ -σήμερα Νέα Υόρκη- οι Oλλανδοί μετανάστες) έχει ταυτιστεί με την ιστορία του Αγίου Νικολάου, που φημιζόταν για τη γενναιοδωρία του. Έγινε γνωστός ως ο προστάτης των παιδιών και διακρινόταν για την καλοσύνη του. Στην ιστορία του Αγίου Νικολάου οι βόρειοι λαοί πρόσθεσαν δικά τους πολιτιστικά στοιχεία, όπως είναι οι τάρανδοι, το έλκηθρο, το άστρο του Βορρά, που χαρακτηρίζουν και τα δικά μας Χριστούγεννα μέχρι σήμερα.
Αυτή η προσωπικότητα του Άγιου Βασίλη πέρασε στα ελληνικά δεδομένα τη δεκαετία 1950 – 1960, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μετατρέποντας πλέον τα Χριστούγεννα σε μία διεθνή γιορτή με πανομοιότυπα έθιμα. Το 1931 η Coca Cola και ο Aμερικανός σχεδιαστής Xέιντον Σάντμπλομ, για τις ανάγκες ενός διαφημιστικού, έβαψαν τη μέχρι τότε πράσινη στολή του Άγιου Βασίλη στο κόκκινο χρώμα τού αναψυκτικού και έτσι, του έμεινε για πάντα.

Στο πρόσωπο του Άγιου Βασίλη τα παιδιά βρίσκουν την πραγματική μαγεία των Χριστουγέννων. Αποτελεί έναν κομβικό συμβολισμό! Ως παιδιά, κάθε Χριστούγεννα περιμέναμε πώς και πώς να ξυπνήσουμε και να δούμε τα δώρα μας κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Αφήναμε κουλουράκια και γάλα, κάναμε λίστες με δώρα κι έτσι, αναβίωνε το πνεύμα της προσφοράς, της αγάπης και φυσικά, ακονιζόταν η φαντασία…
Ο Άγιος Βασίλης μπορεί να μην είναι υπαρκτός, είναι όμως υπαρκτή η διάθεση για αγάπη και προσφορά, μια διάθεση που αναβλύζει ακόμα μεγαλύτερη για τους περισσότερους ανθρώπους αυτές τις άγιες μέρες. Αυτή, λοιπόν, είναι η μαγεία των Χριστουγέννων… Ανεξάρτητα από το αν ο Άγιος Βασίλης είναι αληθινός ή όχι, οι καρδιές των ανθρώπων έχουν αγγιχτεί για πάντα!

Γράφει η μαθήτρια Μελίνα Λαζάρου (Β2)

Πολλές φορές, οι άνθρωποι προσεγγίζουν τη ζωή με μία μονοδιάστατη λογική. Η ζωή ως άσπρο και η ζωή ως μαύρο. Καμία απόχρωση του γκρι ανάμεσα στις δύο αυτές -εκ διαμέτρου αντίθετες- έννοιες. Επιδιώκουμε πάντα μια διαδρομή για την ικανοποίηση των στόχων μας χωρίς δυσχέρειες, χωρίς εμπόδια. Ίσως, βέβαια, αυτό να αποτελεί και το κίνητρο για τη ζωή: ο άνθρωπος σε μία ψευδαίσθηση, σε μια πλαστή πνευματική πραγματικότητα, που όμως τον παρακινεί να προχωρήσει… Καθώς προχωρά, ωστόσο, καταρρίπτονται όλα όσα πίστευε. Παρατηρεί πλέον και την αρνητική, την άδικη, την αισχρή πλευρά της ζωής και… αποθαρρύνεται. Ξαφνικά, υψώνεται μπροστά του ένα μαύρο, αδιαπέραστο τείχος. «Δεν υπάρχει διέξοδος!», σκέφτεται. Και επιστρέφει εκεί απ’ όπου ξεκίνησε, απαξιώνοντας αυτή τη ζωή. Αδικία, μίσος, κακία. Έτσι θα την χαρακτήριζε με τρεις λέξεις. Γιατί; Γιατί δεν αποδέχθηκε ποτέ την αλληλεξάρτηση των δύο στερεοτυπικά διαμορφούμενων εννοιών: του καλού και του κακού, του δίκαιου και του άδικου, της ευτυχίας και της δυστυχίας. Πάντα έτεινε να τραβά μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσά τους. Και αυτό, συμβάλλει στη διαμόρφωση αβάσιμων αντιλήψεων, που ωστόσο δύσκολα καταρρίπτονται απέναντι στην πεποίθηση για την ύπαρξη ενός κόσμου «ιδανικού», ο οποίος βρέθηκε αντιμέτωπος με έναν κόσμο, που φαντάζει ως το άκρο μιας αρνητικής διάστασης!
Αλλά σε μία κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει μόνο καλοσύνη. Οτιδήποτε και αν παρατηρήσουμε γύρω μας, αναλύοντάς το σε βάθος, θα μας οδηγήσει στην ίδια θεμελιώδη διαπίστωση: απαρτίζεται αναπόφευκτα από στοιχεία του καλού ΚΑΙ του κακού. Σκεφτείτε τι συμβαίνει με έναν πόλεμο, τον οποίο καταδικάζουμε για τη βαρβαρότητα, την αδικία, τον όλεθρο που επιφέρει. Σκεφτείτε πως η πενικιλίνη, τα ραντάρ, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, το εμβόλιο γρίπης αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα καινοτομιών, στις οποίες οδηγήθηκε η ανθρωπότητα εξαιτίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η πλήρης αντίφαση! Από κάθε «κακό», λοιπόν, πηγάζει κάτι «καλό», το οποίο με τη σειρά του, μπορεί να κρύβει και κάτι το αρνητικό. «Ουδέν κακόν αμιγές καλού», αλλά και «Ουδέν καλόν αμιγές κακού», θα έλεγα.
Συνεπώς, ο κόσμος μας δεν είναι γέννημα μιας μονοδιάστατης οπτικής. Γι’ αυτό και η συνύπαρξη του καλού και του κακού παρουσιάζεται αναπόφευκτη για το ανθρώπινο μέλλον και αποτελεί μία ζωτικής σημασίας αρχή για την ισορροπία της ανθρωπότητας, μία αρχή δηλαδή που στις μέρες μας φαντάζει πιο απαραίτητη από ποτέ…

Μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη στη Συντακτική Ομάδα του «Σχολεία-ΖΩ» του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης έδωσε ο Πρόεδρος της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, καθηγητής Γλωσσολογίας κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης. Συγκεκριμένα, αρχικά αναφέρθηκε στον Αρσάκειο Διαγωνισμό Ορθογραφίας, που για πρώτη φορά διοργανώνεται στα Αρσάκεια-Τοσίτσεια Σχολεία για τους μαθητές της Ε’ και ΣΤ’ τάξης του Δημοτικού, της Β’ και Γ’ τάξης του Γυμνασίου και της Α’ και Β’ τάξης του Λυκείου. Υπογράμμισε στη συνέχεια πως ο σκοπός ενός τέτοιου διαγωνισμού, που συνιστά παράλληλα και το βασικό κίνητρο συμμετοχής για τον διαγωνιζόμενο, είναι η ευαισθητοποίηση στο θέμα της μορφής του γραπτού λόγου, καθώς «ορθογραφία είναι η εικόνα, η εμφάνιση μιας λέξης στον γραπτό λόγο. Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, αν λάβουμε υπόψη μας ότι ο ελληνικός πολιτισμός είναι ένας πολιτισμός του γραπτού λόγου, αφού όλοι μάς θαύμασαν μέσα από τα κείμενά μας, τα κείμενα του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη, του Αισχύλου, του Θουκυδίδη». Ως προς τη χρήση των αυτόματων διορθωτών στην καθημερινότητά μας, ο κ. Μπαμπινιώτης επεσήμανε πως «ο έλεγχος ότι κάτι είναι λάθος δεν σημαίνει και αυτόματη διόρθωση. Προτείνονται πάντα κάποιες συναφείς λέξεις, εκ των οποίων θα πρέπει εμείς να διαλέξουμε τη σωστή. Άρα, δεν λύνεται το πρόβλημα». Ωστόσο, παραδέχτηκε πως «είναι μια βοήθεια, που σε καμία περίπτωση όμως δεν αντικαθιστά τη σχέση μας με τη γραπτή εικόνα της λέξης, δηλαδή τη σχέση μας με τον γραπτό λόγο».

Σχετικά με τα αίτια της ανορθογραφίας στις μέρες μας, ο κ. Μπαμπινιώτης τόνισε πως «δεν πρόκειται για «υπαιτιότητα» των εκπαιδευτικών ή των μαθητών. Η ελληνική ορθογραφία είναι η λεγόμενη «ιστορική- ετυμολογική ορθογραφία» και έχει εγγενείς δυσκολίες ως προς τη ρίζα των λέξεων. Εκείνο όμως που μπορεί να διδαχθεί από τους εκπαιδευτικούς και για το οποίο υπάρχει η ασφάλεια των κανόνων, είναι το κομμάτι των καταλήξεων. Επεσήμανε πως ένας μαθητής για να βελτιώσει τη σχέση του με την ορθογραφία, δηλαδή για να αποτυπώσει με έναν τρόπο στέρεο «το οπτικό ίνδαλμα» των λέξεων στο μυαλό του, είναι αναγκαίο να έχει επαφή με διαβάσματα. Εκτός αυτού, βοηθάει και η χειρόγραφη γραφή, δηλαδή ο σχεδιασμός των γραμμάτων που υπάρχουν σε κάθε λέξη, αφού κατ’ αυτόν τον τρόπο καλλιεργείται η κιναισθητική σχέση μας με τις λέξεις».

Ως προς τα απαραίτητα εγχειρίδια για την ορθογραφία μιας λέξης, που θα μπορούσε να έχει υπόψη του ένας γονιός ή ένας μαθητής, για να τα συμβουλεύονται, όταν χρειάζεται, ο κ. Μπαμπινιώτης πρότεινε -ως πιο προσιτά- δύο από τα λεξικά που συνέγραψε ο ίδιος, το Ορθογραφικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας και το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, όπως επίσης το β’ μέρος του βιβλίου του «Το Ελληνικό Αλφάβητο» κι ένα κεφάλαιο από το βιβλίο του «Η Γλώσσα μας: 180 Κείμενα για τη γλώσσα», όπου μιλάει για τη γραφή και την ορθογραφία.

Όσο για το πώς μπορεί να καλλιεργηθεί η αγάπη ενός νέου για την ορθογραφία στις μέρες μας, τόνισε πως «το πλέον απαραίτητο είναι η επαφή με τα κείμενα. Ακόμα και μέσα στο διαδίκτυο μπορούμε να βρούμε κείμενα πολύ χρήσιμα για τη γλώσσα, αλλά σίγουρα και το διάβασμα ενός βιβλίου έχει να προσφέρει πολλά!» Κλείνοντας, ο κ. Μπαμπινιώτης ανέφερε πως «αν σκεφτούμε ότι η ορθογραφία μάς προσφέρει πληροφορίες για την προέλευση, για τη σημασία, για το λεξικό πεδίο στο οποίο ανήκει μια λέξη, αλλά και γραμματικές πληροφορίες, αξίζει μέσα από αυτόν τον διαγωνισμό να επιδιώξουμε τον προβληματισμό και την εξοικείωση του μαθητή με την αξιοπρεπή εικόνα της λέξης».

Γράφουν οι μαθήτριες Φιλαρέτη Ανδρομιδά (Β1) και Ελένη Κατωπόδη (Β2)

Πολλή συζήτηση έχει υπάρξει τα τελευταία χρόνια για την έννοια της διαφορετικότητας. Τα μέσα ενημέρωσης, διάφορα αναγνώσματα, τα παιδικά βιβλία θίγουν το θέμα της διαφορετικότητας μέσα από την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ατόμων και ομάδων του πληθυσμού μας. Διαφορετικές αξίες, στάσεις, θρησκείες, φύλο, ηλικία, χρώμα, μόρφωση, ικανότητες, σεξουαλικός προσανατολισμός, πολιτισμός. Πώς θα μπορούσε μέσα σε μία κοινωνία να είμαστε όλοι ίδιοι, αφού ο καθένας από εμάς είναι μοναδικός; Πόσο βαρετός θα ήταν ο κόσμος, αν όλα γύρω μας ήταν ίδια; Η διαφορετικότητα υπάρχει παντού, αλλά η καλλιέργεια της αξίας της διαφορετικότητας συνεπάγεται την έννοια της ΑΠΟΔΟΧΗΣ!

Κι εδώ είναι που μιλάμε για το πρόβλημα του ρατσισμού… Ο όρος «ρατσισμός», στην κυριολεκτική του χρήση, σημαίνει το μίσος ή τον φόβο για άτομα που ανήκουν σε φυλές διαφορετικές από τη δική μας, καθώς και την εχθρική ή και υποτιμητική στάση απέναντί τους, τους συστηματικούς περιορισμούς και τις διακρίσεις εις βάρος τους. Τα παραπάνω συνδέονται με την πεποίθηση ότι οι φυλές από τις οποίες προέρχονται είναι κατώτερες από τη δική μας. Σε εκείνον, στον οποίο ασκείται ο ρατσισμός, καλλιεργείται μέσα του η ανασφάλεια και ο φόβος. Με τη συστηματική ρατσιστική συμπεριφορά προς ορισμένους ανθρώπους, δημιουργείται μεγάλο πλήγμα στην ψυχική τους ισορροπία, με αποτέλεσμα «το θύμα» με την πάροδο του χρόνου να οδηγηθεί στην αποξένωση.

Θεωρητικά μιλώντας, ο κάθε πολιτισμός πρεσβεύει έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής, περιλαμβάνει τα δικά του ήθη και έθιμα, διακριτές παραδόσεις. Παρ’ όλα αυτά, στη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη κοινωνία, με τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και τις αλλεπάλληλες αλλαγές που αυτή έχει επιφέρει στη ζωή των ανθρώπων, σε μια εποχή κατά την οποία ολόκληρος ο πλανήτης λογίζεται ως ένα «παγκόσμιο χωριό» και η προώθηση των προτύπων ζωής, με τη βοήθεια και της εύκολα μεταδιδόμενης πληροφορίας από τη μια άκρη του πλανήτη στην άλλη, γίνεται καθημερινά με εντυπωσιακά ταχείς ρυθμούς, καθίσταται σαφής και η επιρροή που ασκείται στο περιεχόμενο των κάθε λογής πολιτισμών ανά την υφήλιο. Επομένως, μέσα σε αυτό το νέο διαμορφούμενο πλαίσιο, εγείρονται νέα ερωτήματα σχετικά με την ετερότητα. «Ποιος, πότε, πού ή τι ορίζει κάποιον ως διαφορετικό;», «Πώς εισπράττει ο οριζόμενος ως διαφορετικός αυτή του την ταξινόμηση;», «Πώς αντιμετωπίζει, ο οριζόμενος ως διαφορετικός, τη μεταχείριση που υφίσταται –ως διαφορετικός– από τους εκπροσώπους των θεσμών ή από τους απλούς πολίτες;».

Πόσοι γύρω μας έχουν την αυτοματοποιημένη αντίληψη να μπαίνουν στη θέση του άλλου; Η ετερότητα, ως έννοια και ως βίωμα, προϋποθέτει σύγκριση, είτε η σύγκριση αυτή είναι συνειδητή είτε όχι. Είναι ευθύνη όλων μας να μετακινήσουμε τις στάσεις μας απέναντι «στο διαφορετικό» και να αντιληφθούμε τον πραγματικό πλούτο που μας χαρίζει. Αποδέχομαι και καλλιεργώ τη διαφορετικότητα στη ζωή μου σημαίνει «ανοίγομαι». Και όταν κάποιος ανοίγεται, μπορεί να βλέπει και να βιώνει την ομορφιά γύρω του στα πάντα και σε όλους. Μέσω της αποδοχής της διαφορετικότητας, συνδέομαι βαθύτερα και πιο αυθεντικά με τους γύρω μου. Μαθαίνω να αποδέχομαι χωρίς φίλτρα και όρους και να συγχωρώ. Μαθαίνω να κατανοώ και να συναισθάνομαι περισσότερο!

Γράφει ο μαθητής Κωνσταντίνος Χειρίδης (Β4)

Πρόσφυγας ονομάζεται κάθε άνθρωπος, που έχει εγκαταλείψει τα πατρογονικά του εδάφη λόγω πολέμου, βίας ή διώξεων. Το προσφυγικό ζήτημα είναι ένα από τα πλέον ακανθώδη της εποχής μας. Καθώς ο πληθυσμός των ανθρώπων παγκοσμίως, που αναγκάζεται να αφήσει το σπίτι του εξαιτίας της βίας και των συρράξεων ολοένα και αυξάνεται, ο δημόσιος διάλογος γύρω από αυτό το θέμα εντείνεται. Ζητήματα σχετικά με τους πρόσφυγες και τους μετανάστες πρωτοστατούν σε κανάλια, εφημερίδες και το διαδίκτυο.
Οι πρόσφυγες έχοντας εγκαταλείψει τον τόπο τους αναζητούν μία χώρα για να διαμείνουν. Εάν αποτελούσαν μέλη εθνικής μειονότητας στη χώρα που ζούσαν, προτού γίνει η πολεμική εμπλοκή, τότε θα αναζητήσουν βοήθεια από τους συμπατριώτες τους, οι οποίοι είτε θα ζουν ως μειονότητες σε άλλες χώρες είτε θα έχουν δικό τους κράτος. Άλλοι θα αναζητήσουν βοήθεια από χώρες γειτονικές της πατρίδας τους. Θα περπατήσουν πολλά χιλιόμετρα φορτωμένοι με τα απολύτως απαραίτητα ή θα βρεθούν σε βάρκες στη θάλασσα και θα πάνε, όπου τους βγάλει το πέλαγος. Και φυσικά, υπάρχουν πιθανότητες να μην τα καταφέρουν…
Ένας πρόσφυγας πηγαίνει σε νέους τόπους, άγνωστους και διαφορετικούς από τον δικό του. Γνωρίζει άλλους πολιτισμούς και αναγκάζεται να ασπαστεί ξένες για εκείνον νοοτροπίες και συνήθειες. Αναμφίβολα, η ανάγκη εκμάθησης μίας νέας γλώσσας είναι επιβεβλημένη. Πρέπει να επιβιώσει σε ένα πρωτόγνωρο περιβάλλον, ψάχνει να δουλέψει για να βγάλει λίγα χρήματα. Εάν έχει και οικογένεια μαζί του, παλεύει να την συντηρήσει. Συγχρόνως, προσπαθεί να γίνει αποδεκτός από τους ντόπιους, οι οποίοι δεν τον υποδέχονται με ανοικτές αγκάλες… Επικρατούσε κι επικρατεί ακόμα, βλέπετε, σε πολλούς η λογική ότι ναι μεν είμαι φιλάνθρωπος και συμπαραστέκομαι σε κάθε ανέστιο και κατατρεγμένο, όχι όμως να έχουμε ίσα κι όμοια δικαιώματα!

Στις μέρες μας, υπάρχουν ακόμα προσφυγικά κύματα, όπως εξαιτίας του πολέμου στη Συρία ή την Ουκρανία. Ένα παλαιότερο συμβάν είναι η πολεμική εμπλοκή στο Νογκόρνο Καραμπάχ, όπου γύρω στους 100.000 Αρμένιους έφυγαν από τις πόλεις και τα χωριά τους μετά από πολεμική επέμβαση των Αζέρων. Με τον πόλεμο στο Ισραήλ μεταξύ των Εβραίων και των Παλαιστίνιων Αράβων, 6 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι πρόσφυγες βρίσκονται τώρα στην Ιορδανία, τον Λίβανο, τη Συρία και τη Λωρίδα της Γάζας. Αλλά και οι Έλληνες αναγκάστηκαν να γίνουν πρόσφυγες, όπως κατά την Μικρασιάτικη Καταστροφή. Η Αττική δέχτηκε τον μεγαλύτερο όγκο από τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Αυτοσχέδιοι καταυλισμοί, δημόσια κτήρια και σχολεία, που μετατράπηκαν σε νοσοκομεία, άνθρωποι και ευκατάστατες οικογένειες που βρέθηκαν, από τη μια μέρα στην άλλη, να φορούν παπούτσια από λάστιχα αυτοκινήτων. Ο πληθυσμός της Αθήνας διπλασιάστηκε και στην αρχή, οι ξεριζωμένοι αναζήτησαν πρόχειρη στέγη σε αποθήκες, εκκλησίες, σχολεία και θέατρα.
Πολλοί πρόσφυγες, όταν ο πόλεμος και οι δυσκολίες της χώρας τους σταματήσουν, επιθυμούν να γυρίσουν πίσω στις πατρίδες τους και να ζήσουν τη ζωή τους, όπως συνήθιζαν προπολεμικά. Ας μην ξεχνάμε ότι η προσφυγιά δεν έχει χρώμα ούτε θρησκεία. Απλώς η διαδρομή αλλάζει! Κάποτε οι Έλληνες κατευθύνονταν ως πρόσφυγες στη Συρία, ενώ τώρα οι Σύριοι έρχονται στην Ελλάδα. Η αλληλεγγύη προς τον πλησίον είναι κάτι επιβεβλημένο! Και είναι εντυπωσιακό το ότι σήμερα πολλοί, που αντιτίθενται στους πρόσφυγες της Συρίας, είναι άνθρωποι που οι γονείς τους ήταν και οι ίδιοι πρόσφυγες! Σχετικά, λοιπόν, με την έξαρση των ρατσιστικών συμπεριφορών απέναντι στους πρόσφυγες, που ως Έλληνας έφηβος βλέπω καθημερινά γύρω μου, να σας θυμίσω τι γινόταν στις αρχές του 20ού αιώνα στη νήσο Έλις της Νέας Υόρκης, εκεί όπου συνωστίζονταν χιλιάδες Έλληνες, πάμφτωχοι, ρακένδυτοι, πεινασμένοι, αλλά και πολλοί με εγκληματικό χαρακτήρα… Ή ότι στην Αυστραλία πήγαν Έλληνες, για να βρουν μια καλύτερη ζωή και κατέληξαν άστεγοι ζητιάνοι στους δρόμους του Σίδνεϋ και της Μελβούρνης. Οφείλουμε να βοηθήσουμε τους πρόσφυγες, να ενσωματωθούν πιο εύκολα στις γηγενείς κοινότητες και να έχουν ευκαιρίες να ζήσουν με ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ!

Γράφουν οι μαθήτριες Φιλαρέτη Ανδρομιδά (Β1) και Ελένη Κατωπόδη (Β2)

Αγάπη. Τι είναι αγάπη; Λίγοι είναι αυτοί που θα έδιναν μια σαφή και αντικειμενική απάντηση, γιατί για τον καθένα η αγάπη είναι κάτι το διαφορετικό, με πολλά όμως κοινά στοιχεία. Για κάποιον αγάπη μπορεί να σημαίνει απόκτηση της ευκαιρίας για έρωτα, για άλλον μπορεί να είναι το συναίσθημα έντονης στοργής και συμπόνιας, για κάποιον τρίτο μπορεί να είναι το έντονο αίσθημα ευφορίας που νιώθει για κάτι. Και ας σημειωθεί εδώ, πως τα πλαίσια της αγάπης είναι μεγάλα, δηλαδή αυτός που μας ελκύει και που μας εγείρει στοργή, μπορεί να είναι φίλος, γονέας, αδέρφια ή ακόμα και το κατοικίδιό μας!

Η αγάπη μονοπωλούσε το ενδιαφέρον και του αρχαίου φιλοσόφου Αριστοτέλη, ο οποίος μεταξύ άλλων έγραψε: «Η αγάπη είναι μία ψυχή, που κατοικεί σε δύο σώματα». Αγάπη είναι το μικρό παιδί που κρύβουμε μέσα μας. Αυτό που μας οδηγεί στην ενσυναίσθηση και στην προσφορά, μας μαθαίνει να χαιρόμαστε το καθετί, να μη φοβόμαστε να δείξουμε τα συναισθήματά μας, να αναζητάμε την αλήθεια και το δίκιο, να μη ζηλεύουμε, να έχουμε υπομονή. Αν όμως δεν μας έχουν αγαπήσει ποτέ; Τότε η ζωή μας είναι μίζερη, πλημμυρισμένη με το απόλυτο συναισθηματικό κενό. Αδιαφορία, μίσος, τάσεις εκδίκησης, άκρατη βία.

Η οικογένεια είναι ένα από τα πιο σημαντικά και πολύτιμα δώρα στη ζωής μας. Η ίδια η λέξη σε κάνει να νιώθεις ζεστασιά και ασφάλεια. Η ζωή αρχίζει από εκεί και η αγάπη εκεί δεν τελειώνει ποτέ! Οι δικοί σου άνθρωποι βρίσκονται εκεί, για να σε στηρίξουν και να σε σηκώσουν, όταν πέφτεις. Όταν όλοι σου γυρνάνε την πλάτη, οι αγαπημένοι σου σε κοιτάζουν και σου ανοίγουν την αγκαλιά τους. Οι φίλοι, επίσης, είναι η οικογένεια που επιλέγουμε και η φιλία είναι ένα από τα καλύτερα δώρα που προσφέρει η ζωή. Οι φίλοι μάς αποδέχονται όπως είμαστε και βρίσκονται εκεί, για να μας ακούσουν και να μας σταθούν στις καλές και στις δύσκολες στιγμές. Μετράμε αυτούς, που πραγματικά στέκονται δίπλα μας. Όλους τους υπόλοιπους, που εξαφανίζονται στις φουρτούνες, να τους διευκολύνετε!

Σε δύσκολους καιρούς, η αγάπη μπορεί να πάρει τη μορφή της αλληλεγγύης: εκείνοι που ενώνουν τις δυνάμεις τους, για να αντιταχθούν σε μια αδικία, εκφράζουν επίσης ένα είδος αγάπης.

Εν κατακλείδι, η ουσία είναι ότι ορισμένα συναισθήματα, όπως η φροντίδα, η υπομονή και ο σεβασμός είναι αυτό που το λέμε «αγάπη». Κι αν ακόμη αισθάνεστε μπερδεμένοι σχετικά με την αγάπη, μην ανησυχείτε! Εμπιστευθείτε, «ανοιχτείτε» και θα καταλάβετε με τον καιρό…