Η επανάληψη είναι η μητέρα της μαθήσεως. Ισχύει όμως αυτό και για την εξελικτική μας πορεία; Λένε πως «Όποιος λαός δε μαθαίνει από την ιστορία του, είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει.» Η προφητική αυτή φράση αποτελεί πλέον μία συμπερασματική διαπίστωση και επιβεβαιώνει τον χαρακτηρισμό της ζωής ως φαύλου κύκλου. Το ερώτημα όμως που προκύπτει είναι: Γιατί βλέπουμε την ιστορία να επαναλαμβάνεται; Θα έπρεπε να αφήνουμε πίσω μας τα λάθη του παρελθόντος. Να επανορθώνουμε στο μέλλον! Αυτό, ωστόσο, δε βρήκε πρακτική εφαρμογή σε καμία ιστορική πραγματικότητα. Με αφορμή τα δύο χρόνια από την τραγική και θλιβερή έναρξη του πολέμου μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, αλλά και την πρόσφατη έναρξη ενός ακόμη πολέμου στη Μέση Ανατολή, συγκεκριμένα στο Ισραήλ, στον οποίο έχει αρχίσει να εμπλέκεται και η Δύση, ας σταθούμε για λίγο και ας αναρωτηθούμε για την πορεία μας στα μονοπάτια της ιστορικής εξέλιξης και για τον ρόλο που είχε αυτή η πορεία στη διαμόρφωση της σημερινής πραγματικότητας. Ήταν όντως ομαλά ευθύγραμμη ή επιλέξαμε μια παράκαμψη, που τελικά οδηγεί ξανά και ξανά στο σημείο της αφετηρίας μέσω φαινομενικά διαφορετικών, αλλά τελικά ίδιων δρόμων; Πριν από ένα έτος και εννιά μήνες, στις 24 Φεβρουαρίου του 2022, με εντολή του προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, τα ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στα ουκρανικά εδάφη με πυραύλους και χτυπούσαν ανελέητα την πρωτεύουσα του ουκρανικού κράτους, το Κίεβο. Οι επιθέσεις αυτές σηματοδότησαν και την έναρξη των εχθροπραξιών μεταξύ των δύο χωρών, ενώ μέχρι και σήμερα κανένα γεγονός δεν έχει, δυστυχώς, σηματοδοτήσει τη λήξη της οδυνηρής αυτής κατάστασης. Παράλληλα, πριν από μόλις λίγες ημέρες έγιναν επιθέσεις κατά του Ισραήλ από τους Παλαιστινίους. Οικισμοί καταστρέφονται, άνθρωποι από άλλες χώρες κρατούνται αιχμάλωτοι, ενώ ο αριθμός των νεκρών και των τραυματιών αυξάνεται διαρκώς. Δύο ακόμη πλήγματα για τον ανθρώπινο πολιτισμό…
Ο πόλεμος στην Ουκρανία θεωρείται πλέον «ξεπερασμένος» για την επικαιρότητα. Παρόλο που πρόκειται για έναν πόλεμο! Έναν ΑΚΟΜΗ πόλεμο, που δε θα αποτελέσει και τον τελευταίο. Αντίθετα, τα γεγονότα του πολέμου του Ισραήλ αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη δημοσιότητα… Ήρθε λοιπόν η ώρα, να γίνουμε παρατηρητές των εαυτών μας και να δώσουμε απάντηση στα προαναφερόμενα ερωτήματα. Ποια είναι η αιτία που μας οδηγεί τελικά στο ίδιο σημείο, ξανά και ξανά; Το άκουσμα της απάντησης στα παραπάνω ερωτήματα φαντάζει όλο και πιο τραγικό κάθε φορά: Ο ανθρώπινος παράγοντας! Ναι, ο άνθρωπος! Για ακόμη μία φορά καθίσταται εμπόδιο στη φύση του. Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Ολοένα και πιο θλιβερή, οδυνηρή, τραγική. Με ολοένα και περισσότερο μίσος προερχόμενο από τον άνθρωπο. Με ολοένα και πιο δυνατή την απαίτηση του, να ικανοποιηθεί το συμφέρον του. Δε μαθαίνει από τα λάθη του, αλλά τα χρησιμοποιεί για να δημιουργήσει τα επόμενα. Ίσως πάντα να ήταν άπληστος. Επιζητούσε και επιζητεί την εξουσία, το κέρδος. Έχει εγκλωβιστεί σε αυτή την νοοτροπία και δεν το συνειδητοποιεί. Και έχει πιάσει μια ιλιγγιώδη ταχύτητα, που δεν του επιτρέπει να κοιτάξει πίσω και να προβληματιστεί. Το συμπέρασμα είναι πως- καλώς ή κακώς- οι ανάγκες του ανθρώπου δεν έχουν αλλάξει. Οι καταστάσεις όμως έχουν! Το λάθος είναι πως ο άνθρωπος δεν έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο τις αντιμετωπίζει και αυτό οφείλεται στη δημιουργία ενός κόσμου, παγιδευμένου σε μία ιδεολογία μονοδιάστατη, που υποστηρίζει έναν λανθασμένο τρόπο διεκδίκησης των δικαιωμάτων. Επαναλαμβάνει, λοιπόν, ξανά και ξανά τα ίδια λάθη, τα οποία ίσως και να μην του αφήνουν πλέον περιθώρια επανόρθωσης. Η ιστορία επαναλαμβάνεται μπροστά στα μάτια του. Θα επαναλαμβάνεται μπροστά στα μάτια του. Και η επανάληψή της θα γίνεται κάθε φορά με όλο και πιο οδυνηρό τρόπο. Εκτός… αν βρεθεί κάτι που θα φέρει την ανατροπή. Κάτι να ΜΑΣ σταματήσει. Και οι μοναδικοί που μπορούν, είμαστε ΕΜΕΙΣ!
Την Παρασκευή 27 Οκτωβρίου 2023 οι μαθητές και οι μαθήτριες του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης παρακολούθησαν τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου 1940 στο Θέατρο του Σχολείου. Σε κλίμα συγκίνησης παραδόθηκε η Σημαία από τον Διευθυντή κ. Μιχάλη Καπετανή στη Σημαιοφόρο μας, Μαριάννα Δεμενεοπούλου, και έπειτα, επιδόθηκαν τα αριστεία και τα βραβεία στους αριστεύσαντες και πρωτεύσαντες μαθητές της σχολικής χρονιάς 2022-2023. Η συνέχεια γράφτηκε στη σκηνή του Θεάτρου, όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες σε ένα λιτό και ατμοσφαιρικό σκηνικό ζωντάνεψαν, μέσα από δραματοποιημένες αυθεντικές μαρτυρίες, τις ημέρες εκείνες του αγώνα στα ελληνοαλβανικά σύνορα, τον άθλο των Ελλήνων για την πατρίδα, την Εθνική Αντίσταση, τις αναρίθμητες θυσίες και δοκιμασίες ενός μικρού, αλλά ταυτόχρονα και «μεγάλου λαού» που αντιστάθηκε στη γερμανική Κατοχή, καθώς και την αναστάσιμη και λυτρωτική στιγμή της Απελευθέρωσης!
Τον πανηγυρικό λόγο εκφώνησε η φιλόλογος καθηγήτρια του σχολείου μας κ. Μ. Μηλιδώνη. Τα κείμενα του θεατρικού δρώμενου επιμελήθηκαν οι φιλόλογοι κ. Αικ. Κατσιάνου και κ. Ι. Παπαβασιλοπούλου, τη διδασκαλία των κειμένων οι φιλόλογοι κ. Αικ. Κατσιάνου, κ. Σ. Κοντονίκα, κ. Γ. Κωνσταντακάκης και κ. Ι. Παπαβασιλοπούλου, τη σκηνοθεσία ο θεατρολόγος κ. Κ. Θεοδώρου, την ηλεκτρονική παρουσίαση ο θεολόγος κ. Λ. Ιατρόπουλος, τη διεύθυνση της χορωδίας και της ορχήστρας είχε η καθηγήτρια Μουσικής κ. Φ. Αβρανά, στην ορχήστρα συμμετείχε ο θεολόγος του Σχολείου μας κ. Γ. Παντόγλου, ενώ τα σκηνικά της παράστασης, την πρόσκληση και το πρόγραμμα φιλοτέχνησε η καθηγήτρια Καλλιτεχνικών κ. Κ. Πρεβενιού, η οποία επιπλέον έστησε με μαθητές μας μια μικρή έκθεση ζωγραφικής στην είσοδο του Θεάτρου με αφορμή την εθνική μας Επέτειο.
Θερμά συγχαρητήρια στους μαθητές και στους εκπαιδευτικούς μας για την πολύ ποιοτική και ουσιαστική εκδήλωση που μας παρουσίασαν.
Αναμφίβολα, στις μέρες μας ζούμε πραγματικά δύσκολες καταστάσεις. Μία από αυτές ήταν και το φονικό πέρασμα της κακοκαιρίας «Daniel», που άφησε πίσω της μεγάλες πληγές… Αυτή η καταστροφική πλημμύρα χτύπησε πολλές περιοχές, για τις οποίες ξημέρωσε μία σκληρή «επόμενη μέρα», με αποτέλεσμα οι άνθρωποι εκεί να προσπαθούν τώρα να μαζέψουν τα κομμάτια τους… Σε αυτή, λοιπόν, τη δύσκολη κατάσταση ο ένας πρέπει να σταθεί στο πλευρό του άλλου. Οφείλουμε όλοι να τείνουμε χείρα βοηθείας στη Θεσσαλία, στον πάσχοντα συνάνθρωπό μας! Εκτός από την υλική βοήθεια (τρόφιμα, ρουχισμός, είδη πρώτης ανάγκης γενικότερα), είναι σημαντικό να στείλουμε τη θετική μας ενέργεια, να στηρίξουμε ψυχικά και ηθικά όλους τους ανθρώπους, που βιώνουν τραυματικές εμπειρίες. Η διατήρηση του θείου δώρου της ζωής μέσα σε συνθήκες αξιοπρέπειας είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ανθρώπου, που από τη φύση του είναι αισιόδοξος! Η κοινωνία σήμερα είναι, δυστυχώς, ευάλωτη. Απειλείται με καταστροφή από την απερισκεψία και την απραγία του ανθρώπου, από τα ψυχρά και πολύμορφα συμφέροντα, που οδήγησαν στην έκπτωση των ηθικών αξιών! Οι δυνατοί του κόσμου κατέληξαν σε μια «αδύναμη» συμφωνία, που έγινε κοφτερό δρεπάνι και θερίζει αλόγιστα. Περισσότερο από κάθε άλλη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, ο πλανήτης και το οικοσύστημα βρίσκονται σε κίνδυνο. Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2050 ο πληθυσμός του πλανήτη θα ανέρχεται σε 9 δισεκατομμύρια κατοίκους και θα χρειάζονται 2 πλανήτες, για να τραφούν όλοι οι κάτοικοί του. Λοιπόν, είναι καιρός ο άνθρωπος να αναλάβει τις ευθύνες του, γιατί στένεψαν πολύ τα περιθώρια. Είναι επιτακτική η ανάγκη, να πετάξουμε τα βαρίδια του βολέματος και της καλοπέρασης! Διάβασα πρόσφατα και για «το κίνημα της εθελούσιας απλότητας» (Voluntary Simplicity Movement). Έτσι ονομάζεται η νέα τάση ζωής, που επιλέγουν όλο και περισσότεροι κάτοικοι της Αμερικής. Ονειρεύονται να απαλλαγούν από όσα έχουν στην κατοχή τους δίνοντάς τα σε φιλανθρωπικούς σκοπούς και να ζουν με ελάχιστα χρήματα, απολαμβάνοντας όμως τις χαρές της ζωής χωρίς στρες. Οι οπαδοί του κινήματος της απλότητας είναι άνθρωποι, που μέχρι πρότινος επιδίωκαν να γεμίζουν τα σπίτια τους με έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές, ρούχα και παπούτσια και φυσικά, όταν αποκτούσαν παιδιά, συνέχιζαν να ακολουθούν την ίδια καταναλωτική μανία γεμίζοντας τα παιδικά δωμάτια με δώρα και παιχνίδια. Σήμερα όμως, βλέπουν τελείως διαφορετικά τα πράγματα. Κατ’ αρχάς, θεωρούν ουτοπικό να βασίζουν την ευτυχία τους στα υλικά αγαθά και επιλέγουν μια πιο φυσική και φυσιολογική ζωή. Εγκαταλείπουν τις πολυτελείς κατοικίες τους στα προάστια των μεγαλουπόλεων και μετακομίζουν σε τροχόσπιτα, εκεί όπου ο αέρας είναι καθαρός, το περιβάλλον ήσυχο και τα τρόφιμα υγιεινά. Αφήνουν τις γεμάτες στρες δουλειές τους στις πολυεθνικές επιχειρήσεις και γίνονται καλλιεργητές βιολογικών προϊόντων. Το αποτέλεσμα; Ανακαλύπτουν ξανά τον εαυτό τους!
Δεν ξέρω αν αυτή είναι η λύση, αλλά σίγουρα ορισμένες φορές, βολευόμαστε σε έναν τρόπο ζωής που είναι «εντάξει», αλλά δεν εκπληρώνει αυτό που επιθυμούμε βαθιά μέσα μας. Ίσως και να χρειάζεται να διαλυθούμε, ώστε να ξανασυναρμολογήσουμε τα κομμάτια μας και να δημιουργήσουμε κάτι ισχυρότερο, καλύτερο από πριν. Κάποιες φορές, χρειάζεται να περιπλανηθούμε στο άγνωστο, για να βρούμε τον εαυτό μας. «Όλοι όσοι περιπλανιούνται δεν έχουν απαραίτητα χαθεί», είπε ο Τόλκιν και είναι κάτι που χρειάζεται να θυμόμαστε πάντα. Ας προβληματιστεί, λοιπόν, ο καθένας από εμάς και ας ενεργοποιηθεί προς μία δημιουργική πορεία!
Το Σάββατο 28 Οκτωβρίου 2023 το Α΄ Αρσάκειο-Τοσίτσειο Γυμνάσιο Εκάλης συμμετείχε στις εορταστικές εκδηλώσεις, που διοργάνωσε ο Δήμος Διονύσου τιμώντας την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940. Συγκεκριμένα, η Σημαιοφόρος και οι Παραστάτες μας παρευρέθησαν στη Δοξολογία στον ιερό ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου και Αγίου Στεφάνου. Στη συνέχεια, παρακολούθησαν την επιμνημόσυνη δέηση, την εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας και κατέθεσαν στεφάνι στο Ηρώο.
Τέλος, οι μαθητές παρήλασαν στην κεντρική οδό του Αγίου Στεφάνου (οδός Ηρώων Πολυτεχνείου) και καταχειροκροτήθηκαν από όλους όσοι παρευρέθησαν στον χώρο της παρέλασης. Το Σχολείο μας εκπροσώπησε στις εκδηλώσεις η Υποδιευθύντρια κ. Μαρία Καραγεωργίου, μαθηματικός. Τους μαθητές προετοίμασαν και συνόδευσαν οι καθηγήτριες Φυσικής Αγωγής κ. Ηρώ Πάζα και κ. Μαρία Χρυσικοπούλου.
Μαθητές από τη Γ´ Γυμνασίου του Σχολείου μας συμμετέχουν στην έκθεση ζωγραφικής με τίτλο: «Η 28η Οκτωβρίου 1940 μέσα από την Τέχνη». Οι μαθητές με την καθοδήγηση της καθηγήτριας Καλλιτεχνικών κ. Κυριακής Πρεβενιού μελέτησαν καλλιτέχνες που δημιούργησαν έργα την περίοδο του πολέμου του 1940 αλλά και μετέπειτα, επηρεασμένοι από αυτήν την περίοδο.
Οι καλλιτέχνες που μελετήσαμε είναι ο Γιώργος Γουναρόπουλος, η Βάσω Κατράκη, ο Τάσσος, ο Λυκούργος Κογεβίνας, ο Κώστας Γραμματόπουλος και ο Γιώργος Βακιρτζής. Η έκθεση απαρτίζεται από μια μικρή παρουσίαση με πληροφορίες για τη ζωή και το έργο των καλλιτεχνών αλλά και από έργα των μαθητών από την περίοδο του πολέμου.
Στο εργαστήριο Καλλιτεχνικών του Σχολείου οι μαθητές ζωγράφισαν και σχεδίασαν τα έργα τους και παρουσίασαν την έκθεση «Η 28η Οκτωβρίου 1940 μέσα από την Τέχνη», γνωρίζοντας το σημαντικό εικαστικό έργο αυτών των καλλιτεχνών καθώς και τον σημαντικό ρόλο της τέχνης στον αγώνα των Ελλήνων στον πόλεμο του 1940.
Οι εορτασμοί της 28ης Οκτωβρίου στα σχολεία πρέπει να είναι ουσιαστικοί και να περιλαμβάνουν δραστηριότητες που θα βοηθούν τους μαθητές να κατανοήσουν τα γεγονότα της εποχής και να αναπτύξουν μια ισχυρή σχέση με την ιστορία της Ελλάδας.
Σίγουρα δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος για να επιτύχεις τα παραπάνω από ένα βιβλίο. Δεν θα μπορούσε λοιπόν να απουσιάζει η Βιβλιοθήκη του Σχολείου μας και από τον φετινό εορτασμό. Δημιουργήσαμε λοιπόν μια μεγάλη έκθεση βιβλίων: λογοτεχνίας, ιστορίας, λευκωμάτων, εφημερίδων και περιοδικών της εποχής που λαμβάνει χώρο στη Βιβλιοθήκη για όλο τον μήνα Οκτώβριο.
Η παραπάνω έκθεση είναι μια εξαιρετική ευκαιρία για τους μαθητές να εξερευνήσουν τεκμήρια που έχουν σχέση με την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Η έκθεση ελπίζει να βοηθήσει τους μαθητές να γνωρίσουν δεκάδες σχετικά βιβλία να αναπτύξουν τις δεξιότητες ανάγνωσης, επιλογής βιβλίων και έρευνας καθώς και να μάθουν πολλά από τις ιστορικές πλέον, πηγές πληροφόρησης (εφημερίδες και περιοδικά) της εποχής του πολέμου.
Με αφορμή αυτή την έκθεση πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνάντηση της λέσχης ανάγνωσης βιβλίων της Βιβλιοθήκης μας για τη σχολική χρονιά 2023-2024. Η λέσχη ανάγνωσης σε μια σχολική βιβλιοθήκη εκτός του ότι είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τους μαθητές να εξερευνήσουν βιβλία λογοτεχνίας, ιστορίας κ.ά., τους επιτρέπει επίσης να μοιραστούν τις σκέψεις τους και να δημιουργήσουν σχέσεις με συμμαθητές τους που έχουν τα ίδια ενδιαφέροντα. Μπορεί να προσφέρει τέλος, οφέλη όπως: δεξιότητες στην ανάγνωση και την επικοινωνία, κριτική σκέψη, κατανόηση και σεβασμό στην άποψη του άλλου.
Η συνάντηση της λέσχης ανάγνωσης της Βιβλιοθήκης μας πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 24 Οκτωβρίου 2023 στο μεγάλο διάλειμμα του Σχολείου (15’ λεπτά). Προσήλθαν μαθητές από διάφορες τάξεις Γυμνασίου και Λυκείου. Οι μαθητές αφού ξεναγήθηκαν στην έκθεση – αφιέρωμα, περιηγήθηκαν και ενημερώθηκαν για τα βιβλία που παρουσιάζονται. Συζήτησαν όλοι μαζί για τις εν λόγω εκδόσεις, για το αν έχουν διαβάσει κάποιο βιβλίο από αυτά που παρουσιάζονται και αν θα το πρότειναν στους συμμαθητές τους.
Στο τέλος του λίγου χρόνου μας, σημείωσε ο καθένας κάποιον από τους διαθέσιμους τίτλους για τον δανεισθεί, να τον διαβάσει και να συζητήσει ίσως για το περιεχόμενο του στην επόμενη συνάντηση μας, με ένα καινούργιο θέμα προς εξερεύνηση.
Με μαύρο πέπλο σκέπασαν τον κόσμο, τον κόσμο, όπου κάποτε η χαρά είχε τον πρώτο λόγο. Με αυτό το μαύρο πέπλο, που είναι κεντημένο με βία για ύφασμα, αδικία για τις λεπτομέρειες και απανθρωπιά για δαντέλα. Και κάτω από το μαύρο πέπλο, όλοι μαύρο εβλέπαν, αφού εκείνο έκρυβε το φως ως το υπερπέραν. Εκείνοι όμως το συνήθισαν, αφού ήταν ο νέος τους ουρανός. Έτσι, συνέχισαν οι κακές πράξεις και της ηρεμίας οι διαταράξεις. Υπήρχαν παντού, όπου και να κοιτάξεις. Όμως ήταν και κάποιοι λίγοι, που για χρόνια την ελπίδα περιμέναν σαν ηλιαχτίδα να φανεί, μέσα σε τούτη την καταιγίδα την πικρή. Έτσι, μισόκλεισαν τα μάτια τους μέσα από το πέπλο να κοιτάξουν, του ήλιου τις ακτίνες, να μη χάσουν. Περνούσε όμως ο καιρός και πουθενά η ηλιαχτίδα. Σιγά σιγά φθειρόταν κι η ελπίδα. Με τις λίγες δυνάμεις που τους απομέναν, έκλεισαν τα μάτια τους και τα ξανάνοιξαν αποζητώντας καθαρόν αέραν. Κοίταξαν τον ουρανό, πεντακάθαρο και γαλανό. Είχε φύγει πια το πέπλο το μαύρο, το ασφυκτικό. Στη θέση του στεκόταν ο ήλιος ο λαμπρός, που με τις ακτίνες του αγκάλιασε τον κόσμο ωσάν στοργικός γονιός. Σαν κουβέρτα ζέστανε τις ψυχρές καρδιές των ανθρώπων. Έπειτα, ήρθε η ελπίδα, η πιο όμορφη ηλιαχτίδα! Τέλος, είπαν όλοι με μια φωνή, μεγάλοι και μικροί, πως ποτέ δε θα άφηναν ξανά, αυτή την αγκαλιά, να φύγει μακριά.