Πόσο νερό καταναλώνουν οι μαθητές; Συνήθειες, σπατάλες και περιθώρια αλλαγής 

Σε μια περίοδο όπου η κλιματική αλλαγή και η λειψυδρία απασχολούν όλο και περισσότερο την κοινωνία, οι μαθητές του Γ1 Αλεξάνδρου Λουίζα ΜαρίαΑναστασιάδης Χρήστος, Ανδρεάκου ΜαρίαΒασιλείου Ευθύμης αποφάσισαν να εξετάσουν έναν πόρο που συχνά θεωρούμε δεδομένο: το νερό. Διερεύνησαν «σε ποιο βαθμό η κατανάλωση νερού επηρεάζεται από τις συνήθειες των μαθητών», αναλύοντας τόσο τη χρήση νερού στο ντους όσο και την κατανάλωση κατά το πλύσιμο των δοντιών. 

Το νερό στην καθημερινότητα των μαθητών 

Όπως σημειώνουν οι ίδιοι οι μαθητές, «Το νερό είναι ένα από τα σημαντικότερα αγαθά για τη ζωή του ανθρώπου…Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μεγάλη σπατάλη νερού». Η έρευνα ξεκίνησε από την ανάγκη να κατανοηθεί πως οι μικρές καθημερινές συνήθειες – όπως η διάρκεια του ντους ή το αν κλείνουμε τη βρύση όταν βουρτσίζουμε τα δόντια μας – επηρεάζουν τη συνολική κατανάλωση. 

Στόχος με κοινωνικό αποτύπωμα 

Η ομάδα του Γ1 τονίζει ότι η έρευνα «εξυπηρετεί την πρωταρχική κοινωνική ανάγκη της διασφάλισης της βιωσιμότητας των υδάτινων πόρων». Η εργασία τους συνδέεται με: 

  • περιβαλλοντική δικαιοσύνη, 
  • αλλαγή συμπεριφοράς, 
  • καλλιέργεια κουλτούρας υπευθυνότητας, 
  • ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων. 

Τι εξέτασε η έρευνα; Τα ερευνητικά ερωτήματα επικεντρώθηκαν σε τέσσερις βασικούς άξονες: 

  • Πόσο νερό καταναλώνουν οι μαθητές; 
  • Ποιες συνήθειες αυξάνουν ή μειώνουν την κατανάλωση; 
  • Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στις τάξεις; 
  • Γνωρίζουν οι μαθητές τρόπους εξοικονόμησης; 

Παράλληλα, οι μαθητές διαμόρφωσαν υποθέσεις που αφορούσαν: 

  • τη διάρκεια του ντους, 
  • το αν αφήνουν τη βρύση ανοιχτή στο βούρτσισμα, 
  • τις διαφορές ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια, 
  • τη διάθεση των μικρότερων μαθητών να αλλάξουν συνήθειες. 

Τι έδειξαν τα δεδομένα; 

1. Διάρκεια ντους: η μεγαλύτερη πηγή σπατάλης 

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, 50% των μαθητών κάνουν ντους πάνω από 15 λεπτά. Η υπόθεση ότι η προσωπική υγιεινή αποτελεί βασική πηγή σπατάλης επιβεβαιώθηκε πλήρως. 

2. Πλύσιμο δοντιών: μικρή συνήθεια, μεγάλη διαφορά 

Η υπόθεση ότι «οι περισσότεροι μαθητές αφήνουν τη βρύση ανοιχτή ενώ βουρτσίζουν τα δόντια τους» επιβεβαιώθηκε εν μέρει. Παρότι 58% των μαθητών δηλώνουν ότι κλείνουν τη βρύση, το υπόλοιπο 42% εξακολουθεί να αφήνει το νερό να τρέχει – μια συνήθεια που μπορεί να σπαταλήσει έως και 6 λίτρα νερού. 

3. Στάση απέναντι στην εξοικονόμηση 

Η υπόθεση ότι οι μαθητές έχουν θετική στάση απέναντι στην εξοικονόμηση νερού επιβεβαιώθηκε: 75% θεωρούν την εξοικονόμηση πολύ ή εξαιρετικά σημαντική. 

4. Διαφορές ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια 

Οι υποθέσεις για διαφορές ανά φύλο επιβεβαιώθηκαν μερικώς. Τα κορίτσια εμφανίζουν πιο συνεπή στάση απέναντι στην εξοικονόμηση, αλλά ταυτόχρονα δηλώνουν μεγαλύτερη διάρκεια ντους – άρα και υψηλότερη κατανάλωση. 

5. Μικρότεροι μαθητές: πιο πρόθυμοι για αλλαγή 

Η υπόθεση ότι οι μαθητές της Α’ Γυμνασίου είναι πιο δεκτικοί σε νέες συνήθειες εξοικονόμησης επιβεβαιώθηκε. Οι μεγαλύτεροι μαθητές δείχνουν μια σχετική «κόπωση» απέναντι σε περιβαλλοντικά μηνύματα. 

Συμπέρασμα 

Η έρευνα δείχνει ότι οι μαθητές έχουν θετική στάση απέναντι στην εξοικονόμηση νερού, αλλά οι καθημερινές τους συνήθειες – ιδίως η διάρκεια του ντους και το πλύσιμο των δοντιών – αφήνουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. 

Η ομάδα καταλήγει ότι η αλλαγή συμπεριφοράς δεν απαιτεί μεγάλες θυσίες: μικρές κινήσεις, όπως το κλείσιμο της βρύσης στο βούρτσισμα και η μείωση του ντους κατά 3 λεπτά, μπορούν να εξοικονομήσουν δεκάδες λίτρα νερού την εβδομάδα. 

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. Μαρία Σόφη, Τεχνολόγος 

Εκστρατεία Ενημέρωσης για την Εξοικονόμηση του Πόσιμου Νερού «Πλανήτης Γη: Το κοινό μας σπίτι» Εργαστήριο Δεξιοτήτων Α΄ Γυμνασίου

Οι μαθητές της Α’ Γυμνασίου Νικολοπούλου Γ., Μπούμπα Ελ., Παπαγγελοπούλου Δ. και Παπαϊωάννου Μ. ενημέρωσαν την Τρίτη 25/11/2025 όλο το σχολείο, κατά τη διάρκεια της πρωινής προσευχής, για την ανάγκη εξοικονόμησης του πόσιμου νερού μαζί με την καθηγήτρια Καλλιτεχνικών κ. Πρεβενιού. Τόνισαν ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί βασική προτεραιότητα και ευθύνη όλων μας. Στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων, με θεματικό άξονα το περιβάλλον και τίτλο «Πλανήτης Γη: Το κοινό μας σπίτι», οι μαθητές οργάνωσαν μια εκστρατεία ενημέρωσης για την ορθολογική χρήση του πόσιμου νερού. Το νερό είναι αγαθό ζωτικής σημασίας και αποτελεί έναν πολύτιμο, αλλά όχι ανεξάντλητο, φυσικό πόρο. Η υπεύθυνη χρήση του υπήρξε βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ζωής, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη των κοινωνιών μας.  

Στόχος της δράσης ήταν να κατανοήσουν όλοι ότι η εξοικονόμηση νερού μπορεί να επιτευχθεί μέσα από απλές καθημερινές πράξεις, όπως: 
– το κλείσιμο της βρύσης όταν δεν τη χρησιμοποιούμε, 
– η χρήση μόνο της απαραίτητης ποσότητας νερού κατά το πλύσιμο των χεριών ή των δοντιών, 
– η συλλογή και επαναχρησιμοποίηση νερού, όπου αυτό ήταν εφικτό. 

Το μήνυμα ήταν σαφές: 
«Το νερό είναι ζωή και η ζωή χρειάζεται τη φροντίδα όλων μας.» 

Η ευαισθητοποίηση από νεαρή ηλικία αποτέλεσε το πρώτο βήμα για την καλλιέργεια υπεύθυνων στάσεων και συμπεριφορών που θα συμβάλουν στην προστασία του πιο πολύτιμου αγαθού του πλανήτη μας. Επίσης οι μαθητές παρουσίασαν το πρωτότυπο επιτραπέζιο παιχνίδι με τίτλο «ΝΑΙρΟΧΙ» που δημιούργησαν στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων, με άξονα την εξοικονόμηση πόσιμου νερού. Το επιτραπέζιο παιχνίδι «ΝΑΙρΟΧΙ» ήταν ένα εκπαιδευτικό παιχνίδι που συνδέθηκε άμεσα με την εκστρατεία ενημέρωσης για την αξία και την εξοικονόμηση του πόσιμου νερού. Μέσα από έναν ευχάριστο και διασκεδαστικό τρόπο, οι παίκτες καλούνταν να απαντήσουν σε ερωτήσεις χωρίς να χρησιμοποιήσουν τις λέξεις «ναι» ή «όχι», εξασκώντας έτσι την κριτική τους σκέψη και τον προφορικό τους λόγο. Παράλληλα, μέσα από τις ερωτήσεις οι συμμετέχοντες μάθαιναν πολύτιμες πληροφορίες για το πώς μπορούν να διαχειρίζονται υπεύθυνα το νερό, έναν από τους πιο σημαντικούς φυσικούς πόρους. Με τον τρόπο αυτό, το «ΝΑΙρΟΧΙ» δεν αποτέλεσε απλώς ένα παιχνίδι, αλλά ένα εργαλείο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, που ενίσχυσε τη συνειδητοποίηση και την ευαισθητοποίηση των παιδιών μέσα από το παιχνίδι και τη συνεργασία.