Στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος «Από τη Μυθολογία στο Διάστημα – Τα διαχρονικά μηνύματα των Ασκληπιείων», οι μαθητές του τμήματος Β3 του Σχολείου μας, Ρέα Σαββοπούλου και Χρήστος Ιωαννίδης-Τσιότσικας, προσέγγισαν τη θεραπευτική παράδοση των Ασκληπιείων με τρόπο βιωματικό, καλλιτεχνικό και σύγχρονο. 

Η εκπαιδευτική διαδρομή ξεκίνησε με επίσκεψη του τμήματος Β3 στην Επιγραφική Συλλογή των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων Εκάλης, όπου οι μαθητές παρακολούθησαν παρουσίαση για το πρόγραμμα από την αρχαιολόγο κ. Ερασμία Παπαγεωργίου. Εκεί ήρθαν σε άμεση επαφή με αυθεντικές αρχαίες αναθηματικές επιγραφές και ανάγλυφα αφιερωμένα στον Ασκληπιό, αποκτώντας πολύτιμα ερεθίσματα για τη συνέχεια της εργασίας τους. Με την καθοδήγηση της καθηγήτριας Καλλιτεχνικών κ. Κ. Πρεβενιού, οι μαθητές μελέτησαν επιλεγμένα αρχαία έργα, ερμήνευσαν τις εικόνες τους και τα  επιγραφικά τους στοιχεία και τα «μετέφρασαν» σε σύγχρονες εικαστικές αφηγήσεις. Σχεδίασαν τη συμπληρωμένη παράσταση της γέννησης του Ασκληπιού, απέδωσαν ένα αρχαίο ανάγλυφο σε μορφή κόμικ, ενώ αξιοποίησαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να αποδώσουν οπτικά έννοιες όπως η ευγνωμοσύνη, η ελπίδα και η ολιστική φροντίδα στην αρχαία ιατρική. Στο τελευταίο στάδιο της δράσης, οι μαθητές «σκάλισαν» ψηφιακά σύγχρονες επιγραφές, επαναδιατυπώνοντας τα διαχρονικά μηνύματα των Ασκληπιείων με σημερινή γλώσσα και αξίες, προτείνοντας πώς θα εκφραζόταν σήμερα η ευγνωμοσύνη προς την ιατρική, την επιστήμη και τη φροντίδα του ανθρώπου. Μέσα από αυτή τη δημιουργική διαδικασία, οι μαθητές συνέδεσαν το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον, αντιλαμβανόμενοι την ιατρική όχι μόνο ως επιστήμη, αλλά και ως πολιτισμικό και βαθιά ανθρωποκεντρικό αγαθό, όπου η γνώση, η τέχνη και η ψυχική καλλιέργεια συνυπάρχουν θεραπευτικά. 

Έργα που μελετήθηκαν 

1. Αναθηματικό ανάγλυφο ποδιού προς τον Ασκληπιό και την Υγεία 

Χρονολόγηση: 100-200 μ.Χ. 

Υλικό: Μάρμαρο 

Διαστάσεις: Ύψος 30,48 εκ. – Πλάτος 20,32 εκ. 

Προέλευση: Ιερό του Ασκληπιού, Μήλος 

Το μαρμάρινο ανάγλυφο απεικονίζει τμήμα ανθρώπινου ποδιού και φέρει επιγραφή με την οποία η Τύχη αφιερώνει το έργο στον Ασκληπιό και την Υγεία ως ευχαριστήρια προσφορά, πιθανότατα για τη θεραπεία πάθησης του αριστερού ποδιού. Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αναθηματικού τάματος, όπου ο πιστός εκφράζει δημόσια την ευγνωμοσύνη του για τη θεραπεία. 

2. Ανάθημα με δύο πόδια στον Ασκληπιό και την Υγεία 

Χρονολόγηση: Ρωμαϊκή περίοδος, 1^ος αι. μ.Χ. 

Υλικό: Μάρμαρο 

Προέλευση: Ασκληπιείο Ακρόπολης, Αθήνα 

Το γλυπτό απεικονίζει δύο πόδια που εδράζονται σε ενεπίγραφη λίθινη βάση. Σύμφωνα με την τετράστιχη επιγραφή, ο Φλάβιος Επίκτητος αφιέρωσε το έργο στον Ασκληπιό και την Υγεία. Τα ανάγλυφα με απεικόνιση μελών του σώματος αποτελούν ειδική κατηγορία αναθημάτων και συναντώνται σε πολλά Ασκληπιεία, λειτουργώντας ως αρχαία αντίστοιχα των σημερινών ταμάτων. 

3. «Ασθενής ευγνωμονών» – Αναθηματικό ανάγλυφο από το Ιερό του Αμφιαράου στον Ωρωπό 

Χρονολόγηση: Α΄ μισό 4ου αι. π.Χ. 

Υλικό: Μάρμαρο 

Διαστάσεις: Ύψος 0,49 μ. – Πλάτος 0,54 μ. 

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 

Το ανάγλυφο παρουσιάζει με μοναδικό αφηγηματικό τρόπο τα στάδια της ιερής θεραπείας: την προσευχή, την εγκοίμηση και τη θαυματουργική ίαση από τον θεό-θεραπευτή Αμφιάραο, ο οποίος απεικονίζεται όμοιος με τον Ασκληπιό.  

4. Συμπληρωμένη παράσταση της γέννησης του Ασκληπιού σε πινάκιο 

Πινάκιο – εικαστική ανασύνθεση 

Οι μαθητές μελέτησαν την αρχαία παράσταση της γέννησης του Ασκληπιού και προχώρησαν σε συμπληρωμένη εικαστική απόδοση, δίνοντας μορφή σε χαμένα ή φθαρμένα στοιχεία. Μέσα από τη σύγχρονη ερμηνεία, ανέδειξαν τη μυθολογική καταγωγή της ιατρικής και τη διαχρονική σημασία της θεραπείας ως πράξης φροντίδας.

Οι εκπαιδευτικοί του Α΄ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης κ. Μαρίνα Μηλιδώνη, φιλόλογος, και κ. Μάρκος Σαρρής, βιολόγος, υλοποίησαν, κατά το σχολικό έτος 2024-2025, εκπαιδευτικές δραστηριότητες τόσο ενδοσχολικά όσο και με συνεργαζόμενα σχολεία της Ροδόπης και της Αλεξανδρούπολης, στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικτύου Εκπαίδευσης για την Αειφορία Από τη Μυθολογία στο Διάστημα.