
Ένα σεμινάριο αφιερωμένο στην Τεχνητή Νοημοσύνη είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν γονείς και εκπαιδευτικοί των Αρσακείων-Τοσιτσείων Γυμνασίων Εκάλης την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026 στο Αμφιθέατρο των Σχολείων. Συγκεκριμένα, τα ζητούμενα που τέθηκαν ήταν: η μεταβολή του τρόπου με τον οποίο αναζητούμε πληροφορίες, επεξεργαζόμαστε τη γνώση και τη δημιουργούμε.

Όπως τόνισε ο Διευθυντής του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης κ. Μιχάλης Καπετανής, φιλόλογος, ο οποίος προλόγισε την εκδήλωση: «Για το σχολείο, αυτή η εξέλιξη αποτελεί μια σημαντική πρόκληση. Δεν αρκεί μόνο να γνωρίζουμε εμείς οι ίδιοι, γονείς και εκπαιδευτικοί, ή να εξοικειώσουμε τους μαθητές μας με τα νέα εργαλεία. Οφείλουμε να τους βοηθήσουμε να κατανοήσουν τις δυνατότητες αλλά και τα όριά τους. Να μπορούν να αξιολογούν τις πληροφορίες που λαμβάνουν, να αναγνωρίζουν τα λάθη και τις προκαταλήψεις που μπορεί να περιέχουν, να διασταυρώνουν τις πηγές τους και, πάνω απ’ όλα, να διαμορφώνουν τη δική τους τεκμηριωμένη άποψη. Γιατί, αν υπάρχει κάτι που δεν πρέπει να χάσουμε μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, είναι η κριτική σκέψη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μας προσφέρει απαντήσεις. Το σχολείο, όμως, οφείλει να καλλιεργεί την ικανότητα να θέτουμε ουσιαστικά ερωτήματα, να αμφισβητούμε δημιουργικά, να αναζητούμε τεκμήρια και να αναλαμβάνουμε την ευθύνη των επιλογών μας. Υπάρχει, ωστόσο, και μια δεύτερη, εξίσου σημαντική διάσταση: η ηθική. Πώς χρησιμοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη χωρίς να υπονομεύουμε την προσωπική προσπάθεια; Πώς διασφαλίζουμε την αξιοπιστία, την πνευματική δημιουργία και τον σεβασμό στην ιδιωτικότητα; Πώς μαθαίνουμε στα παιδιά μας να αξιοποιούν την τεχνολογία χωρίς να παραχωρούν σε αυτήν την κρίση, την αυτονομία και την ευθύνη τους; Αυτά είναι ερωτήματα που δεν αφορούν μόνο τους εκπαιδευτικούς. Αφορούν εξίσου και την οικογένεια, καθώς σχολείο και γονείς μοιραζόμαστε την ευθύνη να προετοιμάσουμε τα παιδιά για έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτατα. Στα Αρσάκεια Σχολεία αντιμετωπίζουμε την πρόκληση αυτή όχι με φόβο και άρνηση, αλλά με διάθεση διερεύνησης, δημιουργίας και παιδαγωγικού προβληματισμού. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε -και το κάνουμε- τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών, χωρίς να ξεχνάμε ότι στο κέντρο της εκπαίδευσης βρίσκεται πάντοτε ο άνθρωπος: ο μαθητής που σκέφτεται, αναρωτιέται, δημιουργεί, συνεργάζεται και σταδιακά διαμορφώνει την προσωπικότητά του. Άλλωστε, η εκπαίδευση δεν αποσκοπεί απλώς στη μετάδοση γνώσεων. Αποσκοπεί στη διαμόρφωση ελεύθερων, υπεύθυνων και σκεπτόμενων ανθρώπων. Και αυτή η αποστολή γίνεται ακόμη πιο σημαντική σε μια εποχή κατά την οποία οι πληροφορίες και οι έτοιμες απαντήσεις είναι περισσότερο διαθέσιμες από ποτέ.»
Το σεμινάριο ξεκίνησε με την εισήγηση της κ. Άννας Τζώρτζη, Συντονίστριας Πληροφορικής των Αρσακείων Σχολείων και καθηγήτρια του Β’ Αρσακείου Γυμνασίου Ψυχικού, η οποία αναφέρθηκε στα δυνατά σημεία αλλά και τις αδυναμίες της ΤΝ, επισημαίνοντας ταυτοχρόνως τις ευκαιρίες που προσφέρει αλλά και τις απειλές που υποκρύπτει.
Βασικός εισηγητής ήταν ο κ. Βασίλειος Οικονόμου, επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Πληροφορικής του Παιδαγωγικού Τμήματος του Ε.Κ.Π.Α., ο οποίος αναφέρθηκε στα εξής θέματα:

Μετατόπιση από την Απομνημόνευση στη Μεταγνώση
Από τη απλή συσσώρευση πληροφοριών στην ανάπτυξη μεταγνωστικών δεξιοτήτων (το πώς μαθαίνουμε). Στόχος η ενίσχυση της ικανότητας σύνθεσης και κριτικής αξιολόγησης της γνώσης.
Ανάπτυξη Γραμματισμού στην ΤΝ
- Υπεύθυνη αλληλεπίδραση: Οι μαθητές εκπαιδεύονται να αναγνωρίζουν τους περιορισμούς, τις γνωστικές μεροληψίες (biases) και τα σφάλματα των μοντέλων.
- Ενεργός έναντι Παθητικής Χρήσης: Η τεχνολογία οφείλει να λειτουργεί ως μοχλός ανάπτυξης και όχι ως υποκατάστατο της πνευματικής προσπάθειας, αποφεύγοντας έτσι το «Γνωστικό Χρέος».
Ο ρόλος του Γονεϊκού και Εκπαιδευτικού Πλαισίου
- Όχι στην απαγόρευση, ναι στη διαμεσολάβηση: Η απαγόρευση οδηγεί μόνο σε τεχνολογική απομόνωση.Χρειάζεται ουσιαστικός διάλογος για την ηθική χρήση των εργαλείων.
- Ο ανθρώπινoς παράγοντας στο επίκεντρο: Η τεχνολογία βελτιστοποιεί τη διαδικασία, αλλά η ηθική συγκρότηση, η ενσυναίσθηση και τα κίνητρα παραμένουν αποκλειστική ευθύνη της Οικογένειας και του Σχολείου.
Στο πάνελ του Σεμιναρίου βρέθηκαν και οι πρωταγωνιστές της τάξης, πολύ αξιόλογοι συνάδελφοι εκπαιδευτικοί που μοιράστηκαν σκέψεις, κατέθεσαν προβληματισμούς και εμπειρίες από τη διδακτική πράξη και έδειξαν πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιηθεί ουσιαστικά στη μαθησιακή διαδικασία, ενισχύοντας την κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητα των παιδιών μας. Συγκεκριμένα, παρεμβάσεις έγιναν από τους εκπαιδευτικούς κ. Λάσκαρη Ιατρόπουλο, θεολόγο, ο οποίος μίλησε με θέμα «Η ηθική της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση» και ανέδειξε τα βασικά ηθικά διλήμματα από τη χρήση της στη μαθησιακή διαδικασία. Εξετάστηκαν ζητήματα αξιοπιστίας της γνώσης, ανθρώπινης δημιουργίας, δικαιοσύνης και ευθύνης, καθώς και ο κίνδυνος εκπαιδευτικών ανισοτήτων λόγω διαφορετικών δεξιοτήτων και άνισης πρόσβασης των μαθητών στα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Τονίστηκε η σημασία της κριτικής σκέψης και της υπεύθυνης αξιοποίησης της τεχνολογίας προς όφελος του ανθρώπου και της εκπαίδευσης. Έπειτα παρουσίασε την εισήγησή της η κ. Πάολα Μπούζη, χημικός, η οποία ανέδειξε «τη δημιουργική αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαιδευτική πράξη, με επίκεντρο τη διδασκαλία της Χημείας. Μέσα από το Chemistry Battle, τα εκπαιδευτικά Escape Rooms και τις διαδραστικές δραστηριότητες, η μάθηση μετατρέπεται, όπως σημείωσε, σε μια βιωματική και ευχάριστη εμπειρία. Παράλληλα, η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και του Prompt Engineering ενισχύει τη δημιουργικότητα, την ενεργό συμμετοχή και την εξατομικευμένη μάθηση, με τους μαθητές να αναλαμβάνουν τον ρόλο του δημιουργού και του ερευνητή. Βασικός παιδαγωγικός στόχος είναι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, του επιστημονικού γραμματισμού, της συνεργασίας και της υπευθυνότητας, διαμορφώνοντας ενεργούς και δημιουργικούς πολίτες του 21ου αιώνα». Στη συνέχεια, ο κ. Παναγιώτης Γαλάνης, φιλόλογος, πήρε τον λόγο και παρουσίασε τρία εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης: το Presentations.AI, το ChatGPT και το MyHeritage, μέσα από τα οποία αναδεικνύονται οι δυνατότητες μετασχηματισμού ενός απλού θεωρητικού κειμένου σε πολυτροπικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο. «Κεντρικός στόχος είναι να αναδειχθεί πώς η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να μετατρέψει τη διδασκαλία από μία διαδικασία παθητικής πρόσληψης γνώσεων σε μία δημιουργική και βιωματική μαθησιακή εμπειρία. Ειδικότερα, το Presentations.AI αξιοποιείται για τη δημιουργία δομημένων και οπτικά ελκυστικών εκπαιδευτικών παρουσιάσεων. Το MyHeritage προσφέρει δυνατότητες δημιουργικής προσέγγισης ιστορικών προσώπων, ενώ το ChatGPT, μέσα από μία κριτική προσέγγιση, δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να αναζητούν και να αντλούν πληροφορίες, να αντιπαραβάλλουν δεδομένα, να διασταυρώνουν πηγές και να αξιολογούν κριτικά την εγκυρότητα των απαντήσεων, επιλέγοντας ποιες πληροφορίες θα αποδεχθούν ή θα απορρίψουν.» Τέλος, η κ. Ξένια Τριάντη, πληροφορικός, έθεσε το ερώτημα: Τι κάνει μια ερώτηση ουσιαστική; Στην παρέμβασή της με τίτλο «Η τέχνη να ρωτάμε» αναδείχθηκε το ερώτημα (prompt) ως αφετηρία της μάθησης, ως σύγχρονη ψηφιακή δεξιότητα αλλά και ως εργαλείο αξιολόγησης. «Ο τρόπος με τον οποίο οι μαθητές διατυπώνουν και βελτιώνουν τα ερωτήματά τους προς την Τεχνητή Νοημοσύνη αποκαλύπτει τι έχουν κατανοήσει, πώς σκέφτονται κριτικά, πώς επεξεργάζονται και συνθέτουν τη νέα γνώση.»

Ευχαριστούμε θερμά τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς για τη συμμετοχή στο πολύ ενδιαφέρον σεμινάριο και προσβλέπουμε στο να δοθούν και άλλες ευκαιρίες συναντήσεων με επιμορφωτικό χαρακτήρα.
Την ευθύνη διοργάνωσης του Σεμιναρίου είχαν οι Διευθύνσεις των Αρσακείων-Τοσιτσείων Γυμνασίων και Λυκείων Εκάλης.







