Myth2space… Σεσίλια Πέιν-Γκαπόσκιν: Η γυναίκα που αποκωδικοποίησε τα αστέρια

Γράφουν οι μαθήτριες Ζέτα Παππά, Ευτυχία Χρυσάνθη (Β2)

Η μελέτη των ουράνιων σωμάτων είναι κεντρικό κομμάτι της αστρονομίας και μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα το σύμπαν. Με συστηματική παρατήρηση και επιστημονική έρευνα διαμορφώθηκαν νέες θεωρίες, που άλλαξαν τον τρόπο, με τον οποίο βλέπουμε τα αστέρια.
Στα 25 της αποκαλύπτει το μυστικό των άστρων. Ένας ισχυρός άνδρας τής λέει ότι κάνει λάθος. Τέσσερα χρόνια μετά, δημοσιεύει τη δική της ανακάλυψη ως δική του και για έναν αιώνα τα βιβλία γράφουν το όνομά του. Σχεδόν κανείς δεν ξέρει ποια ανακάλυψε από τι είναι φτιαγμένο το σύμπαν. Κι όμως, χωρίς εκείνη, η σύγχρονη αστροφυσική δε θα υπήρχε! Είναι από εκείνες τις γυναίκες, που η επιστήμη άργησε πολύ να παραδεχθεί…
Το όνομά της είναι Σεσίλια Πέιν- Γκαπόσκιν και γεννήθηκε το 1900 στην Αγγλία. Από μικρή ηλικία έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για τις φυσικές επιστήμες. Σπούδασε στο Κέιμπριτζ με υποτροφία, αλλά δεν της απονεμήθηκε πτυχίο, καθώς τότε η επιστήμη ήταν ανδρικό προνόμιο και οι γυναίκες δεν αναγνωρίζονταν ακαδημαϊκά. Μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου εργάστηκε πάνω στη μελέτη των αστεριών στο Αστεροσκοπείο του Χάρβαρντ. Μέσα από την έρευνά της κατέληξε ότι τα αστέρια αποτελούνται κυρίως από υδρογόνο και ήλιο. Πολλές οι αντιδράσεις της επιστημονικής κοινότητας… Ο Χένρι Νόρις Ράσελ, ο πιο ισχυρός αστρονόμος της Αμερικής, της λέει ξεκάθαρα ότι κάνει λάθος, ότι τα αποτελέσματά της είναι «αδύνατα» και την προτρέπει να μην τα υποστηρίξει δημοσίως. Η Σεσίλια, όμως, ξέρει ότι τα αποτελέσματά της είναι σωστά, αλλά είναι 25 ετών, γυναίκα, ξένη, χωρίς θεσμική προστασία κι έτσι, υποχωρεί.
Η Σεσίλια υπέστη σοβαρή αδικία: ενώ η διδακτορική της εργασία (1925) έδειξε ότι τα άστρα αποτελούνται κυρίως από υδρογόνο και ήλιο, ανατροπή που άλλαζε ριζικά την αστρονομία, η ανακάλυψη αμφισβητήθηκε και αποδόθηκε σε άνδρα αστρονόμο της εποχής, με αποτέλεσμα η ίδια να μην λάβει άμεσα την αναγνώριση που άξιζε. Η επιστημονική κοινότητα χρειάστηκε χρόνια, για να κατανοήσει την επανάσταση που είχε φέρει! Τη δεκαετία του 1930, καθώς οι μετρήσεις επιβεβαίωναν τα συμπεράσματά της για τη χημική σύσταση των αστεριών, το έργο της άρχισε να αποκτά κύρος. Η καθυστερημένη δικαίωση ολοκληρώθηκε συμβολικά, όταν η Σεσίλια, στα 56 της χρόνια, έγινε η πρώτη γυναίκα καθηγήτρια στο Τμήμα Αστρονομίας του Χάρβαρντ (1956) και αργότερα, η πρώτη γυναίκα που το διηύθυνε αναγνωριζόμενη, πλέον, ως η επιστήμονας που αποκάλυψε τη χημική σύσταση των άστρων.
Το παράδειγμα της Σεσίλια Πέιν- Γκαπόσκιν δείχνει πόσο σημαντική είναι η επιμονή και η αφοσίωση στην επιστήμη, ακόμα και όταν η αναγνώριση καθυστερεί. Η συνεισφορά της άλλαξε για πάντα την κατανόηση του σύμπαντος. Το έργο της παραμένει πηγή έμπνευσης για τους επιστήμονες και θυμίζει ότι η αλήθεια στην επιστήμη, τελικά, βρίσκει τον δρόμο της προς την αναγνώριση.

Αποτελέσματα α’ φάσης 3ου  Αρσάκειου Διαγωνισμού Ορθογραφίας (ΑΔΟ) 

Την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026 πραγματοποιήθηκε με απόλυτη επιτυχία η α’ φάση του 3ου  Αρσάκειου Διαγωνισμού Ορθογραφίας (ΑΔΟ), που διοργανώνεται από τα Αρσάκεια Τοσίτσεια Σχολεία, με τη συμμετοχή όλων των βαθμίδων (Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο). Από το Α’ Αρσάκειο–Τοσίτσειο Γυμνάσιο Εκάλης συμμετείχαν στον διαγωνισμό συνολικά 78 μαθητές, εκ των οποίων 35 μαθητές από την Α΄ τάξη και 43 μαθητές από τη Β΄ και Γ΄ τάξη, αποδεικνύοντας το έντονο ενδιαφέρον των μαθητών για τη γλωσσική καλλιέργεια και την ορθογραφική ακρίβεια. Η διαδικασία διεξήχθη σε άρτια οργανωμένο πλαίσιο και η επιτυχής ολοκλήρωσή της οφείλεται στη σημαντική συμβολή της Διεύθυνσης και των καθηγητών που ανέλαβαν το ρόλο του εκφωνητή, του επιτηρητή και του διορθωτή. 

Στη β’ φάση του 3ου  ΑΔΟ προκρίθηκαν έντεκα (11) μαθητές, οι οποίοι ξεχώρισαν για τις επιδόσεις τους και είναι οι εξής: 

Α’ τάξη 

  • Καραμουσαντά Κυριακή (Α1)
  • Θάνος Θεόδωρος (Α1)
  • Δερμιτζάκης Δημήτριος (Α1)
  • Παπαγγελοπούλου Δήμητρα (Α2)
  • Χλέπας Αχιλλέας (Α3)

Β’ τάξη 

  • Βούρβαχη Ναταλία-Μαρία (Β1)
  • Περιβολιώτης Αχιλλέας (Β3)
  • Μπαλαμπάνης Πέτρος (Β4)

Γ’ τάξη 

  • Κουριδάκης Κωνσταντίνος (Γ3)
  • Σταυράκη Αλίκη (Γ3)
  • Καρατσώλη Ιωάννα (Γ1)

Η β’ φάση του διαγωνισμού θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026. 
Ευχόμαστε καλή επιτυχία σε όλους τους μαθητές που συνεχίζουν και συγχαίρουμε θερμά όλους τους συμμετέχοντες για την προσπάθεια και τη συμμετοχή τους. 

Το 2ο τεύχος του ΣΧΟΛΕΙΑ-ΖΩ είναι γεγονός!

Με ιδιαίτερη χαρά σάς παρουσιάζουμε το 2ο τεύχος της σχολικής μας εφημερίδας, μια δημιουργική πρωτοβουλία 10 μαθητών της Β’ τάξης του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης, που υλοποιήθηκε με ενθουσιασμό, υπευθυνότητα και ομαδικότητα, στο πλαίσιο της Ζώνης Πολιτισμού «Δημοσιογραφική Ομάδα» με υπεύθυνη καθηγήτρια τη φιλόλογο κ. Μαρίνα Μηλιδώνη. Η εφημερίδα αυτή αποτελεί ένα εγχείρημα επικοινωνίας, έκφρασης και συνεργασίας, όπου οι μαθητές αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο ως δημοσιογράφοι, συντάκτες, φωτογράφοι και δημιουργοί. Το ΣΧΟΛΕΙΑ-ΖΩ αποτελεί τη ζωντανή φωνή της σχολικής μας κοινότητας δίνοντας την ευκαιρία στα παιδιά να εκφραστούν, να ενημερώσουν,  να επικοινωνήσουν με το ευρύτερο κοινό, αλλά και –γιατί όχι– να προβληματίσουν. Άλλωστε, το σχολείο δεν είναι μόνο τάξεις και βιβλία. Είναι ένας ζωντανός εκπαιδευτικός οργανισμός, γεμάτος ιδέες και δημιουργικές εκρήξεις.

Σε αυτό το τεύχος θα βρείτε ποικίλα θέματα: από τα τελευταία νέα του σχολείου μας και συνεντεύξεις μέχρι αφιερώματα σε σημαντικά -επίκαιρα και διαχρονικά- κοινωνικά ζητήματα. Θα διαβάσετε για πρωτοβουλίες μαθητών, εκπαιδευτικές δράσεις, αλλά και για διάφορα θέματα, όπως βιβλιοπαρουσιάσεις και κινηματογραφικές κριτικές. Ένα μέρος του τεύχους είναι αφιερωμένο στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Από τη μυθολογία στο διάστημα» (Myth to space), στο οποίο συμμετέχουμε ως Σχολείο.

Η έκδοση αυτή αποτελεί καρπό συνεργασίαςκαι υπογραμμίζει τη σημασία της συλλογικής προσπάθειας, που ενθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή, την κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητα. Στόχος μας είναι το ΣΧΟΛΕΙΑ-ΖΩ να αποτελεί ένα σύγχρονο βήμα έκφρασης των μαθητών μας, ένα ελεύθερο και ανοιχτό πεδίο ιδεών, απόψεων και δημιουργικών δράσεων, που ενθαρρύνει τον διάλογο και την πολυφωνία μέσα και έξω από τη σχολική κοινότητα.

Πατήστε πάνω στην εικόνα για να το διαβάσετε.

Επίσκεψη της ομάδας ECOLAB στο Μητροπολιτικό Πάρκο «Αντώνης Τρίτσης» 

Με την Κιβωτό των Σπόρων, βιωματική μάθηση και… ένα κυνήγι θησαυρού! 

Την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026 η ομάδα ECOLAB του Α’ Αρσακείου–Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης πραγματοποίησε μια ξεχωριστή εκπαιδευτική επίσκεψη στο Μητροπολιτικό Πάρκο «Αντώνης Τρίτσης», συμμετέχοντας στο πρόγραμμα του Κ.Ε.ΠΕ.Α. με τίτλο «Γνωρίζω τη βιοποικιλότητα της πατρίδας μου μέσα από την Κιβωτό των Σπόρων». Υπεύθυνος προγράμματος ο κ. Εμμανουήλ Χατζηελευθερίου, Γεωλόγος M.Sc, Προϊστάμενος του Κ.Ε.ΠΕ.Α στο Μητροπολιτικό Πάρκο Αντώνη Τρίτση. Η δράση αυτή αποτέλεσε μια μοναδική ευκαιρία για τους μαθητές να συνδέσουν τη θεωρητική γνώση με την άμεση εμπειρία στο πεδίο, να ανακαλύψουν τον πλούτο της ελληνικής φύσης και να κατανοήσουν βαθύτερα την αξία της προστασίας της,  προσφέροντας στους μαθητές μια ολοκληρωμένη εμπειρία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. 

Η γνωριμία με τη βιοποικιλότητα 

Η επίσκεψη ξεκίνησε με μια εισαγωγική παρουσίαση από τον κ. Εμμανουήλ Χατζηελευθερίου, όπου οι μαθητές: 

  • γνώρισαν βασικές έννοιες της βιοποικιλότητας, 
  • συζήτησαν για τις απειλές που αντιμετωπίζουν τα οικοσυστήματα, 
  • κατανόησαν τον ρόλο του ανθρώπου στη διατήρηση της φυσικής ισορροπίας. 

Η συζήτηση άνοιξε δρόμο για μια πιο συνειδητή και ενεργή συμμετοχή στις δραστηριότητες που ακολούθησαν. 

Η εμπειρία στην «Κιβωτό των Σπόρων» 

Ακολούθησε η ξενάγηση στην εντυπωσιακή Κιβωτό των Σπόρων, ένα εμβληματικό έργο που εκπροσώπησε την Ελλάδα στη 12η Biennale Αρχιτεκτονικής της Βενετίας. 

Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να: 

  • δουν από κοντά σπόρους από ελληνικές ποικιλίες, 
  • γνωρίσουν τη σημασία της διατήρησης του γενετικού υλικού, 
  • κατανοήσουν πώς η αρχιτεκτονική και η επιστήμη συναντώνται για να υπηρετήσουν την αειφορία. 

Η επαφή με το υλικό της Κιβωτού αποτέλεσε μια δυνατή υπενθύμιση ότι η προστασία της φύσης ξεκινά από τα πιο μικρά, αλλά θεμελιώδη στοιχεία της ζωής: τους σπόρους. 

Κυνήγι Θησαυρού στο πεδίο 

Μετά τη θεωρητική κατάρτιση, οι μαθητές βγήκαν στο πεδίο για μια διασκεδαστική και ταυτόχρονα εκπαιδευτική δραστηριότητα: κυνήγι θησαυρού μέσα στο πάρκο. 

Οι ομάδες έλαβαν χάρτες και μικρές αποστολές που τους οδήγησαν να: 

  • εντοπίσουν συγκεκριμένα φυτά και δέντρα, 
  • αναγνωρίσουν σημεία ενδιαφέροντος του πάρκου, 
  • απαντήσουν σε γρίφους σχετικούς με τη βιοποικιλότητα. 

Το παιχνίδι ενίσχυσε τη συνεργασία, την παρατηρητικότητα και τη χαρά της ανακάλυψης. Οι μαθητές κινήθηκαν με ενθουσιασμό, αναζητώντας στοιχεία και μοιράζοντας ευρήματα, μετατρέποντας το πάρκο σε έναν ζωντανό χώρο εξερεύνησης. 

Συμμετοχή 

Τους μαθητές συνόδευσαν οι εκπαιδευτικοί κ. Λάσκαρης Ιατρόπουλος και κ. Μαρία Σόφη, υποστηρίζοντας ενεργά τη μαθησιακή διαδικασία και την ασφάλεια των μαθητών. Η συμμετοχή των παιδιών ήταν υποδειγματική: συνεργάστηκαν, ρώτησαν, παρατήρησαν και έδειξαν πραγματικό ενδιαφέρον για όσα ανακάλυπταν. 

Ένα βήμα πιο κοντά στην αειφορία 

Η επίσκεψη στο Πάρκο Τρίτση δεν ήταν απλώς μια εκπαιδευτική δράση· ήταν μια υπενθύμιση ότι η αειφορία καλλιεργείται μέσα από τη γνώση, την παρατήρηση και τη σύνδεση με το φυσικό περιβάλλον. Η ομάδα ECOLAB επέστρεψε στο σχολείο με νέες εικόνες, γνώσεις και προβληματισμούς, έτοιμη να συνεχίσει τις δράσεις της με ακόμη μεγαλύτερη ευαισθησία και όραμα. 

Συμμετείχαν οι μαθητές: ΒιτζηλαίοςΚωνσταντίνος, Βούλγαρη Κορίνα, Γιαβάσογλου Φίλιππος, Ζυγούρας Αντώνης, Κακογιάννη Θεοδοσία, Κόρμπος Γεώργιος, Μάτσια Αναστασία, Μπαλατσούρα Δανάη, Ξύστρα Μαριάνθη, Παλάσκας Νικόλαος, Παπαδόπουλος Ιωάννης, Πουλή Φένια, Σαλαπάτα Αριάνα, Σπυριδόπουλος Σταύρος, Χέλμη Ναταλία, Χρηστάκος Βασίλης, Φουσέκη Αγγελική.

Ήξερες ότι… Ρόουζ Βαλάν: Η γυναίκα που οι Ναζί δεν υποπτεύθηκαν ποτέ!

Γράφουν οι μαθήτριες Άρτεμις Σταυριανοπούλου και Μυρτώ Τουτούζη (Β4)

Η Ρόουζ Βαλάν γεννήθηκε στην πόλη Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs της Γαλλίας και ήταν κόρη σιδηρουργού. Ιστορικός τέχνης, μέλος της Γαλλικής Αντίστασης, Λοχαγός στον γαλλικό στρατό και μία από τις πλέον παρασημοφορημένες γυναίκες στην ιστορία της Γαλλίας. Κατέγραφε κρυφά λεπτομέρειες σχετικά με τις λεηλασίες των Ναζί επί της εθνικής γαλλικής και εβραϊκής ιδιωτικής τέχνης στη Γαλλία και, σε συνεργασία με τη Γαλλική Αντίσταση, κατάφερε να διασώσει χιλιάδες έργα τέχνης.
Το 1941, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Βαλάν τέθηκε σε μισθωτή υπηρεσία κι έγινε επιτηρήτρια του Μουσείου Ζε ντε Πομ κατά την εποχή της γερμανικής κατοχής στη Γαλλία. Σε μεταγενέστερο χρόνο, οπότε οι Γερμανοί άρχισαν τη συστηματική λεηλασία των έργων τέχνης από τα μουσεία και τις ιδιωτικές συλλογές σε ολόκληρη τη γαλλική επικράτεια, χρησιμοποίησαν το Μουσείο όπου δούλευε η Βαλάν ως το κεντρικό σημείο αποθήκευσης και διαλογής, εν αναμονή της διανομής των έργων προς διάφορα πρόσωπα και τόπους στη Γερμανία. Ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η λεηλασία, η Ρόουζ άρχισε να καταγράφει μυστικά όσο το δυνατόν περισσότερα από τα 20.000 αντικείμενα τέχνης, τα οποία μεταφέρθηκαν στο Μουσείο. «Τα σημειωματάριά μου κρατούσαν την αλήθεια», έλεγε.
Η Βαλάν δεν αποκάλυψε στους Γερμανούς ότι καταλάβαινε τη γερμανική γλώσσα και έτσι, συνομιλώντας με τους οδηγούς των φορτηγών, οι οποίοι απασχολούνταν από τους Γερμανούς, ήταν σε θέση να μαθαίνει για τα έργα τέχνης, τα οποία λεηλατούνταν και μεταφέρονταν κατευθείαν στους σιδηροδρομικούς σταθμούς. «Δε με κοιτούσαν ποτέ δεύτερη φορά. Αυτό ήταν το μεγαλύτερο λάθος τους!», έλεγε η Ρόουζ. Η Βαλάν ενημέρωνε τακτικά τον Διευθυντή των Εθνικών Μουσείων σχετικά με την κατάσταση των λεηλασιών από τους Ναζί. Επιπλέον, για τέσσερα χρόνια, παρακολουθούσε πού και σε ποιον στη Γερμανία στέλνονταν τα έργα τέχνης και, με κίνδυνο της ζωής της, παρείχε αυτές τις πληροφορίες στη Γαλλική Αντίσταση, ώστε να μην ανατινάξουν κατά λάθος τις αμαξοστοιχίες, οι οποίες μετέφεραν τους ανεκτίμητους θησαυρούς της Γαλλίας. Ένας Γερμανός αξιωματικός είχε πει: «Ήταν πολύ απλή και πολύ σιωπηλή, για να είναι πρόβλημα.» Το μουσείο επισκέπτονταν υψηλόβαθμοι Ναζί αξιωματούχοι και η Βαλάν ήταν εκεί. Στις 3 Μαΐου 1941 το επισκέφθηκε ο Στρατάρχης Χέρμαν Γκάιρινγκ, προκειμένου να διαλέξει ο ίδιος κάποιους από τους κλεμμένους πίνακες για την προσωπική του συλλογή. Το εντυπωσιακό είναι ότι η Ρόουζ κατέθεσε στη δίκη της Νυρεμβέργης αντιμετωπίζοντας τον Γκάιρινγκ απευθείας. Ο άνθρωπος που την είχε αγνοήσει για τέσσερα χρόνια, τώρα έπρεπε να απαντήσει στις ερωτήσεις της. Οι σημειώσεις της Ρόουζ έγιναν το κλειδί για την ανεύρεση θησαυρών, που ήταν κρυμμένοι σε κάστρα, σήραγγες και αλατωρυχεία σε όλη την Γερμανία. Η γυναίκα αυτή βοήθησε να ανακτηθούν περίπου 60.000 έργα τέχνης. Τα 45.000 επιστράφηκαν στους νόμιμους κατόχους τους. «Δεν αποκαθιστούσαμε πίνακες.», είπε, «Αποκαθιστούσαμε οικογένειες.»

Συμμετοχή του τμήματος Α1 στον δημιουργικό διαγωνισμό «Το Αστέρι της Ευχής» του Make-A-Wish Ελλάδος

Το τμήμα Α1 του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης συμμετέχει στον δημιουργικό διαγωνισμό «Το Αστέρι της Ευχής» του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Make-A-Wish (Κάνε-Μια-Ευχή Ελλάδος), στην κατηγορία Το Αστέρι της Ευχής, στο πλαίσιο του αντίστοιχου εκπαιδευτικού προγράμματος. Αντλώντας έμπνευση από τις αξίες της προσφοράς και του εθελοντισμού, από το βαθύ συμβολισμό που πρεσβεύει το Αστέρι της Ευχής, το έργο του οργανισμού, αλλά και τις συγκλονιστικές ιστορίες παιδιών ευχής, οι μαθητές του Α1 συμμετέχουν με μία συλλογική δημιουργία, εκφράζοντας τη δύναμη της ελπίδας και της αλληλεγγύης.

Ο φετινός διαγωνισμός έχει ως θέμα το «Πίστεψέ το, μπορείς!», ένα μήνυμα που στοχεύει στην ενίσχυση της ψυχολογίας παιδιών ηλικίας 3–17 ετών, τα οποία νοσούν από πολύ σοβαρές ασθένειες και έρχονται καθημερινά αντιμέτωπα με εξετάσεις, θεραπείες και νοσηλείες. Για το Make-A-Wish, μία ευχή δεν είναι απλώς μια επιθυμία, είναι ελπίδα και κίνητρο για να συνεχίσει ένα παιδί να αγωνίζεται και να ονειρεύεται. Εμπνευσμένοι από τη φράση του πρώτου παιδιού ευχής στην Ελλάδα, «Αν ένα απίστευτο όνειρό σου έγινε πραγματικότητα, τότε και το όνειρό σου να γίνεις καλά έρχεται πιο κοντά», οι μαθητές δημιουργούν έργα που αναδεικνύουν τη δύναμη της θετικής σκέψης και της ψυχικής ενδυνάμωσης. Για 27η χρονιά, το Αστέρι της Ευχής συνεχίζει το ταξίδι του, μεταφέροντας μηνύματα αισιοδοξίας και πίστης στη ζωή. Μέσα από τη συμμετοχή στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, οι μαθητές μας έχουν την ευκαιρία να κατανοήσουν τον στόχο του Οργανισμού στην εκπλήρωση ευχών παιδιών με σοβαρές ασθένειες, καλλιεργώντας παράλληλα την ενσυναίσθηση και την κοινωνική υπευθυνότητα.

Υποβολή συμμετοχών: 12/01/2026 – 12/03/2026

Ανακοίνωση αποτελεσμάτων: 15/04/2026

Το Σχολείο μας συγχαίρει τους μαθητές και τις μαθήτριες του Α1 για τη συμμετοχή τους και τους εύχεται καλή επιτυχία σε αυτή τη δράση γεμάτη νόημα, ελπίδα και ανθρωπιά. 

Υπεύθυνη καθηγήτρια: Κυριακή Πρεβενιού, Καλλιτεχνικών 

Κοπή Πρωτοχρονιάτικης Βασιλόπιτας και βράβευση Διαγωνισμού Χριστουγεννιάτικου Στολισμού του Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης

Την Τρίτη 13 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε η καθιερωμένη κοπή της πρωτοχρονιάτικης βασιλόπιτας στο Θέατρο των Αρσακείων-Τοσιτσείων Εκάλης, αμέσως μετά την πρωινή προσευχή. Σε μια ζεστή και γιορτινή ατμόσφαιρα, μαθητές, καθηγητές και προσωπικό του σχολείου αντάλλαξαν ευχές για μια δημιουργική και καρποφόρα νέα χρονιά. Το φλουρί της βασιλόπιτας «έπεσε» στον Σύλλογο Καθηγητών του Α΄ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης! Ο Διευθυντής του σχολείου εξέφρασε την ευχή να έχουμε όλοι υγεία, δημιουργικότητα και επιτυχίες σε όλη τη σχολική χρονιά και παράλληλα ανακοίνωσε ότι θα εισηγηθεί στον Σύλλογο Διδασκόντων να επιβραβευτούν όλα τα τμήματα με μια επιπλέον εκπαιδευτική εξόρμηση ως επιβράβευση για τη ενεργή συμμετοχή τους στη Χριστουγεννιάτικη Εορταγορά και για τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και την περιβαλλοντική ευαισθησία που επέδειξαν σε σχέση με τον 8ο Διαγωνισμό Χριστουγεννιάτικου Δέντρου, με θεματικό άξονα «Τα Δέντρα που προστατεύουν τη Γη».

Δημιουργούμε για το 2ο Συνέδριο Myth2Space!

Οι μαθητές του τμήματος Β3 του σχολείου μας, με την καθοδήγηση της καθηγήτριας Καλλιτεχνικών, κ. Κ. Πρεβενιού, δημιούργησαν ένα πρωτότυπο καλλιτεχνικό έργο στο πλαίσιο της συμμετοχής στο 2ο Μαθητικό Συνέδριο Myth2Space – «Από τη Μυθολογία στο Διάστημα», που θα πραγματοποιηθεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Το έργο αποτυπώνει ένα φανταστικό ταξίδι στο διάστημα. Πάνω σε σκούρο φόντο, που παραπέμπει στον έναστρο ουρανό, αναδύονται πολύχρωμοι πλανήτες με δαχτυλίδια και διαφορετικές υφές, πλαισιωμένοι από πιτσιλιές χρώματος που δημιουργούν την αίσθηση κίνησης και κοσμικής ενέργειας. Ένας πύραυλος, σύμβολο της εξερεύνησης, της προόδου και της ανθρώπινης περιέργειας, κατευθύνεται προς το άγνωστο, συνδέοντας τη φαντασία των παιδιών με την επιστημονική γνώση. Το έργο συνδυάζει τεχνικές ζωγραφικής και κολάζ και αναδεικνύει τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και την ελεύθερη καλλιτεχνική έκφραση των μαθητών. Μέσα από τη δημιουργική αυτή διαδικασία, οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με έννοιες της μυθολογίας και του διαστήματος, αλλά και με σύγχρονους προβληματισμούς που αφορούν την αειφορία, τον πολιτισμό και το μέλλον του πλανήτη μας. Η τέχνη λειτούργησε ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, ενισχύοντας τη φαντασία και την κριτική σκέψη των παιδιών.

Το 2ο Μαθητικό Συνέδριο «Από τη Μυθολογία στο Διάστημα – Myth2Space» αποτελεί μια μεγάλη εκπαιδευτική γιορτή, στην οποία συμμετέχουν 15.000 μαθητές και μαθήτριες από 590 τμήματα Νηπιαγωγείων, Δημοτικών, Γυμνασίων και Λυκείων της Ελλάδας και του εξωτερικού. Τα παιδιά παρουσιάζουν τις δράσεις, τις εργασίες και τις συνεργασίες τους για ένα καλύτερο και πιο βιώσιμο μέλλον, μέσα από παιχνίδια, κατασκευές και εμπνευσμένες δραστηριότητες. Το συνέδριο διοργανώνεται από το Διεθνές Δίκτυο Εκπαίδευσης για την Αειφορία «Από τη Μυθολογία στο Διάστημα – Myth2Space» και το World Human Forum, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», τη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία (Αρσάκεια – Τοσίτσεια Σχολεία), το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή. Τον συντονισμό του Δικτύου έχουν η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Β΄ Αθήνας και η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων.

Η συμμετοχή του σχολείου μας στο συνέδριο αποτελεί τιμή και χαρά και επιβεβαιώνει τον ρόλο της δημιουργικότητας και της καλλιτεχνικής έκφρασης στην εκπαιδευτική διαδικασία, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενεργών και ευαισθητοποιημένων πολιτών του αύριο.

Ημερομηνίες διεξαγωγής συνεδρίου: 16–17 Ιανουαρίου 2026

Χώρος: Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

«Αλληλεγγύη και προσφορά: αξίες που γίνονται πράξη» – Ευχαριστήρια επιστολή από τον Δήμο Διονύσου  

Το Α’ Αρσάκειο-Τοσίτσειο Γυμνάσιο Εκάλης έλαβε ευχαριστήρια επιστολή από τον Δήμο Διονύσου και συγκεκριμένα από το Τμήμα Κοινωνικής Προστασίας, Παιδείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού, με την οποία εκφράζονται θερμές ευχαριστίες για την ευγενική χορηγία και τη στήριξη του Σχολείου μας προς τις κοινωνικές δομές του Δήμου, και ειδικότερα προς το Κοινωνικό Παντοπωλείο. Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές του Γαλλικού τμήματος με υπεύθυνη την κ. Τρ. Κικίλια, καθηγήτρια Γαλλικών, συγκέντρωσαν τρόφιμα μακράς διαρκείας τα οποία προσέφεραν στο Κοινωνικό Παντοπωλείο του Δήμου Διονύσου. Στην επιστολή τονίζεται ότι η προσφορά της σχολικής μας κοινότητας υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική και πολύτιμη, ιδίως κατά τη δύσκολη αυτή χρονική περίοδο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ενίσχυση οικονομικά αδύναμων οικογενειών και στη συνολική υποστήριξη της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Δήμου Διονύσου. Η αναγνώριση αυτή αποτελεί τιμή για τα Αρσάκεια-Τοσίτσεια Σχολεία και επιβεβαιώνει τη σημασία της κοινωνικής ευαισθητοποίησης, της αλληλεγγύης και της ενεργού συμμετοχής των μαθητών, των εκπαιδευτικών και των οικογενειών τους σε δράσεις κοινωνικής προσφοράς. Και τη νέα χρονιά θα συνεχίσουμε με συνέπεια να στηρίζουμε πρωτοβουλίες που προάγουν την κοινωνική συνοχή και τον ανθρωπισμό. 

«Από τη Μυθολογία στο Διάστημα – Τα διαχρονικά μηνύματα των Ασκληπιείων», η αρχαία ιατρική συναντά τη δημιουργία, την τέχνη και την τεχνητή νοημοσύνη 

Στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος «Από τη Μυθολογία στο Διάστημα – Τα διαχρονικά μηνύματα των Ασκληπιείων», οι μαθητές του τμήματος Β3 του Σχολείου μας, Ρέα Σαββοπούλου και Χρήστος Ιωαννίδης-Τσιότσικας, προσέγγισαν τη θεραπευτική παράδοση των Ασκληπιείων με τρόπο βιωματικό, καλλιτεχνικό και σύγχρονο. 

Η εκπαιδευτική διαδρομή ξεκίνησε με επίσκεψη του τμήματος Β3 στην Επιγραφική Συλλογή των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων Εκάλης, όπου οι μαθητές παρακολούθησαν παρουσίαση για το πρόγραμμα από την αρχαιολόγο κ. Ερασμία Παπαγεωργίου. Εκεί ήρθαν σε άμεση επαφή με αυθεντικές αρχαίες αναθηματικές επιγραφές και ανάγλυφα αφιερωμένα στον Ασκληπιό, αποκτώντας πολύτιμα ερεθίσματα για τη συνέχεια της εργασίας τους. Με την καθοδήγηση της καθηγήτριας Καλλιτεχνικών κ. Κ. Πρεβενιού, οι μαθητές μελέτησαν επιλεγμένα αρχαία έργα, ερμήνευσαν τις εικόνες τους και τα  επιγραφικά τους στοιχεία και τα «μετέφρασαν» σε σύγχρονες εικαστικές αφηγήσεις. Σχεδίασαν τη συμπληρωμένη παράσταση της γέννησης του Ασκληπιού, απέδωσαν ένα αρχαίο ανάγλυφο σε μορφή κόμικ, ενώ αξιοποίησαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να αποδώσουν οπτικά έννοιες όπως η ευγνωμοσύνη, η ελπίδα και η ολιστική φροντίδα στην αρχαία ιατρική. Στο τελευταίο στάδιο της δράσης, οι μαθητές «σκάλισαν» ψηφιακά σύγχρονες επιγραφές, επαναδιατυπώνοντας τα διαχρονικά μηνύματα των Ασκληπιείων με σημερινή γλώσσα και αξίες, προτείνοντας πώς θα εκφραζόταν σήμερα η ευγνωμοσύνη προς την ιατρική, την επιστήμη και τη φροντίδα του ανθρώπου. Μέσα από αυτή τη δημιουργική διαδικασία, οι μαθητές συνέδεσαν το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον, αντιλαμβανόμενοι την ιατρική όχι μόνο ως επιστήμη, αλλά και ως πολιτισμικό και βαθιά ανθρωποκεντρικό αγαθό, όπου η γνώση, η τέχνη και η ψυχική καλλιέργεια συνυπάρχουν θεραπευτικά. 

Έργα που μελετήθηκαν 

1. Αναθηματικό ανάγλυφο ποδιού προς τον Ασκληπιό και την Υγεία 

Χρονολόγηση: 100-200 μ.Χ. 

Υλικό: Μάρμαρο 

Διαστάσεις: Ύψος 30,48 εκ. – Πλάτος 20,32 εκ. 

Προέλευση: Ιερό του Ασκληπιού, Μήλος 

Το μαρμάρινο ανάγλυφο απεικονίζει τμήμα ανθρώπινου ποδιού και φέρει επιγραφή με την οποία η Τύχη αφιερώνει το έργο στον Ασκληπιό και την Υγεία ως ευχαριστήρια προσφορά, πιθανότατα για τη θεραπεία πάθησης του αριστερού ποδιού. Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αναθηματικού τάματος, όπου ο πιστός εκφράζει δημόσια την ευγνωμοσύνη του για τη θεραπεία. 

2. Ανάθημα με δύο πόδια στον Ασκληπιό και την Υγεία 

Χρονολόγηση: Ρωμαϊκή περίοδος, 1ος αι. μ.Χ. 

Υλικό: Μάρμαρο 

Προέλευση: Ασκληπιείο Ακρόπολης, Αθήνα 

Το γλυπτό απεικονίζει δύο πόδια που εδράζονται σε ενεπίγραφη λίθινη βάση. Σύμφωνα με την τετράστιχη επιγραφή, ο Φλάβιος Επίκτητος αφιέρωσε το έργο στον Ασκληπιό και την Υγεία. Τα ανάγλυφα με απεικόνιση μελών του σώματος αποτελούν ειδική κατηγορία αναθημάτων και συναντώνται σε πολλά Ασκληπιεία, λειτουργώντας ως αρχαία αντίστοιχα των σημερινών ταμάτων. 

3. «Ασθενής ευγνωμονών» – Αναθηματικό ανάγλυφο από το Ιερό του Αμφιαράου στον Ωρωπό 

Χρονολόγηση: Α΄ μισό 4ου αι. π.Χ. 

Υλικό: Μάρμαρο 

Διαστάσεις: Ύψος 0,49 μ. – Πλάτος 0,54 μ. 

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 

Το ανάγλυφο παρουσιάζει με μοναδικό αφηγηματικό τρόπο τα στάδια της ιερής θεραπείας: την προσευχή, την εγκοίμηση και τη θαυματουργική ίαση από τον θεό-θεραπευτή Αμφιάραο, ο οποίος απεικονίζεται όμοιος με τον Ασκληπιό.  

4. Συμπληρωμένη παράσταση της γέννησης του Ασκληπιού σε πινάκιο 

Πινάκιο – εικαστική ανασύνθεση 

Οι μαθητές μελέτησαν την αρχαία παράσταση της γέννησης του Ασκληπιού και προχώρησαν σε συμπληρωμένη εικαστική απόδοση, δίνοντας μορφή σε χαμένα ή φθαρμένα στοιχεία. Μέσα από τη σύγχρονη ερμηνεία, ανέδειξαν τη μυθολογική καταγωγή της ιατρικής και τη διαχρονική σημασία της θεραπείας ως πράξης φροντίδας.