Irena Sendler… Αποστολή ζωής: η διάσωση των παιδιών από τους Ναζί

Γράφει o μαθητής Παναγιώτης Σταματίου (B3)

Η Irena Sendler (1910-2008) ήταν Πολωνή κοινωνική λειτουργός και μέλος της πολωνικής αντιστασιακής οργάνωσης κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Έμεινε στην ιστορία για το σπουδαίο ανθρωπιστικό της έργο, καθώς, με κίνδυνο της ίδιας της ζωής της, συνέβαλε στη διάσωση περίπου 2.500 Εβραιόπουλων από το Γκέτο της Βαρσοβίας.
Ως εργαζόμενη στις υγειονομικές υπηρεσίες της Βαρσοβίας, η Sendler εξασφάλισε άδεια εισόδου στο αποκλεισμένο γκέτο, με πρόσχημα τον έλεγχο για μεταδοτικές ασθένειες. Εκεί, με τη βοήθεια ενός δικτύου συνεργατών της οργάνωσης Żegota, οργάνωσε τη διαφυγή εκατοντάδων παιδιών. Κάποια μεταφέρονταν μέσα σε ασθενοφόρα, άλλα κρύβονταν σε σάκους ή κιβώτια, ενώ ορισμένα κατάφερναν να διαφύγουν μέσα από υπόγειες διαδρομές. Τα παιδιά οδηγούνταν στη συνέχεια σε πολωνικές οικογένειες, ορφανοτροφεία και μοναστήρια, όπου φιλοξενούνταν με ψεύτικα ονόματα και πλαστά έγγραφα, προκειμένου να προστατευθούν από τους Ναζί.
Η Sendler, ωστόσο, δεν ήθελε απλώς να σώσει τα παιδιά από τον θάνατο. Ήθελε να διατηρήσει ζωντανή και την ταυτότητά τους. Γι’ αυτό κατέγραφε κρυφά τα πραγματικά και τα νέα τους ονόματα, με την ελπίδα ότι μετά τον πόλεμο θα μπορούσαν να ξαναβρούν τις οικογένειές τους. Τα πολύτιμα αυτά αρχεία τα έκρυβε σε γυάλινα βάζα, θαμμένα κάτω από μια μηλιά στον κήπο της.
Το φθινόπωρο του 1943, η δράση της αποκαλύφθηκε και η Gestapo τη συνέλαβε. Υπέστη φρικτά βασανιστήρια, με αποτέλεσμα να σπάσουν τα χέρια και τα πόδια της, όμως δεν αποκάλυψε τα ονόματα των συνεργατών της ούτε την τοποθεσία των κρυμμένων αρχείων.
Καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά την τελευταία στιγμή η οργάνωση Żegota κατάφερε να δωροδοκήσει τους υπεύθυνους και να οργανώσει την απελευθέρωσή της. Η Sendler απέφυγε την εκτέλεση και συνέχισε την αντιστασιακή της δράση χρησιμοποιώντας πλαστή ταυτότητα μέχρι το τέλος του πολέμου.

Το 1965, το Ισραήλ τής απένειμε τον τιμητικό τίτλο «Δίκαιη των Εθνών», αναγνωρίζοντας την προσφορά της στη διάσωση Εβραίων κατά το Ολοκαύτωμα. Το 2003 τιμήθηκε με το ανώτατο παράσημο της Πολωνίας, το Τάγμα του Λευκού Αετού, ενώ το 2007 προτάθηκε για το Νόμπελ Ειρήνης. Πέθανε στη Βαρσοβία το 2008, σε ηλικία 98 ετών.
Παρά τις τιμητικές διακρίσεις, η ίδια δεν θεωρούσε ποτέ τον εαυτό της ηρωίδα. Μάλιστα, αναφερόμενη στα παιδιά που δεν κατάφερε να σώσει, είχε εκφράσει τη βαθιά της θλίψη, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Θα μπορούσα να είχα κάνει περισσότερα». Ίσως, μπροστά στο τεράστιο μέγεθος της τραγωδίας του Ολοκαυτώματος, η διάσωση μερικών χιλιάδων παιδιών να μοιάζει μικρή. Όμως, η ιστορία της Irena Sendler με έκανε να καταλάβω πόσο μεγάλο θάρρος χρειάζεται ένας άνθρωπος, για να αντισταθεί στο κακό και να θέσει τη ζωή του σε κίνδυνο προκειμένου να σώσει αθώους ανθρώπους.

27 Ιανουαρίου: Διεθνής Ημέρα Μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος 

Την Παρασκευή 2 Φεβρουαρίου 2024, μετά την καθιερωμένη πρωινή προσευχή στον χώρο του Θεάτρου, παρουσιάστηκε από μαθητές μας ένα αφιέρωμα στα θύματα του Ολοκαυτώματος από το ναζιστικό καθεστώς κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Με μεγάλη συγκίνηση παρακολουθήσαμε τη μαθήτρια της Β’ τάξης Μαρία Ρέπουλη και τον μαθητή της Γ’ τάξης Νικόλα Ραφαηλίδη, με τη συνδρομή της μαθήτριας της Γ’ τάξης Αλεξάνδρας Σφηκάκη, να μας μιλούν για τις κτηνωδίες των Γερμανών, τις μαζικές εκτελέσεις έξι εκατομμυρίων Εβραίων, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης… Μετά από όσα είδαμε, αντιλαμβανόμαστε περισσότερο από ποτέ το πόσο επιτακτική είναι η ανάγκη να ενωθούμε σε έναν κοινό αγώνα για την προάσπιση του Ανθρωπισμού και των οικουμενικών αξίων, και για την οικοδόμηση ενός κόσμου ελευθερίας και ισότητας για όλους. Οι καθηγητές που ανέλαβαν την προετοιμασία της παρουσίασης ήταν ο κ. Λ. Ιατρόπουλος (θεολόγος), ο κ. Γ. Παντόγλου (θεολόγος) και η κ. Ιω. Τσεκούρα (φιλόλογος). 

Δείτε το σύντομο βίντεο της παρουσίασης που προβλήθηκε πατώντας εδώ.